Danıştay 7. Daire E.2024/303 K.2024/3911

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının geçici ithalat rejimi izin süresi içinde mazeretsiz olarak ihraç edilmemesi nedeniyle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesi hükmünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılmakla birlikte, gümrük mevzuatından kaynaklanan para cezaları bakımından da uygulanacağı kuşkusuz bulunan "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, olayda,

davacının eylemine uyan 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca ceza miktarının değerlendirilmesinin gerektiği, bu doğrultuda, Dairelerince verilen ara kararıyla, ''lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği'' yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, davacının eylemine uyan ceza miktarının 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca yeniden hesaplanarak ortaya çıkacak yeni tutarın hesaplama tablosu ile birlikte gönderilmesi istenilmiş;

ara karara cevaben davalı idarece gönderilen yazıda, ticari kullanıma mahsus taşıtların süre aşımlarında lehe bir düzenleme yapılmamış olması nedeniyle, somut olayda, kesilecek ceza miktarında bir değişiklik olmadığı bilgilerine yer verildiği, bu durumda, davacı şirket tarafından ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının geçici ithalat rejimi izin süresi içinde mazeretsiz olarak ihraç edilmemesi nedeniyle alınan dava konusu para cezası kararlarında ve bunların miktarlarında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Olayda, geçici ithalat rejimi kapsamında adlarına kayıtlı araçların yurtta kalma sürelerinin aşılmış olduğu, fakat, araçların yurda giriş tarihlerinden sonra getirilen Tebliğin 10/11/2016 tarihli değişiklik ile yürürlüğe girdiği, bu tarihten önce ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının süresi içinde yurt dışına çıkarılmaması durumunda 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesi hükümlerinin uygulanacağına dair bir düzenleme olmadığından anılan madde uyarınca kesilen para cezalarında hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

4458 sayılı Kanun'un 7190 sayılı Kanun ile değişik 238. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendine göre, (b) bendinde belirtilen taşıtlar hariç olmak üzere, geçici ithalat rejimi kapsamında ithal edilen eşyanın süresi içerisinde gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması durumunda gümrük vergileri ile rejime ilişkin beyannamenin tescil tarihinden tespitin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre tespit edilen gecikme zammı oranında faizin toplamı kadar idari para cezası verileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Dairemizin 15/12/2022 tarih ve E:2020/963, K:2022/5175 sayılı kararı ile ...

Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının "uyuşmazlığa konu ticari kullanıma mahsus kara taşıtının geçici ithalat izin süresi içinde mazeretsiz olarak ihraç edilmemesi nedeniyle, anılan madde hükmünün ihlal edildiği sabit olmakla birlikte, gümrük mevzuatından kaynaklanan para cezaları bakımından da uygulanacağı kuşkusuz bulunan lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, olayda, davacının eylemine uyan 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca ceza tutarının değerlendirilmesinin icap ettiği" gerekçesiyle bozulduğu,

Dava Dairesince lehe düzenleme dikkate alınarak ceza tutarının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, ara kararı verilerek davalı idareden lehe hüküm uygulanmak suretiyle yeniden hesaplama yapılması istenmiş, davalı idarenin 14/07/2023 tarihli yazısından, 7190 sayılı Kanun ile getirilen lehe düzenlenmenin tam muafiyet suretiyle geçici ithal edilen özel kullanıma mahsus kara taşıtları için uygulanabileceği, ticari araçların süre ihlali halindeyse gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında para cezası kesileceği ve lehe hükmün bu araçlar için uygulanamayacağı,

dolayısıyla para cezası tutarında değişiklik olmadığı yönündeki cevabı üzerine de para cezasının tamamı yönünden davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, Dairece, davalı idare tarafından para cezası tutarında değişiklik olmadığının bildirildiği gerekçesiyle cezanın tamamı yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de; yukarıda bahsedilen madde metninde özel kullanıma mahsus taşıtlar ile ticari kullanıma mahsus taşıtlar arasında ayrım yapılmadığının anlaşılması karşısında, ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının da lehe düzenlemeden yararlanacağı sonucuna ulaşılmış olup, olayda, 4458 sayılı Kanun'un 7190 sayılı Kanun ile değişik 238. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca,

uyuşmazlığa konu cezanın gümrük vergileri ve rejime ilişkin beyannamenin tescil tarihinden tespitin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanun'da öngörülen gecikme zammı oranında faizin toplamı kadarlık kısmında hukuka aykırılık; aşan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlem hakkında yeniden bir karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.