Danıştay 7. Daire E.2024/1467 K.2024/3728

Dava konusu istem: Transit rejim kapsamında davacının taşımacılığını yaptığı fuel oil cinsi eşyanın özet beyana göre %3'ü aşan miktarda fazla olduğunun tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 237. maddesinin 3. fıkrası uyarınca el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilen 1.966.502 kg fuel oilin bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine uğranıldığı ileri sürülen 10.000,00 TL maddi zararın (01/06/2017 tarihli ıslah dilekçesiyle arttırılan 5.000.000,00) işlem tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle, 100.000,00 TL manevi zararın talep tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; olayda, Mahkemelerinin... tarih ve E:..., K:...... sayılı kararıyla, özet beyan fazlası fuel oil nedeniyle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 237. maddesinin 3. ve 4. fıkraları uyarınca davacı adına karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptaline karar verildiği,

bu durumda, aynı işlemden dolayı söz konusu eşyanın hukuka aykırı olarak el konulması nedeniyle Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca davacı tarafından uğranılan zararın tazmininin gerektiği, bu kapsamda yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, özet beyan fazlası eşyaya el konulması nedeniyle taşıma sözleşmesi gereği eksik teslim sonucu işveren izin sahibi firmaya borçlandığı ve davacının maddi zarara uğradığının değerlendirildiği,

uluslararası piyasa fiyatlarının verildiği cetvel olan S&P Global Commodity İnsights Platts European Marketscan fiyatlarına göre el koyma tarihi olan 09/04/2005'te, fuel oilin uluslararası fiyatının 218 ABD Doları/Ton olduğu, buna göre de 1.966.502 kg fuel oilin bedelinin 428.697,40 ABD Doları olduğu, Merkez Bankası efektif satış kuru olan 1,3566 ile çarpılması sonucunda da davacının 581.570,90 TL tutarında zarara uğradığının belirtildiği, bilirkişi raporuna yapılan itirazın yerinde görülmediği ve raporun Mahkemelerince hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğu,

bu durumda, davacı şirketin maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile fuel oilin el koyma tarihi olan 09/05/2005'teki değeri olan 581.570,91 TL'nin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin 4.418.429,09 TL maddi tazminat talebinin ise reddine karar verilmesi gerektiği; taşımacılığını üstlendiği fuel oile el konulmuş olması, kişilik haklarını, saygınlık, ticarî itibar, sosyal ilişkiler bakımından sahip olunan değerini, diğer kurumlar nezdindeki algılanışını, ticari çevresindeki konumunu, güvenilirlik gibi değerlerini ihlâl eden bir hukukî tasarruf olmadığından,

davacı şirketin tazmini gereken bir manevi zararının bulunmadığı sonucuna varıldığı, öte yandan, davanın kabul edilmesi halinde ıslah edilen miktar yönünden faize, idarenin temerrüde düştüğü tarih olan miktar artırımına ilişkin dilekçenin idareye tebliğ edildiği tarihten itibaren hükmedilmesi gerektiği, buna göre hükmedilen 581.570,91 TL tutarındaki maddi tazminat isteminin 10.000,00 TL'lik kısmı yönünden idareye başvuru tarihi olan 26/05/2014 tarihinden itibaren,

571.570,91 TL'lik kısmına ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 21/02/2020 itibaren yasal faiz uygulanmasının icap ettiği gerekçesiyle davacının maddi tazminat isteminin 581.570,91 TL'lik kısmının kabulüne, 4.418.429,09 TL'lik kısmı ve manevi tazminat istemi yönünden davanın reddine, kabul edilen tutarın 10.000,00 TL'lik kısmının idareye başvuru tarihi olan 26/05/2014 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle, kalan 571.570,91 TL'lik kısmının ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 21/02/2020 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, bilirkişi raporunda ve bu rapora dayanılarak verilen Mahkeme kararında el koyma kararı verilen 2005 yılı esas alınarak zarar hesaplanmasının hatalı olduğu, oysa ki Bölge müdürlüğünce verilen itirazın reddine ilişkin işlemin 27/06/2014 tarihli olduğu ve bu tarihe göre malın değerinin belirlenmesinin gerektiği; davalı idarece, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.