Danıştay 7. Daire E.2025/129 K.2025/1686

Dava konusu istem: Davacı adına 09/02/2022 ila 04/01/2023 tarihleri arasında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 13 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı “AF-3-F” ticari tanımlı 2836.30.00.00.00 pozisyonunda ithal edilen eşyanın, 3824.99.96.90.68 pozisyonunda beyan edilmesi gerektiğinin Gümrük Müdürlüğünce tespit edilmesi üzerine gümrük ve katma değer vergisi ek tahakkukunun yapıldığı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca para cezasının karara bağlandığı,

öte yandan, anılan pozisyondaki eşyanın 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli I sayılı listenin (B) cetvelinde yer alması nedeniyle tesliminin özel tüketim vergisine tabi olduğunun Gümrük Müdürlüğünce davalı idareye bildirildiğinden bahisle 2020 yılının Ekim ve Aralık, 2022 yılının Şubat, Nisan, Haziran, Eylül ile 2023 yılının Ocak ayına ilişkin olarak re’sen tarh edilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile tekerrür hükümlerinin uygulanması suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dosyanın ve dava konusu işlemin dayanağı olan ihtilaf konusu eşyanın 3824.99.96.90.68 pozisyonunda olduğunun tespit edildiğinden bahisle gümrük idaresince ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergisi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasının iptali istemiyle açılan davada, ...

Vergi Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın birlikte incelenmesinden; olayda, davacı adına tescili beyannameler muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak laboratuvar analizi yapılmadığı, Gümrük Müdürlüğünce dava dışı bir başka firmanın ithal ettiği eşyaya ait analiz sonucunun davacıya da teşmil ettirilmesi suretiyle geçmişe yönelik yapılan inceleme neticesinde davacının ithal ettiği ihtilaf konusu eşyanın 2836.30.00.00.00 pozisyonunda değil, 3824.99.96.90.68 pozisyonunda olması gerektiğinden bahisle anılan idarece gümrük ve katma değer vergisi ek tahakkuklarının yapıldığının anlaşıldığı,

Gümrük İdaresinin, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 65. maddesi uyarınca re’sen her aşamada beyanın doğruluğunu araştırma yetkisine sahip olduğu, beyannameler eki belgelerin beyan edilen gümrük tarife istatistik pozisyonu ile örtüştüğü ve aksi yönde idarenin bir iddiasının da bulunmadığı,

öte yandan, Gümrük Yönetmeliğinin "Laboratuvar Tahliline Tabi Tutulacak Eşya" başlıklı 196. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca ihtilafa konu eşyanın Yönetmeliğin 23 no.lu ekinde yer alması nedeniyle ithalat aşamasında laboratuvar tahlillerinin yapılarak işlemlerin tamamlanması gerekirken davacıya ait beyannameler muhteviyatı eşyaya ilişkin numuneler üzerinde analiz yapılmayarak pozisyon uyuşmazlığına ilişkin itiraz etme hakkının da işlevsiz kılınması suretiyle dava dışı bir başka şirkete ait beyanname muhteviyatı eşya için düzenlenen tahlil raporuna dayanılarak geçmişe dönük bir şekilde davacı hakkında Gümrük Müdürlüğünce tesis

edilen işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle anılan işlemin iptaline karar verildiği, bu durumda, dayanaksız kalan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacı adına re’sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı özel tüketim ve katma değer vergilerinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İskenderun Gümrük Müdürlüğünce davacının ithal ettiği eşyanın beyan edilen pozisyonda olmadığı ve anılan idarece belirlenen pozisyondaki eşyanın tesliminin özel tüketim vergisine tabi olduğunun bildirilmesi üzerine, davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü ve Yedinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na, 3619 sayılı Kanun'la eklenen Ek 1. madde hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına 09/02/2022 ila 04/01/2023 tarihleri arasında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 13 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı “AF-3-F” ticari tanımlı 2836.30.00.00.00 pozisyonunda ithal edilen eşyanın, 3824.99.96.90.68 pozisyonunda beyan edilmesi gerektiğinin Gümrük Müdürlüğünce tespit edilmesi üzerine gümrük ve katma değer vergisi ek tahakkukunun yapıldığı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca para cezasının karara bağlandığı,

öte yandan, anılan pozisyondaki eşyanın 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli I sayılı listenin (B) cetvelinde yer alması nedeniyle tesliminin özel tüketim vergisine tabi olduğunun Gümrük Müdürlüğünce davalı idareye bildirildiğinden bahisle 2020 yılının Ekim ve Aralık, 2022 yılının Şubat, Nisan, Haziran, Eylül ile 2023 yılının Ocak ayına ilişkin olarak re’sen tarh edilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile tekerrür hükümlerinin uygulanması suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun tarh ve tahakkuk usulünü düzenleyen ikinci kısmında yer alan re'sen vergi tarhı başlıklı 30. maddesinin 1. fıkrasında; "Re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunmasıdır. İnceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkı re'sen takdir olunmuş sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Türk vergi sisteminde asıl olan verginin, mükellef tarafından belli dönemlerde beyan edilen matrah üzerinden hesaplanmasıdır. Mükellef beyanının doğru yapılmadığı, eksik yapıldığı veya süresi içerisinde yapılmadığı hallerde ise 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda öngörülen tarh yöntemleri kullanılmak suretiyle noksan ödenen veya hiç ödenmeyen vergi, vergi idaresince tamamlatılır. Bu tarh yöntemlerinden biri de re'sen vergi tarhı yöntemidir.

Re'sen vergi tarhını, vergi alacağının yetkililerce re'sen takdir olunan matrah veya matrah farkı üzerinden vergi nispeti uygulanmak suretiyle hesaplanması olarak tanımlamak mümkündür. Vergi İdaresince re'sen vergi tarh olunabilmesi için, öncelikle, re'sen takdir olunmuş bir matrah veya matrah farkının varlığı gereklidir. Başka bir anlatımla, vergi idaresince re'sen yapılan vergi tarhının hukuken geçerli olabilmesi için, tarhiyatın, 213 sayılı Kanun'un 74. maddesi uyarınca matrah takdiri yapmakla görevli bulunan takdir komisyonunca takdir olunan ya da 135. maddesi uyarınca vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından düzenlenen inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah farkına dayandırılmış olması gerekmektedir.

Bu itibarla, takdir komisyonunca takdir olunan veya vergi inceleme raporuyla belirlenmiş bir matrah ya da matrah farkına dayanmaksızın, sırf gümrük idaresince gönderilen yazıya istinaden düzenlenen tutanağa dayanarak yapılan re'sen tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmamakta olup, yazılı gerekçeyle verilen dava konusu işlemin iptaline dair kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.