Danıştay 7. Daire E.2023/2684 K.2025/1812

Dava Konusu İstem

Davacının, hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda 7103 sayılı Vergi Kanunları İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un geçici 1. maddesinde belirtilen hurda araç teşviki kapsamında özel tüketim vergisi indiriminden yararlanmak amacıyla muvazaalı bir şekilde aldığı ve kendi üzerinden hurdaya ayırarak haksız şekilde indirimden yararlandığı tespit edildiğinden bahisle adına 2018 yılının Haziran ila Aralık aylarına ilişkin olarak re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; vergi tekniği raporunun incelenmesinden, davacının Kanunun aradığı hurda teşvikinden faydalanma şartları için gereken yükümlülükleri yerine getirmediğine yönelik bir iddia veya tespitin bulunmadığı, yalnız Kanunun tanıdığı istisnadan amaca aykırı şekilde faydalanıldığı yönünde varsayıma dayalı bir soyut çıkarım üzerinden özel tüketim vergisi indiriminden faydalanılamayacağından bahisle davacı adına re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ve kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının, 7103 sayılı Kanun kapsamında 417 adet aracı hurdaya çıkartarak haksız şekilde özel tüketim vergisi teşvikinden yararlanmak suretiyle adına sıfır araç tescil ettirdiğinin vergi tekniği raporuyla tespit edildiğinden bahisle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Satın alındığı zamanda "trafikten çekme belgeli araç" mahiyetindeki trafikte olmayan araçlar için hurda teşviki uygulamasından yararlanılıp yararlanılamayacağı hususunun, kanunun getiriliş amacı gözetilerek, vergi tekniği raporunda yer alan anılan tespitlerin değerlendirilmesi suretiyle yeniden yapılacak incelemeyle ulaşılacak sonuca göre karar verilmek üzere, anılan kararın bozulması gerekmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda 7103 sayılı Vergi Kanunları İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un geçici 1. maddesinde belirtilen hurda araç teşviki kapsamında özel tüketim vergisi indiriminden yararlanmak amacıyla muvazaalı bir şekilde aldığı ve kendi üzerinden hurdaya ayırarak haksız şekilde indirimden yararlandığının tespit edildiğinden bahisle adına 2018 yılının Haziran ila Aralık aylarına ilişkin olarak re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu' nun 3/B maddesinde vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesinin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olacağı belirtilmiştir.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun "Verginin Konusu" başlıklı 1. maddesinin (b) bendinde; bu Kanuna ekli.

(II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi olacağı, "Vergiyi doğuran olay" başlıklı 3. maddesinde, vergiyi doğuran olayın, a) Mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde malın teslimi veya ilk iktisabı, b) Malın tesliminden önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi,

c) Kısım kısım mal teslim edilmesi mutat olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi, d) Komisyoncular vasıtasıyla veya konsinyasyon suretiyle yapılan satışlarda, (I), (II) ve (IV) sayılı listelerdeki malların alıcıya, (III) sayılı listedeki malların komisyoncuya veya konsinyi işletmeye teslimi, e) İthalatta, 4458 sayılı Gümrük Kanununa göre gümrük yükümlülüğünün doğması,

ithalat vergilerine tâbi olmayan işlemlerde ise gümrük beyannamesinin tescili olduğu belirtilmiş olup, geçici 3. maddesinde, "Bu maddenin yayımı tarihinden 31/12/2004 tarihine kadar 4760 sayılı Kanuna ekli (II) sayılı listedeki [(87.11), (88.02), (8901.10.10.00.11), (8901.10.90.00.11) ve (89.03) G.T.İ.P. numaralı araçlar hariç] kayıt ve tescile tâbi 20 ve daha büyük yaştaki taşıt araçları adına kayıtlı olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından, bu araçların bir daha kullanılmamak üzere hurdaya çıkartılarak,

hurdaya çıkarılan araçla aynı cinsten [(87.03) G.T.İ.P. numaralı araçlardan sadece motor silindir hacmi 1600 cm3'ü geçmeyen] bir aracın ilk iktisabında özel tüketim vergisi 3.500.000.000 (2004 yılı için 4.500.000.000) lira eksik hesaplanır. Verginin bu tutarın altında olması halinde özel tüketim vergisi hesaplanmaz. 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanunu kapsamına giren kurumlar (belediyeler hariç) bu indirimden yararlanmazlar.

Hurdaya çıkartılan araçların yaşı, tescil işleminin yapıldığı yıl dikkate alınmaksızın, tescil belgesinde yazılı model yılında aracın bir yaşında olduğu kabul edilmek suretiyle tespit olunur. Hurdaya çıkartılacak taşıtın birden fazla gerçek veya tüzel kişi adına tescilli olması halinde; bunların ilk iktisaplarında eksik hesaplanacak vergi tutarı, hurdaya çıkartılan taşıttaki hisseleri nispetine göre bulunur.

Bakanlar Kurulu, bu madde uyarınca eksik hesaplanacak özel tüketim vergisi tutarını yarısına kadar indirmeye, kanunî tutarına kadar yeniden çıkarmaya yetkilidir. Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir." hükmü yer almıştır.

