Danıştay 7. Daire E.2023/1327 K.2025/1204

Dava konusu istem: ... Otomotiv İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait 2009 ve 2010 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin özel tüketim vergisi, vergi ziyaı cezası, özel usulsüzlük cezası ve gecikme faizinden oluşan amme alacağının tahsili amacıyla 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesi ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un mükerrer 35. maddesi uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... ile ... sayılı ödeme emirlerinin; aynı tarihli ve ...sayılı ödeme emrinin özel usulsüzlük cezasına isabet eden kısmının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K: ... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, dava konusu ... sayılı ödeme emrinin davacının ... Otomotiv İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin; ... ile ... sayılı ödeme emirlerinin ise davacının ...

Otomotiv İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin kanuni temsilcisi olduğundan bahisle düzenlendiği, ... sayılı ödeme emri muhteviyatı amme alacakları için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrinin 05/12/2014 tarihinde tebliğinden sonra tahsil zaman aşımı süresini kesen yahut durduran herhangi bir işlemin varlığı ortaya konulamadığından, zaman aşımına uğrayan vergi borçları için davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen bu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı,

...sayılı ödeme emrinin dava konusu edilen kısmı yönünden, davacının 11/01/2010 tarihli ortaklar kurulu kararı ile asıl borçlu şirkete kanuni temsilci olarak seçildiği, bu itibarla kanuni temsilci sıfatı taşımadığı 2009/11 dönemine ait özel usulsüzlük cezasından sorumluluğu bulunmadığından, davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinin dava konusu edilen kısmında hukuka uyarlık görülmediği, ... sayılı ödeme emrinin, 2009 yılının muhtelif dönemlerine ait amme alacaklarına isabet eden kısımları yönünden, davacı anılan dönemde kanuni temsilci olmadığı.

2010 yılının muhtelif dönemlerine ait amme alacaklarına isabet eden kısımları yönünden ise, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrinin 09/12/2014 tarihinde tebliğinden sonra tahsil zaman aşımı süresini kesen yahut durduran herhangi bir işlemin varlığı ortaya konulamadığından, anılan döneme ait kamu alacağının zaman aşımına uğradığı anlaşıldığından, ... sayılı ödeme emrinde de hukuka uyarlık görülmediği gerekçeleriyle dava konusu ... ile ... sayılı ödeme emirleri ve ...sayılı ödeme emrinin dava konusu edilen kısmının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu 1 sayılı ödeme emri ile ... sayılı ödeme emrinin 2010 yılının muhtelif dönemlerine ait amme alacaklarına isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun anılan hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte olmadığı, ...sayılı ödeme emrinin dava konusu edilen kısmı ile ... sayılı ödeme emrinin 2009 yılının muhtelif dönemlerine ait amme alacaklarına isabet eden kısmına gelince.

Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde şirket hakkında yapılan ilanlara göre 25/11/2009 tarihli hisse devir sözleşmesiyle davacının şirkete ortak olduğu ve davacıya bu tarih itibarıyla şirketi temsil ve ilzam yetkisinin de verildiği, davacının 25/11/2009 ile 08/02/2011 tarihleri arasında şirketin temsil ve ilzama yetkili kanuni temsilcisi olduğu, bu durumda, ...sayılı ödeme emrinin dava konusu edilen 2009/11 dönemine ait (27/08/2011 vadeli) özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmı için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrinin 04/08/2014 tarihinde tebliğ edildiği,

... sayılı ödeme emrinin 2009 yılının muhtelif dönemlerine ait (16/06/2014 vadeli) amme alacakları bakımından ise asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrinin 09/12/2014 tarihinde tebliğ edildiği, şirket adına tanzim edilen bu ödeme emirlerinin tebliğ tarihlerinden sonra işlemeye başlayan tahsil zamamaşımı süresini kesen yahut durduran herhangi bir işlemin varlığı ortaya konulamadığından, bu kamu alacakları da tahsil zaman aşımına uğradığı anlaşılmış olup, mahkeme kararının bu kısmında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen amme alacakları için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un mükerrer 35. maddesi uyarınca sorumluluğu bulunan davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Davacının, 19/01/2010 tarih ve 7482 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayımlanan ilana göre 25/11/2009 tarihinden itibaren ...

