Danıştay 7. Daire E.2022/92 K.2024/2305

Dava Konusu İstem

... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan araçta yapılan arama sonucunda beyan harici filtreli sigara kağıdı bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, davacı adına asıl sorumlu sıfatıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendi uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, transit refakat belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan TIR aracında yapılan arama neticesinde beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste filtreli boş sigara kağıdı bulunduğu tespit edildiğinden, davacı adına para cezası kararı alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, beyan harici eşyaların CIF değerinin, olay tarihine yakın tarihli ve aynı eşyalar için ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporu dikkate alınarak belirlendiği, dolayısıyla ihlale konu olan eşyaların CIF kıymetinin somut veriler dikkate alınmak suretiyle tespit edildiği ve cezanın da bu değere göre hesaplandığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Olayda beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste eşya bulundurma değil, beyan harici eşya bulundurma durumunun söz konusu olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendinde, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen transit rejime tabi serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı düzenlenmiş olup beyan edilenden fazla çıkan eşyanın anılan madde kapsamında değerlendirilmesi mümkün görülmediğinden temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan araçta yapılan arama sonucunda beyan harici filtreli sigara kağıdı bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, davacı adına asıl sorumlu sıfatıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendi uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 16. fıkrasında, gümrük beyanının eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını ifade edeceği, 17. fıkrasında, beyan sahibinin, kendi adına beyanda bulunan kişi veya adına beyanda bulunulan kişi olduğu.

20. maddesinin 5911 sayılı Kanun ile değişik (a) bendinde; "rejim hak sahibi" deyiminin, kendi adına ve hesabına gümrük beyanını yapan veya hesabına gümrük beyanı yapılan kişi veya bu kişilere ait bir gümrük rejimi ile ilgili hakların veya yükümlülüklerin devredildiği kişiyi ifade ettiği, (b) bendinde, transit rejiminde rejim hak sahibine "asıl sorumlu" denileceği.

86. maddesinin 1. fıkrasında, asıl sorumlunun eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejime ilişkin hükümlere uymakla yükümlü olduğu.

235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendinde ise, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, yapılan kontrol veya muayene sonucunda, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti hâlinde farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta,

izne kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendinde uyarınca ceza kesilebilmesi için transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olması; bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun kabul edilebilmesi için giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi ve gümrük vergileri veya ticaret önlemleri açısından farklılık oluşturması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Olayda ise, transit beyannamesi kapsamında belirgin bir şekilde farklı cinste eşya beyan edilmesi değil, beyanname muhteviyatında yer almayan fazladan tespiti yapılan eşyaların mevcudiyeti söz konusudur.

Bu bakımdan, anılan madde hükmünün olayda uygulanma imkanı bulunmadığından, belirtilen hüküm dayanak gösterilmek suretiyle kesilen para cezasının hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmış olup, aksi yolda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir