Danıştay 7. Daire E.2023/1635 K.2024/479

... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Romanya’da mukim ...firması adına kayıtlı ticari taşıma yapılan ... plakalı çekici ile ... plakalı dorseden oluşan aracın yurda giriş yaptığı 27/04/2021 tarihinden itibaren verilen 30 gün yurtta kalış süresi dolmasına rağmen yurt dışına çıkış yapmadığı ve bu şekilde geçici ithalat rejimi hükümlerini ihlal ettiğinden bahisle araç şoförü davacı adına çekici için gümrük, özel tüketim vergisi ve katma değer vergileri, dorse için gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergileri üzerinden hesaplanarak 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 238. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliğinin (Seri No:1) 19. maddesinin 1. fıkrasında geçici ithaline izin verilen kişisel ve ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının getiriliş amacı dışında kullanılması, bir başkasına kiralanması, ödünç verilmesi, başka bir şahsa izinsiz devredilmesi, satılması, hak sahibi olmayan kişilerce kullanılması, taşıtla birlikte giren ve belgelerinde kayıtlı olan parçalarının izinsiz olarak değiştirilmesi,

yurtta kalma süreleri içerisinde yurt dışına çıkarılmaması veya herhangi bir gümrük idaresine teslim edilmemesi hâlinde, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılacağı ve geçici ithal izni iptal edilerek taşıtın gümrük idaresince teslim alınacağının düzenlendiği, olayda ise, 27/04/2021 tarihinde yurda giriş yapan araç için ceza kararının düzenlendiği tarihe kadar herhangi bir gümrük idaresine başvuruda bulunulmadığından bahisle dava konusu ceza kararının alındığı,

ticari kullanıma mahsus aracın süresi içerisinde yurtdışı çıkışı yapılmadığı açık olmakla birlikte, aracın getiriliş amacı dışında kullanıldığına ilişkin davalı idarece yapılmış herhangi bir tespit bulunmadığından, 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesinin anılan bendi uyarınca tesis edilen işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dosyanın incelenmesinden; davacının ... firmasına ait çekiciyi sevk ve idare etmekle görevli "şoför" olduğu, gümrük gözetimindeki eşyayı 4458 sayılı Kanun'a aykırı olarak gümrük gözetiminden çıkardığı veya çıkarılmasına iştirak ettiği veya anılan Kanun'un 183. maddesinin 3. fıkrasında sayılan diğer haller kapsamında gümrük yükümlüsü sayılmasını gerektirir herhangi bir somut olgunun ortaya konulamadığı bu nedenle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Süresinde aracı yurtdışı etmeyen davacı hakkında tesis edilen işlemin yürürlükteki mevzuat uyarınca hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Dosyanın incelenmesinden, davacının şoförü olduğu araçla 27/04/2021 tarihinde yurda giriş yaptığı ve 30 gün yasal yurtta kalış süresine göre 28/05/2021 tarihinde en geç çıkış işlemlerini yapması gerekirken bunu gerçekleştirmediğinden bahisle 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca ceza kararı alınmış ise de, olayda, 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen 241. maddede yer alan (3) aylık sürenin de aşıldığı, dolayısıyla yurtta kalış süresinin ihlali söz konusu olduğundan 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi ile 2. fıkrası uyarınca işlem yapılması gerekmekte olup, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı düşünüldüğünde temyiz isteminin anılan gerekçeyle reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Romanya’da mukim... firması adına kayıtlı ticari taşıma yapılan ... plakalı çekici ile ... plakalı dorseden oluşan aracın yurda giriş yaptığı 27/04/2021 tarihinden itibaren verilen 30 gün yurtta kalış süresi dolmasına rağmen yurt dışına çıkış yapmadığı ve bu şekilde geçici ithalat rejimi hükümlerini ihlal ettiğinden bahisle araç şoförü davacı adına çekici için gümrük, özel tüketim vergisi ve katma değer vergileri, dorse için gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergileri üzerinden hesaplanarak 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 238. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesinin 1. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, 241. maddenin 3. fıkrasının (l), 4. fıkrasının (g) ile 5. fıkrasının (b) bendinde belirtilen durumlar hariç, geçici ithalat rejimine ilişkin hükümlerin ihlali hâlinde, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı, (b) bendinde, tam muafiyet suretiyle geçici olarak ithal edilen özel kullanıma mahsus taşıtlara ilişkin rejim ihlallerinde, gümrük vergileri tutarının dörtte biri, (d) bendinde, (b) bendinde belirtilen taşıtlar hariç olmak üzere,

geçici ithalat rejimi kapsamında ithal edilen eşyanın süresi içerisinde gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması durumunda gümrük vergileri ile rejime ilişkin beyannamenin tescil tarihinden tespitin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanun'a göre tespit edilen gecikme zammı oranında faizin toplamı kadar idari para cezası verileceği, 2. fıkrasında, 1. fıkranın (c) ve (d) bentlerinde belirtilen eşyanın, yapılacak tebligat tarihinden itibaren altmış gün içinde gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması hâlinde,

ayrıca gümrük vergileri tutarında idari para cezası verileceğinin düzenlendiği, anılan maddede atıf yapılan 241. maddesinin 3. fıkrasının (l) bendinde; geçici ithalat rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen taşıtın verilen sürenin bitimini takiben bir ay içerisinde yeniden ihraç edilmesi veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması halinde usulsüzlük cezasının 1. fıkrada belirtilen miktarın iki katı, 4. fıkrasının (g) bendinde, aynı eylemin iki ayı aşmayan sürede gerçekleşmesi halinde dört katı, 5. maddesinin (b) bendinde,

