Danıştay 7. Daire E.2023/3745 K.2024/2796

... Gümrük Müdürlüğü- (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : .. Gümrükleme İthalat İhracat Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararının aleyhlerine olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem:Davacı adına 2015 ve 2016 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 25 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 9617.00.00.00.11 ve 9617.00.00.00.19 gümrük tarife istatistik pozisyonlarında beyan ve ithal edilen "termos" ticari tanımlı eşyaya ilişkin ithalatların tarım uygunluk belgesi alınmadan gerçekleştirildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca alınan para cezası kararına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin . tarih ve E:.., K:... sayılı kararıyla; olayda, serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin 11 tanesinin 44 no'lu hanesine tarım uygunluk belgesi numarası girilerek kayıt oluşturulmasına rağmen, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünce anılan beyannameler muhteviyatı eşyayla ilgili yapılmış herhangi bir başvurunun bulunmadığı bildirildiğinden,

Gümrük Kanunu'nun 235. maddesi kapsamına girdiği değerlendirilen tarım uygunluk belgesinin alınmadığı halde beyannameye referans numarası yazılması suretiyle belgenin alınmış gibi beyan edildiğinin anlaşılması karşısında, dava konusu işlemin 11 beyannameye isabet eden kısmında hukuka aykırılık görülmediği; uyuşmazlık konusu diğer 14 beyannameyle ilgili olarak eşyanın ithalinin belirli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş gibi veya bu belgeler alınmış gibi beyanda bulunulmadığı,

yine davacının uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi eşya ile ilgili olarak gümrük idaresini yanıltılmaya yönelik eyleminin varlığına ilişkin davalı idare tarafından yapılmış herhangi bir somut tespit de bulunmadığından, Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde öngörülen koşulların söz konusu beyannameler yönünden oluşmadığı sonucuna varıldığı, bu durumda, dava konusu işlemin 14 beyannameye isabet eden kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sonradan kontrol neticesinde tarım uygunluk belgesi ibraz etme zorunluluğu bulunduğunun tespit edilmesi üzerine, kendisine tanınan sürede anılan belgeyi ibraz etmeyen davacı adına tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

.Olayda, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine, göre para cezası kararı alınabilmesi için uyuşmazlık konusu eşyanın pozisyonunun belirlenerek TAREKS uygulamasına tabi olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerektiğinden kararın temyize konu hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına 2015 ve 2016 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 25 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 9617.00.00.00.11 ve 9617.00.00.00.19 gümrük tarife istatistik pozisyonlarında beyan ve ithal edilen "termos" ticari tanımlı eşyaya ilişkin ithalatların tarım uygunluk belgesi alınmadan gerçekleştirildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca alınan para cezası kararına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği, 4. fıkrasında; 1. fıkranın (c) bendinde, belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirileceği ve eşyanın 177 ila 180. madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Eşyanın ithali veya ihracı sırasındaki gümrük işlemlerinin denetimi gümrük idarelerince gümrüklenme aşamasında fiziki olarak yapılmakta bu husus idarelerin üzerinde ciddi bir işyükü oluşturmakta, ithalatçı ya da ihracatçısı açısından da büyük bir zaman kaybı ile fazladan maliyet artışına yol açmaktadır.

Günümüzde gerek dış ticaret hacminin genişlemesi gerekse ticari argümanların çeşitlenmesi sebebiyle, klasik denetleme anlayışının dezavantajları terkedilerek riske dayalı kontrol sistemine geçilmiş, eşyanın fiziki olarak denetlenmesi anlayışı değişmiş, riskli ürünler, dijital ortamda belirlenerek, denetimlerin bu ürünlere yoğunlaşması, risksiz veya az riskli görülen ürünlerin daha az sıklıkla denetime tabi tutulması yönünde adımlar atılarak;

insan sağlığı, can ve mal güvenliği, hayvan ve bitki sağlığı, çevre ve tüketicinin korunması açısından sahip olması gereken asgari güvenlik koşullarını karşılayıp karşılamadığının tespiti için tarım uygunluk belgesi talep edilmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, Ticaret Başmüfettişi tarafından düzenlenen cevaplı rapor doğrultusunda, gümrük müdürlüğünce 9617.00.00.00.11 ve 9617.00.00.00.19 gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer alan eşyaların ithalinin geriye doğru taranması sonucunda davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı olup, sözü edilen pozisyonlarda beyan edilen eşyaların ithalinin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği kapsamında tarım uygunluk belgesine tabi olduğu halde bu belge alınmadan, kapsam dışı olduğu belirtilmeden ithalat işlemelerinin tamamlandığının anlaşılması üzerine,

7190 sayılı Kanun ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesine eklenen (e) bendi uyarınca tarım uygunluk belgesinin ilgili kurumdan temin edilerek ibrazının talep edilmesine rağmen belirlenen süre içerisinde herhangi bir belge sunulmadığı, bu itibarla davacı tarafından tarım uygunluk belgesinin alınmadan ithalat işlemlerinin gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle, ithale konu eşyaların uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edildiği ve davalı idarece tanınan sürede de gerekli uygunluk belgesinin alınmadığı anlaşıldığından, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca alınan para cezası kararında hukuka aykırılık görülmemiş olup, kararın temyize konu hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.