Otomotiv İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketini temsile yetkili kılındığı hususu dikkate alındığında; ... sayılı ödeme emrinin 25/11/2009 tarihinden sonraki dönemlere ait olan amme alacaklarına ilişkin kısmı ile ...sayılı ödeme emrinin dava konusu edilen kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının onanmasının gerektiği, ... sayılı ödeme emri ile ... sayılı ödeme emrinin 25/11/2009 tarihinden önceki dönemlere isabet eden kısmına gelince; ... sayılı ödeme emri yönünden, her ne kadar temyize konu kararda asıl borçlu şirketin ...

Otomotiv İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğundan hareketle karar verilmiş ise de; dosyadaki bilgi ve belgelere göre asıl borçlu şirketin ... Otomotiv İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu anlaşıldığından, anılan ödeme emri hakkında bu şirket yönünden değerlendirilme yapılmasının gerektiği, bu duruma göre, davacının 25/11/2009 tarihinden itibaren ...

Otomotiv İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketini temsile yetkili kılındığı göz önüne alındığında, davacının kanuni temsilci sıfatının bulunmadığı dönem için düzenlenen ... sayılı ödeme emri ile ... sayılı ödeme emrinin 25/11/2009 tarihinden önceki dönemlere isabet eden kısmında hukuka uyarlık görülmediğinden, istemin özeti bölümünde yer alan gerekçeyle verilen hüküm fıkrasında sonucu itibariyla isabetsizlik görülmediğinden temyiz isteminin bu gerekçeyle reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Otomotiv İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait 2009 ve 2010 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin özel tüketim vergisi, vergi ziyaı cezası, özel usulsüzlük cezası ve gecikme faizinden oluşan amme alacağının tahsili amacıyla 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesi ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un mükerrer 35. maddesi uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... ile ... sayılı ödeme emirlerinin; aynı tarihli ve ...sayılı ödeme emrinin özel usulsüzlük cezasına isabet eden kısmının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden tüzel kişiden tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı öngörülmüştür.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un mükerrer 35. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edileceği, tüzel kişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmalarının, kanuni temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarını kaldırmayacağı.

55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan bölge idare mahkemesi kararının, dava konusu ... sayılı ödeme emrinin 25/11/2009 tarihinden sonraki dönemlere ait olan amme alacaklarına isabet eden kısmı ile ...sayılı ödeme emrinin dava konusu edilen kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrası, Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmamıştır. Kararın, dava konusu ... sayılı ödeme emri ile ... sayılı ödeme emrinin 25/11/2009 tarihinden önceki dönemlere isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrasına gelince;

Her ne kadar vergi mahkemesince ... sayılı ödeme emri içeriği amme alacağının asıl borçlusunun ...

Otomotiv İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğundan hareketle kamu alacağının tahsil zaman aşımına uğradığı gerekçesiyle iptal yolunda verilen hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusu reddedilmiş ise de, davalı idarece ... sayılı ödeme emrinde yer alan amme alacaklarının dayanağına ilişkin dosyaya sunulan tahakkuk fişi sorgusuna göre bu amme alacağının asıl borçlusunun ...

Otomotiv İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğunun anlaşılması karşısında, anılan ödeme emri hakkında bu şirket yönünden değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği halde, yazılı gerekçeyle verilen karar yerinde bulunmamakla birlikte; davacının 19/01/2010 tarih ve 7482 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayımlanan ilana göre 25/11/2009 tarihinden itibaren ...

Otomotiv İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketini temsile yetkili kılındığı hususu dikkate alındığında, ... sayılı ödeme emri ile ... sayılı ödeme emrinin 25/11/2009 tarihinden önceki dönemlere isabet eden kamu alacaklarından davacının kanuni temsilci sıfatı taşımaması nedeniyle sorumlu tutulamayacağı açık olup; yukarıda yer verilen gerekçeyle ... sayılı ödeme emri ile ... sayılı ödeme emrinin 25/11/2009 tarihinden önceki dönemlere isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.