üç ayı aşmayan sürede gerçekleşmesi halinde altı katı olarak uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 22/04/2011 tarih ve 27913 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliğinin (Seri No:1) 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarına otuz güne kadar süre verileceği.

17. maddesinin 1. fıkrasında, taşıt sahipleri, sürücüleri veya firma yetkilileri tarafından herhangi bir gümrük idaresine süresi içerisinde yapılacak müracaatla; kaza, yangın gibi beklenmeyen haller, herkesçe bilinen olağan dışı durumlar, hastalık ve tutukluluk hali gibi olayların taşıtın yurtta kalma süresi içerisinde cereyan ettiğinin resmi belgelerle ispatlanması ya da ihracatçının yükünü zamanında tedarik edememesi nedeniyle yüklemenin gecikmesi hâlinde bunun ihracatçıdan alınacak belge ile kanıtlanması durumunda, süre uzatım talebinde bulunabilecekleri düzenlenmiş;

olay tarihinde yürürlükte bulunan 19. maddesinin 1. fıkrasında ise, geçici ithaline izin verilen kişisel ve ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının; getiriliş amacı dışında kullanılması, bir başkasına kiralanması, ödünç verilmesi, başka bir şahsa izinsiz devredilmesi, satılması, hak sahibi olmayan kişilerce kullanılması, taşıtla birlikte giren ve belgelerinde kayıtlı olan parçalarının izinsiz olarak değiştirilmesi,

yurtta kalma süreleri içerisinde yurt dışına çıkarılmaması veya herhangi bir gümrük idaresine teslim edilmemesi hâlinde, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Kanun'un 238. maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılacağı ve geçici ithal izni iptal edilerek taşıtın gümrük idaresince teslim alınacağı.

20. maddesinde ise giriş gümrük idarelerince, şartların ihlali nedeniyle tahakkuk ettirilecek gümrük vergileri ile ilgili olarak herhangi bir belge ibraz edilmeksizin programa kayden Türkiye’ye geçici girişi yapılan taşıtlar ile yabancı taşıtlar geçici giriş formu kapsamı taşıtlar için ilgili kişinin nezdinde takibat işlemlerine başlanılacağı kuralı öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda izah edilen mevzuat hükümlerinden, 4458 sayılı Kanun'un 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değiştirilen ve olay tarihinde yürürlükte bulunan 238. maddesinde, rejim hükümlerinin ihlali ile yurtta kalış süresinin ihlali şeklinde ikili bir ayrıma gidildiği ve süre ihlali halinde ceza miktarında yükümlüler lehine değişiklik yapıldığı,

geçici ithalat rejimi kapsamında ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının yurtta kalış süresinin ihlali halinde öncelikle 241. maddenin 3. fıkrasının (l), 4. fıkrasının (g) ve 5. fıkrasının (b) bentleri dikkate alınarak izin süresinin bitiminden itibaren üç ayı aşmayan süreler için anılan bentler uyarınca işlem yapılması,

üç ay dolduktan sonra ise, 238. maddenin 1. fıkrasının (d) bendine göre gümrük vergileri ile rejime ilişkin beyannamenin tescil tarihinden tespitin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanun'a göre tespit edilen gecikme zammı oranında faizin toplamı kadar idari para cezası verileceği, akabinde, eşyanın, yapılacak tebligattan itibaren altmış gün içinde gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması hâlinde, ayrıca gümrük vergileri tutarında idari para cezası verileceğinin hükme bağlandığı anlaşılmaktadır.

Olayda ise, davacının şoförü olduğu araçla 27/04/2021 tarihinde yurda giriş yaptığı ve ceza tarihi itibariyle çıkış işlemlerini gerçekleştirmediği, 30 gün yasal yurtta kalış süresine göre 28/05/2021 tarihinde en geç çıkış işlemlerini yapması gerekirken bunu gerçekleştirmediği gibi 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen 241. maddede yer alan (3) aylık sürenin de aşılmış olduğunun anlaşılması karşısında, yurtta kalış süresinin ihlali söz konusu olduğundan 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi ile 2. fıkrasının uygulanacağı açıktır.

Bu nedenle davalı idarece 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca rejimin ihlaline dayalı olarak tesis edilen işlemde hukuka uygunluk, temyize konu vergi dava dairesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.