Danıştay 8. Daire E.1985/702 K.1987/255

DAVA KONUSU YERİN OTOPARK OLARAK KULLANILMASINDA BELEDİYE YASASI UYARINCA HERHANGİ BİR SAKINCA ÖNE SÜRÜLMEDİĞİNE GÖRE İŞLETME İZNİNİN REDDİNDE YASALARA UYARLIK BULUNMADIĞI HK.

Mülkiyeti … Yetimhanesi Vakfına ait olan 5.000 m2 lik taşınmaza Otopark işletme izni verilemiyeceğine ilişkin Belediye işlemini iptal eden İdare Mahkemesi kararının, Vakıflar Kanununun 10.maddesine göre vakıfların hayrat niteliğindeki taşınmaz mallarının kiraya verilmesi olanaksız olduğu gibi, başka bir hayata tahsis olunmalarıda Yönetim Kurulunun önerisi ve Bakanlar Kurulu kararı ile sözkonusu olabileceği, ayrıca Vakıflar Kanunu ve tüzüğünde hayrat niteliğindeki taşınmazların kiraya verilmesini öngören bir kuralında yer almadığı gerekçesiyle bozulmasına ve davanın reddine ilişkin Danıştay 8.Dairesinin 4.6.1985 gün ve E:1985/153, K:1985/568 sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54.maddesi uyarınca düzeltilmesi istemidir.

Kararın düzeltilmesine ilişkin dilekçede ileri sürülen düzeltme nedenleri: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54.maddesine uygun bulunduğundan düzeltme isteğinin kabulü ile Dairemizin 4.6.1985 gün ve 568 sayılı kararı ortadan kaldırılarak istem yeniden incelendi:

Belediyelerin işyerlerine çalışma izni verirken izlenecek yol ve yöntem belediyelerin bu konuda düzenledikleri yönetmeliklerde belirtilmiş ve bu yönetmeliklerde çalışma izni istenen işyeri kiralanan bir yer ise kira sözleşmesinin verilmesi yeterli görülmüştür.

Olayda, … yetimhanesine ait uyuşmazlık konusu taşınmazın otopark olarak kullanılmak üzere 1.2.1978 günü yapılan ve süresi bittikçe yenilenen sözleşmeyle, Vakıf Yönetim Kurulu tarafından davacı şirkete kiralandığı tartışmasızdır.

2762 sayılı Vakıflar Kanununun 1.maddesinde azınlık vakıflarının bunlar tarafından seçilen kişi veya kurullarca idare edileceği ancak ilgili makamlar ve Vakıflar Genel Müdürlüğünce denetleneceği kurala bağlanmıştır.

Böyle olunca, kira sözleşmesi ile kiralanan bahis konusu işyerinin, kira sözleşmesinin geçerli olup olamıyacağı yolunda doğan bir uyuşmazlık nedenile böyle bir yere işletme izni verilmesi belediyeyi ilgilendirmiyeceği, bu konuda denetim yeri olan vakıflar idaresinin kira sözleşmesinin, kendilerinden izin alınmaksızın yapıldığı veya hukuksal açıdan sakat olduğu yolundaki savlarını Adli yargı yerlerinde öne sürmek suretile kira sözleşmesinin iptalini isteyebilecekleri kuşkusuzdur.

Belediyenin ise konuyu ancak uygulanması kendi yetkisi içinde bulunan yasalara göre inceliyebileceğine, davacı ile vakıf mütevelli heyeti arasında henüz yargı yerince iptal edilmemiş geçerli bir kira sözleşmesi bulunduğuna ve dava konusu yerin otopark olarak kullanılmasında belediye yasası uyarınca herhangi bir sakınca da ileri sürülmediğine göre işletme izni isteminin reddedilmesinde yasalara uyarlık olmadığı açıktır.

Açıklanan nedenle temyiz isteminin reddine ve İdare Mahkemesi kararın onanmasına karar verildi.

AZLIK OYU

Vakıf mallarının hayrat ve akar olarak iki kısımda mütalaa edileceği, hayrat malın herhangi bir bedel sözkonusu olmadan amacına uygun olarak ilgililerin doğrudan istifadesine sunulacağı, akar cinsi malların ise en uygun geliri getirecek şekilde işletileceği ilgili vakıf mevzuatı gereğidir.

Hayrat malların nitelikleri gereği kiraya verilmeleri sözkonusu olmadığından … Yetimhanesi vakıf senedine göre hayrat niteliğindeki yetimhane binasının ayrılmaz parçası olan avlusunun-bahçesinin binadan ayrı düşünülerek amacı dışında ve niteliğine ters düşecek şekilde kiraya verilmesi vakıf mevzuatına ve hukuka aykırıdır.

İstanbul Belediyesinin sözkonusu yere bu sebeple ruhsat vermemesi sözü edilen yasa gereğidir. Belediyeler ruhsat verirken incelemelerine sunulan kira sözleşmelerinde, öncelikle o yerin kiraya konu olabilecek bir yer olup olmadığını da incelemekle yükümlüdür.

Diğer taraftan …Yetimhanesi Vakfı umumi vekilinden alınarak dosyaya konulan 20.2.1987 tarihli yazı ekindeki listeye göre, Yetimhanenin giderlerini ve personel masraflarını karşılayacak çok sayıda akarı mevcut olduğundan yetimhane binasına ait bahçenin vakfın zor durumda olduğu, gelir sağlama mecburiyeti bulunduğu ileri sürülerek kiraya verilmesinden de söz edilemez. Gerek bu gerekse esas karardaki diğer nedenlerle Dairemizce verilen kararın yerinde olduğu, düzeltilmesini gerektiren herhangi bir yasal sebebin bulunmadığı ve kararın düzeltilmesi isteğinin reddi gerekeceği kanısı ile aksine oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.