27/03/2018 tarih ve 30373 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7103 sayılı Vergi Kanunları İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten 31/12/2019 tarihine kadar, 06/06/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (II) sayılı listenin 8701.20, 87.02, 87.03, 87.04 G.T.İ.P. numaralarında yer alan, kayıt ve tescile tabi 16 ve daha büyük yaştaki araçların adına kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, ilgili mevzuat gereğince kayıt ve tescili silinerek,

doğrudan veya ihracatçılar vasıtasıyla ihraç edilmesi ya da bir daha kullanılmamak üzere hurdaya çıkartılması halinde, her bir araç için aynı cins (87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan araçlardan sadece motor silindir hacmi 1600 cm3’ü geçmeyen) yeni bir aracın ilk iktisabında tahakkuk eden özel tüketim vergisinin 15.000 Türk lirasını aşmamak üzere araçların cinsleri ve özelliklerine (motor silindir hacmi, sınıfı, özel tüketim vergisi oranına esas matrahı gibi) göre Cumhurbaşkanınca tespit edilecek kısmının terkin edileceği, 6. fıkrasında ise, bu madde hükümlerinden haksız olarak faydalanılması halinde,

zamanında ödenmeyen özel tüketim vergisinin, faydalanandan, 04/01/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

7103 sayılı Kanun uyarınca II sayılı listede yer alıp, kayıt ve tescile tabi olan 16 ve daha büyük yaştaki araçların bir daha kullanılmamak üzere hurdaya çıkarılması ve kayıt ve tescilinin silinmesi şartıyla yeni bir aracın ilk iktisabında tahakkuk eden özel tüketim vergisinin, aracın cinsi ve özellikleri de dikkate alınarak terkin edileceği, haksız yere indirimli vergiden yararlanılması halinde ise tahsil edilmeyen verginin cezalı olarak tahsil edileceği açıktır.

Dosyada yer alan vergi tekniği raporunun incelenmesinden, davacının 2018 yılında 7103 sayılı Kanun kapsamında 417 adet aracı hurdaya çıkartarak özel tüketim vergisi teşvikinden yararlanmak suretiyle adına sıfır araç tescil ettirdiği, yeni tescil edilen 417 araçtan 330 adedinin aynı zamanda bayiliğini yaptığı araçlara ilişkin olduğu, davacının, 87 adedinin ise ... Otomotiv Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, ... Ticaret Anonim Şirketi ve ...

Otomotiv Ticaret Anonim Şirketi firmalarından alınan araçlardan oluştuğu, mükellefin 7103 sayılı Kanun kapsamında hurdaya çıkardığı araçlar sorgulandığında; araçların tamamının davacıya satılmadan önce, yani henüz devri yapan kişiler adına kayıtlı olduğu zamanda bile “Trafikten Çekme Belgeli Araç” mahiyetinde olan, dolayısıyla trafikte olmayan, kullanılmayan araçlar olduğu, davacıya mezkur araçları satan firmalar sorgulandığında ise, trafik müşavirliği, motorlu araç ticareti ve aracılık işleri yapan haksız özel tüketim vergisi indirimi sağlamak amacıyla toplayan, bu suretle hurda araç toplayıcılığı yapan kişi ve kurumlar olduğu,

sözü edilen araçların davacı tarafından satın alınmasından çok kısa bir süre sonra 7103 sayılı Kanun kapsamında hurdaya ayrılarak haksız şekilde özel tüketim vergisi indiriminden yararlanıldığına dair tespitlere yer verildiği anlaşılmıştır.

Olayda, temyize konu kararla davacının hurda teşvikinden faydalanma şartları için gereken yükümlülükleri yerine getirmeyerek haksız şekilde özel tüketim vergisinden yararlandığının somut bir biçimde ortaya konulamadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, işlemin dayanağı raporda; motorlu araç ticareti yapan davacının, Kanun'un yürürlüğünden önce trafikten çekilmiş, hurdaya ayrılmış araçlar için hurda teşvikinden yararlandırmak suretiyle indirimli özel tüketim vergisi uygulayarak adına yeni araç tescil ettirdiği iddia edildiğinden,

vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyeti göz önüne alındığında, vergi indirimi uygulamasına neden olan araçların kayıt ve tescilinin hangi tarihte silindiğinin, davacı tarafından satın alındığı tarihte, "trafikten çekme belgeli araç" mahiyetinde olan, yani, trafikte olmayan araçların hurda teşviki uygulamasından yararlanılıp yararlanılamayacağı hususunun, Kanunun getiriliş amacı gözetilerek, vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin de değerlendirilmesi suretiyle yeniden yapılacak incelemeyle ulaşılacak sonuca göre karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.

Öte yandan yeniden verilecek kararda, işlemin hukuka aykırı olmadığı sonucuna varılması halinde, vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmı hakkında, 213 sayılı Vergi usul Kanunu'nun 339. maddesinde yer verilen hükümlerin uygulama koşullarının oluşup oluşmadığı hususunun gözetileceği de tabiidir.

(X) KARŞI OY

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına katılmıyorum.