Danıştay 7. Daire E.2022/4714 K.2024/4725

Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av....

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Mersin Gümrük Müdürlüğünce 01/09/2020 tarihinde tescilli ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı serbest dolaşımda olmayan "siyah çay" cinsi eşyanın yurt dışı edilmediğinin saptandığından bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası (c) bendi uyarınca taşıyıcı sıfatıyla davacı adına tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile kaynak kullanımını destekleme ve toplu konut fonu payları ile bunlar üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazların reddine dair ...-..., ...-... tarih ve sayılı işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ...arih ve E:..., K:... sayılı kararıyla. Mahkemelerinin E:2020/1454 sayılı dosyasında verilen 17/11/2021 tarihli ara kararı üzerine, davalı idarece sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden. Mersin Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü ekiplerince, 18/09/2020 tarihinde, ...

Gıda Pazarlama Limited Şirketinin deposunda ele geçirilen 254 çuval (her biri 33 kg çuval toplam 8382 kg) "çay'" cinsi eşyanın 8300 kilogramlık kısmının, e-ihale sistemi üzerinden satışının yapılarak... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi kapsamında Ürdün'e gönderildiği ve beyannamenin "WRT_NOT" statüsüne getirilerek transit rejimin sonlandırıldığının bildirildiği anlaşıldığından,

serbest dolaşıma girmediği açık olan miktar dikkate alınmadan, transit refakat belgesine konu çayın tamamı üzerinden alınan ek tahakkuk ve para cezası kararlarında ve bu kararlara vaki itirazların reddine ilişkin işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dairelerinin E:... sayılı dosyasında verilen 25/05/2022 tarihli ara kararı üzerine davalı idarece sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; transit refakat belgesi muhteviyatı eşyalar için alınan teminatın 01/12/2020 tarihinde iade edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda tahakkukun yapıldığı ve itirazın reddine ilişkin işlemin tesis edildiği tarihlerde kamu alacağının teminatlı alacak niteliğinde olduğu,

teminatlı kamu alacakları için öncelikle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesi uyarınca vade belirleme işleminin tesis edilerek takip işlemlerine başlanılması gerekirken, bu usule uyulmadığından tahakkuk kararına vaki itirazın reddi yolundaki 586 sayılı dava konusu işlemin gümrük ve katma değer vergileri ile toplu konut fonuna isabet eden kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı; anılan işlemin kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve bu fon payı üzerinden hesaplanan katma değer vergisine isabet eden kısmı için;

her ne kadar takip usulü bakımından tahakkuk kararı alınarak işlem tesis edilmesinde usul kurallarına aykırılık bulunmadığı belirtilerek tahakkukun hukukiliğinin incelenmesi yerinde ise de, kaynak kullanımını destekleme fonu payını düzenleyen 12/05/1988 tarih ve 88/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, fon payının kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekline göre yapılan ithalatlarda alınacağının düzenlendiği,

transit rejimine konu eşyanın gümrük gözetimi dışına çıkarıldığı anlaşılan maddi olayda ise, davalı idarece ödeme şekline ilişkin bir tespit yapılmaksızın kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve bu fon payının matraha ilavesi suretiyle oluşan katma değer vergisinin tahakkuk ettirilmesinde hukuka uyarlık görülmediği; para cezasına vaki itirazın reddi yolundaki 592 sayılı işlemin kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve bu fon payına isabet eden katma değer vergisi üzerinden hesaplanan kısmına gelince, kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve bu fon payına bağlı katma değer vergisi tahakkuku hukuka uygun görülmediğinden,

bu fon payı ve vergi üzerinden hesaplanan para cezasına isabet eden kısmın iptalinin sonucu itibarıyla hukuka uygun olduğu; anılan işlemin gümrük ve katma değer vergileri ile toplu konut fonu payı üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcının da eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü olduğu, olayda transit refakat belgesinde davacı şirketin taşıyıcı olduğu,

taşımanın yapıldığı araca takılan ATS cihazının sökülerek başka bir araca takıldığı, eşyanın varış gümrük idaresi olan Rize iline götürülmediği ve Adana ilinde ele geçirildiği, dolayısıyla, transit rejimi hükümlerinin ihlal edildiği hususunun sabit olduğu dikkate alındığında,

objektif sorumluluğu nedeniyle eşyayı varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü olan davacı şirketin yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle alınan ceza kararına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin bahse konu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf talebinin kısmen kabulü suretiyle mahkeme kararının dava konusu 592 sayılı işlemin gümrük ve katma değer vergileri ile toplu konut fonu payından kaynaklı para cezasına ilişkin kısmının iptali yolundaki hüküm fıkrasının kaldırılmasından sonra, davanın bu yönden reddine;

istinaf isteminin kalan kısım yönünden açıklanan gerekçelerle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kendilerinden habersiz bir şekilde aracın başkasına kiralandığı, olaya herhangi bir dahillerinin olmadığı; davalı idarece, transit refakat belgesi "siyah çay" cinsi eşyanın yurt dışı edilmediği, transit rejimi şartlarının ihlal edildiği tespit edildiğinden taşıyıcı şirket adına alınan ek tahakkuk ve ceza kararının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davalı idarece istemin reddi gerektiği savunulmuş; davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

4458 sayılı Gümrük Kanun'unun 85. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, transit eşyası için tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin ödenmesini sağlamak üzere teminat verilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiş.

86. maddesinin 1. fıkrasında, asıl sorumlunun, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü oldukları, 2. fıkrasında da, asıl sorumlunun birinci fıkrada belirtilen yükümlülükleri saklı kalmak üzere, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcının da, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle,

varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü oldukları hükme bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 55. maddesinin birinci fıkrasında, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı belirtilmiş; 56. maddesinde ise, karşılığında teminat gösterilmiş bulunan amme alacağı vadesinde ödenmediği takdirde, borcun 15 gün içinde ödenmesi, aksi halde teminatın paraya çevrileceği veya diğer şekillerle cebren tahsile devam olunacağının borçluya bildirileceği, 15 gün içinde borç ödenmediği takdirde teminatın bu Kanun hükümlerine göre paraya çevrilerek amme alacağının tahsil edileceği belirtilmiştir.

Transit rejime tabi tutulan eşyaya ait gümrük vergileri giriş esnasında teminata bağlandığından; rejim şartlarının ihlali durumunda, söz konusu vergilerin öncelikle, 6183 sayılı Kanunun 37. maddesi uyarınca işlem tesisi suretiyle, bilahare, kamu alacağının; giriş esnasında alınan teminatın ilgilisine iade edilmediği durumlarda, anılan Kanunun 56. maddesi uyarınca tesis edilecek işlemle; teminatın iade edilmiş olması durumunda ise, yine aynı Kanunun 55. maddesine göre ödeme emri düzenlenmesi suretiyle takip ve tahsili gerekmektedir.

Olayda; transit beyanname muhteviyatı eşya nedeniyle giriş esnasında teminata bağlanmış olan vergilerin tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanunun 37. maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin gümrük ve katma değer vergisi ile toplu konut fonu tahakkukuna vaki itirazın reddine ilişkin kısmının, işlemin düzenlenme tarihinde teminat mektubunun henüz iade edilmemiş olması nedeniyle dava konusu işlemin gümrük ve katma değer vergisi ile toplu konut fonu iptaline ilişkin gerekçesi yönünden, Dairemiz kararına katılmıyoruz.