Danıştay 7. Daire E.2025/1055 K.2025/2727

... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Tasfiye halindeki ... Ticaret ve İnşaat Sanayi Limited Şirketi adına tescilli ... tarih ve ... sayılı beyanname ile geçici ithalatı yapılan eşyaya ilişkin gümrük vergileri, faiz ve para cezalarından oluşan amme alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemediğinden bahisle tahsili amacıyla davacı adına ortak/yönetici sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, limited şirketten tahsil olanağı kalmayan kamu borçlarından dolayı ortaklar için öngörülen sorumluluğun, ortak sıfatına ve ortaklık payına bağlı bir sorumluluk olduğu, olayda, davacının şirkette hissesi bulunmasına rağmen, davalı idarece asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrinde yer alan tutarın tamamının davacıdan tahsili yoluna gidildiği anlaşıldığından, dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının MERSİS kayıtlarında şirket müdürü olarak göründüğü, bu nedenle alacağın tamamı üzerinden düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İsteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Tasfiye halindeki ... Ticaret ve İnşaat Sanayi Limited Şirketi adına tescilli ... tarih ve ... sayılı beyanname ile geçici ithalatı yapılan eşyaya ilişkin gümrük vergileri, faiz ve para cezalarından oluşan amme alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemediğinden bahisle tahsili amacıyla davacı adına ortak/yönetici sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. maddesinin 1. fıkrasında, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacakları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları, 2. fıkrasında, ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahısların devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden 1. fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulacağı.

3. fıkrasında, amme alacağının "doğduğu" ve "ödenmesi" gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların, amme alacağının ödenmesinden 1. fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu olacakları düzenlenmiş; mükerrer 35. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu kanun hükümlerine göre tahsil edileceği düzenlenmiş.

55. maddesinde ise, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda değinilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, menfaati ihlal edilenler tarafından iptal davası açılabilmesi için idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olması gerekmektedir. İdari işlemin hukuki sebebi, idareyi o işlemi yapmaya iten soyut hukuk kuralıdır.

Bu nedenle ödeme emirlerinin, kanunda yazılı unsurları ihtiva etmesinin yanı sıra sebep unsuru bakımından kanunun hangi maddesi uyarınca düzenlendiği hususunu; diğer bir anlatımla kanuni dayanağını da içermesi gerekir.

Kanuni dayanağın tereddüte yer vermeyecek biçimde açık olarak gösterilmesi, ilgililerin, ne suretle ve hangi hukuki nedenle ödeme emrine muhatap kılındıklarını bilmelerine, böylece savunma haklarını gereği gibi kullanabilmelerine olanak tanınması için zorunludur.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu ödeme emrinde "Borçlunun adı-soyadı unvanı:" kısmında, davacının adı/soyadı yazılarak "Firma Yöneticisi" ibaresine yer verildiği, ancak, "Notlar" kısmında, "Ortağı/Yöneticisi" olarak gösterildiği,

öte yandan, davalı idarenin savunma dilekçesinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un şirket ortaklarına ilişkin 35. maddesi, temyiz dilekçesinde ise aynı Kanun'un mükerrer 35. maddesi dayanak yapılarak işlem yapıldığının belirtildiğinin anlaşılması karşısında, ortak veya kanuni temsilci sıfatıyla yapılacak olan takibin şekli, sorumlu olunan amme alacağının miktarı ve yargı denetimi birbirinden farklı olduğundan, uygulanan takip usulünün ihtilafa mahal kalmayacak şekilde ortaya konulması icap ederken,

ödeme emrinde şirket ortağı ve kanuni temsilcisi ibarelerine birlikte yer verilerek davacının şirket ortağı ya da kanuni temsilci olarak mı sorumluluğuna gidildiği hususunda belirsizlik bulunduğu açık olup, bu durumda, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, temyize konu vergi dava dairesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.