Danıştay 7. Daire E.2023/3035 K.2024/4142

Dava konusu istem: Davacı adına 2017 ve 2018 yıllarında tescilli 12 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ait menşe belgesi sahte olduğundan tercihli tarifeden yararlanılamayacağından bahisle tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, katma değer vergileri, dampinge karşı vergi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Kısmen bozma kararına uymak suretiyle, dava konusu işlemin katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına hasren yapılan incelemede; dampinge karşı verginin matrahtan çıkartılması suretiyle oluşan katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına ilişkin kısım yönünden, ithal edilen eşyanın sonradan yapılan kontrolü neticesinde Malezya menşeli olmadığı tespit edildiğinden,

tercihli tarife uygulamasından yararlanılamayacağı açık olan olayda, 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre ceza kesilmesi öngörülen koşullar gerçekleştiğinden hukuka aykırılık bulunmadığı; dampinge karşı verginin matraha ilavesi suretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan kısım yönünden ise, anılan verginin matraha ilavesi suretiyle doğan katma değer vergisi farkının gümrük tarifesini oluşturan unsurlar arasında sayılmadığı,

bu nedenle dava konusu işlemin belirtilen kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, dampinge karşı verginin matrahtan çıkartılması suretiyle oluşan katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezası yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, menşe belgesinin sahte olarak düzenlenmesi hususunda herhangi bir katkısının olduğu yolunda tespitin bulunmadığı, üretici sertifikasının gönderici adına olduğu, Malezya yetkili makamlarınca onaylandığının Büyükelçilikçe de tasdik edildiği, menşe belgesinin sahte olduğunun bilinmesine imkan bulunmadığı, sahteciliği bildiği ya da bilmesi gerektiğine dair idarece yapılmış bir tespitin olmadığı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 198. maddesinin 4. fıkrası uyarınca vergilerin istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmekte ve duruşma yapılması istenilmekte; davalı idarece, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık olmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "temyizen verilen kararlar üzerine yapılacak işlemler" başlıklı 50/3. maddesinde, temyiz incelemesi sonrası bozma kararları verilerek gönderilen dosyaların, BİM tarafından öncelikle incelenerek ya bozma kararına "uyarak" yada kararında "ısrar" ederek bir karar vereceği hükme bağlanmış bu iki yol dışında BİM'ne üçüncü bir karar alma yetkisi verilmemiştir.

Buna göre, BİM tarafından, evvelden istinaf edilme üzerine kaldırarak verdiği bir kararın Danıştay'ca bozulması halinde, başkaca bir değerlendirme yapmadan, sadece; "bozma kararına uyularak" dedikten sonra İYUK 45/4. maddesi uyarınca hukuka uygun bulmayarak kaldırdığı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi şeklinde bir karar vermesi, bir başka ifadeyle, hukuk aleminden kaldırıldığından ortada olmayan bir kararı onaylıyorum diyerek ilk derece mahkemesinin kaldırılan kararını işleme koyması mümkün değildir.

Olayda, Dairemiz (Danıştay) bozma kararı üzerine, kararı bozulan İstinaf Vergi Dairesi tarafından, bozulan dosyaya ilişkin tebligat işlemleri tamamlandıktan sonra "uyma" kararı verilecekse, kaldırdığı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi suretiyle değil, işin esası hakkında bozma gereklerine uygun bir değerlendirme yapılarak karar verilmediğinden, iş bu kararın, dampinge karşı verginin matraha ilavesi suretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına dair kısım yönünden yukarıda mezkur mevzuat hükümlerine uygun bir karar verilmek üzere bozularak dosyanın geldiği yer istinaf Vergi Dava Dairesine gönderilmesi gerektiği görüşüyle, Daire kararının belirtilen kısmına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun, Gümrük İdarelerince Alınacak Katma Değer Vergisine İlişkin Hükümler bölümünün, "Matrah Farklarına Uygulanacak Hükümler" başlıklı 51. maddesinde, mükelleflerin ithalde beyan ettikleri matrahlar, tahakkuk veya inceleme yapanların veyahut teftişe yetkili kılınanların buldukları matrahlar üzerinden hesaplanan vergi farkları hakkında, Gümrük Kanunu uyarınca gümrük vergisindeki esaslar dairesinde ceza uygulanacağı düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un "İthalatta Matrah" başlıklı 21. maddesinde ise, ithalat sırasında ödenen her türlü verginin katma değer vergisi matrahına dahil olduğu belirlenmiştir.

Diğer taraftan; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının, (a) ve (b) bendlerinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekilleri incelendiğinde, her iki durumda da, gümrük vergisinin yanısıra katma değer vergisi ek tahakkukları yapılabileceği ve bu tutarlar esas alınarak ceza uygulanmasına gidilebileceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan Kanunlarda düzenlenen hususlar birlikte değerlendirildiğinde, ithalde alınan katma değer vergisine ceza uygulanması, gümrük vergisinin matrahını oluşturan kıymet unsurları, gümrük vergisi oranını belirleyen gümrük tarife ve istatistik pozisyonlarının yanısıra, bir sonraki aşama olan katma değer vergisi matrahının beyanına ilişkin noksan vergi ödenmesine yol açan fiillerden kaynaklanabileceği anılan düzenlemelerin gereğidir.

Bu bakımdan; mahkeme kararının dava konusu işlemin dampinge karşı verginin matraha ilavesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği oyu ile Kararın bu kısmına katılmıyorum.