Danıştay 7. Daire E.2023/2106 K.2024/2785

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithal edilen "muz" cinsi eşyanın kıymetinin eksik beyan edildiğinden bahisle, ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, dosyanın incelenmesinden, ara kararına istinaden davalı idarece gönderilen cevaplı raporda, Mersin'den transit rejim kapsamında İran'a götürülen beyanname konusu eşyaların, 3 gün sonra tekrar yurda sokulmasının hayatın olağan akışı ve ticari hayatın gerekleri ile bağdaşmadığı, transit rejim kapsamında İran'a geçen eşyalar ile 3 gün sonra serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile millileştirilen eşyaların aynı eşyalar olduğunun şüpheden uzak ve net bir biçimde ortaya konulduğu, bu suretle yurda girişi yapılan eşyanın kıymetinin çok düşük beyan edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İthal konusu eşyaların, Mersin Gümrük Müdürlüğü ve Mersin Serbest Bölge Gümrük Müdürlüklerinden transit refakat belgeleri kapsamında Gürbulak Sınır Kapısından İran'a geçen ve İran'da ortalama 3 gün kaldıktan sonra yeniden Gürbulak Sınır Kapısından geçerek Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğüne gelerek ithalat işlemleri tamamlanan eşyalar olduğu kabul edilse bile, beyan edilen kıymetin gerçek satış bedeli olmadığı hususunda tereddüt oluştuğunda kıymet belirleme işleminin nasıl yapılacağının yasal olarak düzenlendiği,

idarece kıymetin gerçekliği veya doğruluğu konusunda şüpheye düşülmesi halinde, doğruluğunu araştırmak üzere her zaman resmi kanallar aracılığıyla, ihracatçı ülkenin gümrük makamları nezdinde her türlü araştırma yapma ve belge talep etme hakkına sahip olduğunun, yurt dışına transit işlemi gerçekleştirilmiş eşyanın yurt içindeki transit işlemindeki faturasının ithal eşyasının kıymetinin belirlenmesine esas alınmasının gümrük mevzuatına aykırı olduğu, yurt dışındaki bir alıcıya gönderilen eşyanın yeniden ülke içindeki başka bir alıcı tarafından farklı bir bedelle satın alınmasının ticaretin olağan akışı içinde mümkün olduğu,

bu nedenle tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "temyizen verilen kararlar üzerine yapılacak işlemler" başlıklı 50/3. maddesinde, temyiz incelemesi sonrası bozma kararları verilerek gönderilen dosyaların, BİM tarafından öncelikle incelenerek ya bozma kararına "uyarak" yada kararında "ısrar" ederek bir karar vereceği hükme bağlanmış bu iki yol dışında BİM'ne üçüncü bir karar alma yetkisi verilmemiştir.

Buna göre, BİM tarafından, evvelden istinaf edilme üzerine kaldırarak verdiği bir kararın Danıştay'ca bozulması halinde, başkaca bir değerlendirme yapmadan, sadece; "bozma kararına uyularak" dedikten sonra İYUK 45/4. maddesi uyarınca hukuka uygun bulmayarak kaldırdığı karara karşı yapılan istinaf başvurusununkabulü şeklinde bir karar vermesi, bir başka ifadeyle, hukuk aleminden kaldırıldığından ortada olmayan bir karara yönelik başvuruyu yeniden değerlendirmesi ve kaldırıyorum ilk derece mahkemesinin kaldırılan kararını yeniden işleme koyması mümkün değildir.

Olayda, Dairemiz (Danıştay) bozma kararı üzerine, kararı bozulan İstinaf Vergi Dairesi tarafından "uyma" kararı verilecekse, kaldırdığı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun yeniden kabulü suretiyle değil, işin esası hakkında bozma gereklerine uygun bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden, iş bu kararın, yukarıda mezkur mevzuat hükümlerine uygun bir karar verilmek üzere bozularak dosyanın geldiği yer istinaf Vergi Dava Dairesine gönderilmesi gerektiği görüşüyle, Daire kararına katılmıyorum.