Danıştay 7. Daire E.2023/1251 K.2024/1358

Dava konusu istem: Davacı adına 2018 ilâ 2020 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 12 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 33.04 tarife pozisyonundaki "kozmetik" ve 39.26 tarife pozisyonundaki "plastik süs eşyası" cinsi eşyanın ek mali yükümlülüğe tabi olduğu halde menşe şahadetnamesi ibraz edilmediğinden bahisle söz konusu eşya için Gümrük Yönetmeliği'nin 205. maddesinin 4. fıkrasının son cümlesi uyarınca ek olarak tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük, özel tüketim ve katma değer vergisi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 21. maddesi ile davalı idareye verilen yetkinin, menşe şahadetnamesi aranacak hallerin ve menşe şahadetnamelerinin şekli ile içereceği bilgilerin düzenlenmesine ilişkin olduğu, olayda, Gümrük Yönetmeliğinin 205. maddesi uyarınca menşe şahadetnamesi sunulmaması durumunda beyanname tescil tarihi itibarıyla eşyanın en yüksek ek mali yükümlülük tutarına tabi olduğunun kabul edildiği,

bu itibarla, Kanun'un verdiği yetki aşılmak suretiyle alt düzenleyici işlem olan Yönetmelik'le eşyanın hangi oranda mali yükümlülüğe tabi tutulacağı belirlenip, uyuşmazlık konusu ek tahakkuk ve ceza kararlarının alınmasının normlar hiyerarşisi ilkesine aykırı bulunduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına işlem gören beyannameler muhteviyatı 33.04 tarife pozisyonundaki "kozmetik" cinsi eşya ile 39.26 tarife pozisyonundaki "plastik süs eşyası" cinsi eşya, 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar uyarınca ek mali yükümlülüğe tabi olduğu halde, davacı tarafından beyannameler tescil edilirken BİLGE Sistemi tarafından istenilen belgeler silinerek menşe ispat belgelerinin sunulmadığı, davacıya belgeleri ibraz etmesi için süre verildiği halde tebligata cevap verilmediğinden,

Gümrük Yönetmeliği'nin 38 ve 205. maddeleri uyarınca ek tahakkuk ve para cezası kararlarının alındığı, davacı adına tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından uyuşmazlığa konu beyannameler muhteviyatı eşyanın Çin menşeli olarak beyan edilmesine rağmen menşe şahadetnamesinin ibraz edilmediği, söz konusu eşyanın 2018/11799 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Tahsili Hakkında Karar ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar uyarınca ek mali yükümlülüğe tabi olduğu anlaşılmıştır.

Olayda, Gümrük Yönetmeliğinin 38. maddesi uyarınca eşyanın tercihli olmayan menşeini ispat yükü davacıya ait olup, davacıya 28/09/2020, 18/12/2020 ve 18/06/2021 tarihlerinde süre verilerek belge ibrazı istenildiği halde söz konusu belgeler ibraz edilmemiştir. Uyuşmazlığa konu eşya AB ülkeleri üzerinden A.TR dolaşım belgesi eşliğinde ithal edilmediğinden 2018/11799 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında olamayacağı gözönüne alınarak, 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında geçerli oran üzerinden ek tahakkuk yapılmasında ve ceza kararı alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi gerektiğinden, dava konusu işlemi iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurunun reddine dair kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına 2018 ilâ 2020 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 12 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 33.04 tarife pozisyonundaki "kozmetik" ve 39.26 tarife pozisyonundaki "plastik süs eşyası" cinsi eşyanın ek mali yükümlülüğe tabi olduğu halde menşe şahadetnamesi ibraz edilmediğinden bahisle söz konusu eşya için Gümrük Yönetmeliği'nin 205. maddesinin 4. fıkrasının son cümlesi uyarınca ek olarak tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük, özel tüketim ve katma değer vergisi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

07/10/2009 tarihi ve 27369 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliği'nin "Ticaret politikası önlemleri, ilave gümrük vergisi ve diğer mali yükümlülükler" başlıklı 205. maddenin 4. fıkrasının (c) bendinde, ticaret politikası önlemlerine, ilave gümrük vergisine veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere tabi eşyadan doğrudan ticaret politikası önleminin uygulandığı ülkeden ithal edilen veya ticaret politikası önlemi, ilave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülük uygulanan ülke menşeli olduğu beyan edilen eşyanın serbest dolaşıma girişinde, menşe şahadetnamesi aranmayacağı düzenlenmiş,

01/04/2020 tarih ve 31086 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 4. fıkraya eklenen son cümle ile, (c) bendinin istisnası olarak, eşyanın aynı zamanda birden fazla ticaret politikası önlemi, ilave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere tabi olması ya da aynı düzenleme kapsamında ülkesine göre farklı oranların belirlenmiş olması durumunda menşe şahadetnamesinin aranacağı, menşe şahadetnamesi ibraz edilmemesi halinde, tahsil edilmesi gerekenlerden en yüksek tutarların esas alınacağı düzenlemesi getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu beyannamelerin 17/08/2018 ile 19/03/2020 tarihleri arasında tescil edildikleri, söz konusu beyannameler muhteviyatı eşyanın ithalinde menşe şahadetnamesinin aranacağı, menşe şahadetnamesi ibraz edilmemesi halinde, tahsil edilmesi gerekenlerden en yüksek tutarların esas alınacağına ilişkin düzenlemenin ise 01/04/2020 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşıldığından, anılan tarihte yürürlükte olmayan hükme dayanılarak karara bağlanan ek tahakkuk ve para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali gerekirken, yukarıda yer verilen gerekçeyle dava konusu işlemi iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.