Danıştay 8. Daire E.2010/2770 K.2013/5122

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, davacının, … Eczacı Odası delegeliğinin iptaline yönelik olarak … Birliği Merkez Heyeti'nin 25.03.2008 günlü, 00144 sayılı ve 05.08.2008 günlü, 002684 sayılı işlemleri sonrasında tesis edilen İstanbul Eczacı Odası'nın 10.10.2008 günlü 9039 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; davacının aday olduğu delege seçiminin, … İlçe Seçim Kurulu'nun gözetiminde yapıldığı, seçim sonucuna göre, davacının delege olarak seçilmesi, dava konusu işlemin yasal gerekçelerine dayanılarak, seçim sonucuna itiraz edilmiş olması, bu itirazın … İlçe Seçim Kurulu'nun 18.09.2007 günlü, 2007/487 sayılı kararıyla reddedilmiş olması ve bu kararın kesin olması karşısında, tesis edilen işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

6643 sayılı. Birliği Kanununun ''Birliğin merkez teşkilatı" başlıklı 32. maddesinde. Birliğinin merkez teşkilatının uzuvları a) Merkez Heyeti, b) Yüksek Haysiyet Divanı, c) Büyük Kongre'' şeklinde düzenlenmiş. 51. maddesinde ''Büyük Kongre'' nin, … umumi heyetlerince ve gizli rey ile seçilen mümessillerden teşekkül edeceği; bu Kanunun 16. madde hükmünün ''Büyük Kongre'' mümessilleri hakkında da cari olduğu.

16. maddesinde ise bir seneden fazla ağır hapis veya üç seneden fazla hapis cezasına veya mesleki bir suçtan dolayı hürriyeti tahdid eden bir cezaya veya meslek ve sanattan muvakkaten tatil cezasına mahkum olanların veyahut eczacı odaları haysiyet divanlarının kararı ve Yüksek Haysiyet Divanının tasdiki ile muvakkaten sanat icrasından menedilenlerin idare heyetine seçilemeyecekleri hükme bağlanmıştır.

Öte yandan 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu'nun, EK:2. maddesinde,.

Birliğinin merkez organları ile eczacı odalarının organlarının bu Kanunda belirtilen seçimlerin gizli oyla yapılacağı ve seçimlere ilişkin işlemlerin maddede belirtilen esaslara göre, yargı gözetimi altında gerçekleştirileceği; seçime katılacak üyeleri belirlemek maksadı ile oda tarafından hazırlanmış ve Birlik Merkez Heyetince tasdik edilmiş listelerin, seçim yapılacak yerdeki görevli ilçe seçim kurulu başkanı olan hakime tevdi edilceği; seçimlerde kullanılacak araç ve gereçlerin ilçe seçim kurulundan sağlanacağı ve sandıkların konacağı yerlerin hakim tarafından belirleneceği;

seçim süresinin sonunda seçim sonuçlarının tutanakla tespit edilip, seçim sandık kurul başkanı ve üyeleri tarafından imzalanacağı; tutanakların bir örneği seçim yerinde asılmak suretiyle geçici seçim sonuçlarının ilan edileceği; seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak itirazların hakim tarafından aynı gün inceleneceği ve kesin olarak karara bağlanacağı;

itiraz süresinin geçmesi ve itirazların karara bağlanmasından hemen sonra hakimin, bu maddedeki hükümlere göre kesin sonuçları ilan edeceği ve ilgili eczacı odasına ve Türk Eczacıları Birliğine bildireceği kurala bağlanmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, … Odasının üyesi olan ve 16.09.2007 tarihinde yapılan oda seçimiyle, … Birliği Büyük Kongresi asil üyeliğine seçilen davacının, 6643 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen şartları taşımadığı gerekçesiyle, … Birliği Merkez Heyetinin, davacının delegeliğinin iptaline yönelik … Eczacı Odasına hitaben yazdığı, 25.03.2008 günlü, 0001144 sayılı yazısı üzerine … Eczacı Odası tarafından tesis edilen, 10.10.2008 günlü, 9039 sayılı işlemin tebliği üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda değinilen 6643 sayılı …. Birliği Kanununun ilgili hükümleri değerlendirildiğinde, oda tarafından hazırlanmış ve …erkez Heyetince tasdik edilmiş listelerin, seçim yapılacak yerdeki görevli ilçe seçim kurulu başkanı olan hakime tevdi edileceği ve organ seçimlerinin yargı gözetiminde gerçekleştirileceği seçimle ilgili itirazlarında ilçe seçim kurulu kararı ile kesin olarak karara bağlanacağı anlaşılmaktadır.

Olayda, … İlçe Seçim Kurulu'nun 18.09.2007 gün ve 2007/0487 sayılı kararıyla; 16.09.2007 tarihinde yapılan … Birliği Büyük Kongresi delegeliğine ilişkin üye listelerinin 01, 02, 03 Eylül 2007 tarihlerinde askıya çıkarılarak ilan edildiği ve itiraz edilmeksizin kesinleştiği, hatta bunun üzerine oy kullanıldığı, bu nedenle davacının seçme ve seçilme yeterliliğini kaybetmediği gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği; ancak 6643 sayılı Kanun'un 16. maddesinde meslek ve sanattan geçici olarak men cezası alanların idare heyetine seçilemeyecekleri amir hükmü karşısında, bu yönden davacının seçilebilme unsurlarının oluşup oluşmadığı hususunda değerlendirme yapılmadığı görülmektedir.

Öte yandan 1982 Anayasası'nın 2. maddesinde; Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk devleti olduğu, 125. maddesinin 1. fıkrasında ise; idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olduğu vurgulanmış; 79. maddesinde ise sadece Yüksek Seçim Kurulu kararları aleyhine başka bir mercie başvurulamayacağı belirtilmiş, diğer seçim kurulu kararları için benzeri bir düzenleme öngörülmemiştir.

Bu durumda Anayasa'nın amir hükmü de dikkate alınarak, ilgili Kanundaki seçilme yeterliliğine ilişkin emredici hükümlerin ihlâl edilip edilmediğinin İdare Mahkemesince yargısal denetiminin yapılması gerektiği kuşkusuzdur. Dolayısıyla davacı hakkında 6643 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen unsurların oluşup oluşmadığı yönünde bir değerlendirilme yapılmaksızın, İlçe Seçim Kurulu kararının kesin olduğu gerekçesiyle verilen Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.