Danıştay 7. Daire E.2023/2627 K.2025/1795

Dava Konusu İstem

Davacının babasının vefat etmesi üzerine 25/12/2020 tarihinde verilen beyanname üzerine tahakkuk eden veraset ve intikal vergisinden, İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ... Ada ve ... ve ... sayılı parsellerde bulunan taşınmazların, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 4. maddesinin (j) bendi uyarınca vergiden müstesna olduğu ve taşınmazların rayiç değerinin 1/10'u oranında vergi tahakkuk ettirilmesi gerektiğinden bahisle, söz konusu taşınmazlar sebebiyle fazladan tahakkuk ettirilen veraset ve intikal vergisinin terkin edilmesi amacıyla yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, ilgili mevzuat hükümlerinde, düzeltme şikayet başvurusu kapsamındaki vergi hatalarının sayma yoluyla açıkça düzenlenmesi, davacının düzeltme şikayet başvurusundaki hukuka aykırılık iddiasının bahse konu vergi hataları kapsamında olmadığı, aksine, hukuki yorum gerektiren bir ihtilaf olduğu, ihtilafın çözümüne yönelik incelemenin Kanun'un ilgili istisna hükmünün ve imar planına göre taşınmaz üzerindeki tasarrufun kısıtlanmasının, taşınmazın, kuru mülkiyet halinde intikal ettiği anlamına gelip gelmeyeceğinin yorumunu gerektirdiği,

hukuki ihtilaf niteliğindeki uyuşmazlıkta açık bir vergilendirme hatası bulunduğundan bahsedilemeyeceğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

1/2 oranındaki hissesi kendisine veraseten intikal eden beş adet taşınmazın 22/07/1983 tarih ve 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planına göre "koruya katılacak alanda" kaldığı, imar planı hükümlerinin 5.3. maddesine göre bu alanlarda kalan parsellerde korunması gerekli kültür varlığı uygulaması dışında herhangi bir yapıya izin verilmediği, taşınmazların kuru mülkiyet halinde olduğu, veraset ve intikal vergisinden istisna edildiği, bu durumun Danıştay Yedince Dairesinin E:2006/3298 ve E:2008/5045 sayılı dosyalarında verilen kararlarla da açıkça belirlendiği, ortada açık vergilendirme hatası bulunduğu,

Mahkemece, taşınmazların kuru mülkiyet halinde intikal edip etmediği araştırılmadan karar verildiği gibi istinaf kararının da gerekçesiz olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının babasının vefat etmesi üzerine 25/12/2020 tarihinde verilen beyanname üzerine tahakkuk eden veraset ve intikal vergisinden, İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ... Ada ve ... ve ... sayılı parsellerde bulunan taşınmazların, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 4. maddesinin (j) bendi uyarınca vergiden müstesna olduğu ve taşınmazların rayiç değerinin 1/10'u oranında vergi tahakkuk ettirilmesi gerektiğinden bahisle, söz konusu taşınmazlar sebebiyle fazladan tahakkuk ettirilen veraset ve intikal vergisinin terkin edilmesi amacıyla yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri. 124. maddesinde vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri.

116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınmasının vergi hatası olduğu belirtilmiş. 118. maddesinin 3. fıkrasında, vergilendirme hatası olarak belirtilen mevzuda hatanın, açık olarak vergi mevzuuna girmeyen veya vergiden müstesna bulunan gelir, servet, madde, kıymet, evrak ve işlemler üzerinden vergi istenmesi veya alınması olarak açıklanmış.

119. maddesinin 5. fıkrasında da mükellefin müracaatı vergi hatalarının meydana çıkarılması yollarından biri olarak düzenlenmiştir.

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 4. maddesinin (j) bendinde; sağlar arasında ivazsız bir tarzda vukubulan intikaller hariç olmak üzere kuru mülkiyet halinde intikal eden malların (kuru mülkiyet halinde kaldığı müddetçe.) veraset ve intikal vergisinden müstesna olduğu hükme bağlanmıştır.

Bu hükme göre; kuru mülkiyet halinde, yani yararlanma hakkı olmaksızın veraseten intikal eden gayrimenkullerin, kuru mülkiyet hali devam ettiği sürece vergiden müstesna kılınmaları; ancak, bu halin sona ermesi üzerine vergiye tabi tutulmaları gerekmektedir.

2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 5. maddesinde, Boğaziçi Alanında orman sayılmayan özel mülkiyete ait koru alanlarının yeşil alan sayılacağı ve bitki varlıklarının geliştirilerek muhafaza edileceği, bu alanlardaki ağaç varlıklarının yok edilmesinin veya tahrip edilmesinin yasak olduğu, yeşil alan sayılan yerlerde mahalli mahsullerin yetiştirilmesine devam edileceği öngörülmüş; aynı Kanunun geçici 5. maddesinde de, 22/07/1983 tarihinde onaylanan Boğaziçi Alanı 1/5000 ölçekli nazım planı ile öngörünüm bölgesi ve sahil şeridine ait 1/1000 ölçekli imar uygulama planlarının bu Kanun'a aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Sözü edilen hükümlerin değerlendirilmesinden; Boğaziçi Alanında kalan koruluklardan yeşil alan sayılmaları nedeniyle yararlanmanın olanaklı olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu durum ise, bu gayrimenkullerin mülkiyetinin, maliklerine, arsa sayılmanın gerektirdiği kullanma ve yararlanma hakkını sağlamadığını, dolayısıyla kuru mülkiyet halinde kaldığını göstermekte olup açık vergi hatası niteliğindeki vergilendirme işlemlerinin düzeltme ve şikayet yoluyla düzeltilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu bakımdan; olayda, 7338 ve 2960 sayılı Kanun'ların açık hükümleri ve söz konusu taşınmazların, 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında koruya katılacak alanda kaldığını bildiren İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Boğaziçi İmar Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı karşısında davacının ileri sürdüğü iddiaların, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda belirtilen vergi hatası kapsamında olduğu, dolayısıyla, Vergi Mahkemesinin hukuki ihtilaf yönündeki değerlendirmesinde isabet görülmediğinden, temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.

(X) KARŞI OY

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan karar, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına katılmıyoruz.