Danıştay 7. Daire E.2023/1100 K.2024/1675

Dava Konusu İstem

Davacı adına 2017 ve 2018 yıllarında tescilli 125 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle ithal edilen eşya nedeniyle fazladan tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca alınan para cezalarının anılan Kanun'un 211. maddesine göre kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun elektronik ortamda belge ibrazı istenilmesi suretiyle usulden reddedilmesine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı adına tescilli ithalat beyannameleri muhteviyatı eşyaların paralel ithalat yöntemiyle ithal edildiği, bu ürünlerin ithalat fiyatları ile distribütör firmaların ithalat fiyatları arasında bariz fark olduğu tespitlerine yer verildiğinin görüldüğü, bu durumda 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi kapsamında uyuşmazlığın çözümü, davacı şirket hakkında düzenlenen cevaplı raporda yer verilen tespitlerin değerlendirilmesi ve ilgili mevzuatın yorumlanmasını gerektirdiğinden,

ortada açıkça yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahakkuk eden veya tahsil edilen bir verginin söz konusu olmadığı sonucuna varılmakla, davacının vergi ve ceza kararlarının kaldırılması istemi 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, davalı idarece, ithal edilen eşyanın birim kıymetinin düşük beyan edildiğinin saptandığından bahisle ek tahakkuk ve ceza kararları alınmış ise de; eşyanın gümrük kıymetinin satış bedeli yöntemine göre belirlenen fiyat olduğu,

satış bedeli yöntemine göre gümrük kıymetinin tespit edilemediği durumda sırasıyla diğer yöntemlere göre gümrük kıymetinin belirlenmesinin gerektiği, davalı idarece, davacı tarafından beyan edilen uyuşmazlık konusu beyanname eki faturadaki kıymetin gerçeği yansıtmadığı konusunda herhangi bir tespit yapılmadığı gibi, eşyanın kıymetinin gerçek satış bedeline göre düşük olduğu hususunun ihracatçı firma piyasasında ve ihracatçı ülke yetkili makamları nezdinde yapılan araştırmalarla saptanması gerektiği anlaşıldığından,

dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüyle, mahkeme kararının kaldırılmasından sonra davaya konu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Karşılıklı idari yardım anlaşması bulunmayan ihracatçı ülkelerden kıymet araştırması yapılmasının mümkün olmadığı, 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi şartları oluşmadığından, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Usulden verilen idari kararın esasının değil usul yönünden incelenmesinin gerektiği, davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülebilir bir işlemin bulunup bulunmadığı hususunun ise irdelenmediği anlaşıldığından kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı adına 2017 ve 2018 yıllarında tescilli 125 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle ithal edilen eşya nedeniyle fazladan tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca alınan para cezalarının anılan Kanun'un 211. maddesine göre kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun elektronik ortamda belge ibrazı istenilmesi suretiyle usulden reddedilmesine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Olayda, davacı tarafından 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca yapılan başvurunun, Gümrük Yönetmeliğinin 502. maddesinin 1. fıkrası uyarınca beyannameye eklenmesi zorunlu olan belgelerin elektronik ortamda eklenilmesi halinde başvurunun değerlendirileceğinden bahisle usulden reddedildiği görülmektedir.

Davalı idarece, davacı başvurusunun usulden reddedilmesi, kaldırma istemine konu edilen vergi ve para cezasının hukuka uygunluğunu dava yoluyla denetleme olanağını ortadan kaldıran, kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlem tesisi olmakla birlikte, davaya konu nihai işlem, idari karara vaki itirazın esasının incelenmesi suretiyle değil, belge eksikliği neden olarak gösterilerek usulden reddedilmesine dair işlemdir.

Bu bakımdan; dava elektronik ortamda eklenilmesi zorunlu olduğu kabul edilen belgelerin eksikliği nedeniyle başvurunun usulden reddi yolunda tesis edilen işleme karşı açılmış olup, işlemin hukuka uygun olup olmadığı yönündeki araştırmayı yapması gereken idari yargı yerince kaldırma istemine konu edilen vergi ve para cezalarının hukukiliğinin incelenmesi suretiyle karar verilmesi Yargılama Hukuku kurallarına uygun bulunmadığından, işlemin unsurları yönünden hukuka uygun olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiğinden, 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde aranılan koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin tartışılması suretiyle sonuçlandırılmasında isabet görülmemiştir.