Danıştay 8. Daire E.2016/10560 K.2020/5521

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, Ekim 2012 döneminde Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bilim Alanından doçentlik sınavına müracaat eden Arap Dili Eğitimi, Bilim ve Teknoloji Tarihi, İslam Bilim Tarihi, Türk Dünyası Edebiyatları anahtar sözcüklerinden yapılan incelemede beş jüri üyesinin olumsuz değerlendirmeleri sonucu başarısız sayılan davacı tarafından, … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, karara esas alınabilir nitelikte bulunan bilirkişi raporunda, davacıya ait bilimsel çalışmaların niteliğinin yeterli olmadığı, başvuru için gereken.

Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen Filoloji Temel Alanları başvuru koşullarında bulunan, doçentlik bilim alanı ile ilgili ve lisans üstü tezlerden üretilmemiş olma kaydıyla, SSCI ile AHCI kapsamındaki dergilerde veya hakemli dergilerde en az iki özgün makale yayınlamış olmak, özgün bir bilimsel kitap yayınlamış olmak asgari şartlarını taşımadığı, doçentlik sınavı için öngörülen eser aşamasında istenilen yeterliliğe sahip olmadığının belirtildiği,

bu nedenle Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bilim Alanında yaptığı başvuru sonrası davacı hakkında tesis edilen başarısız sayılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan jüri raporları ile bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya konulan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 24. maddesinde; "a) Doçentlik sınavı, Üniversitelerarası Kurulca yılda iki kere yapılır.

Aşağıdaki şartları haiz adaylar, Üniversitelerarası Kurulun tespit edeceği tarihe kadar, Üniversitelerarası Kurula gerekli belge ve yayınlar ile birlikte başlıca bilim dalı ile uzmanlık ve araştırma konularını da bildirerek başvururlar.

b) Doçentlik sınavına başvurabilmek için aşağıdaki şartlar aranır:

1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora veya tıpta uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak.

2) Üniversitelerarası Kurulun her bir bilim disiplininin özelliklerini dikkate alarak belirteceği görüş çerçevesinde Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak.

3) Yükseköğretim Kurulunun belirlediği kıstaslar çerçevesinde yapılan merkezi yabancı dil sınavında başarılı olmak. Bu sınavın, adayın bilim dalı ile ilgili olması şartı aranmaz. Bilim alanı bir yabancı dille ilgili olanlar bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek zorundadırlar.

c) Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder. İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilir.

Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın akademik çalışmalarının her birini değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. Asıl üyelerin hukuken geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi halinde, yedek üyelerin raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınır. Değerlendirmeye esas alınan bu raporların birer örneği, eser incelemesi sonucuna ilişkin bildirim yazısı ile birlikte adaya gönderilir.

Eser incelemesinde başarılı bulunan aday, doçentlik sınav jürisi tarafından, sözlü sınava tabi tutulur. Jüri üyeleri, yapılan sözlü sınavın denetlenebilirliğini sağlamak için gerekli tedbirleri alır.

Sözlü sınavda başarılı olması halinde, adaya ilgili bilim dalında doçentlik unvanı verilir.

Doçentlik sınavına ilişkin esas ve usuller, Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınmak suretiyle Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Ekim 2012 döneminde Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bilim Alanı, 6,002 Arap Dili Eğitimi,2010 Bilim ve Teknoloji Tarihi, 2.274 İslam Bilim Tarihi, 4,042 Türk Dünyası Edebiyatları anahtar sözcüklerinden, doçentlik sınavına müracaat ettiği yapılan incelemede beş jüri üyesinin muhtelif gerekçelerle olumsuz değerlendirmeleri sonucu başarısız sayılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu işlem tesis edildiğinde yürürlükte bulunan 31.01.2009 tarih ve 27127 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Doçentlik Sınav Yönetmeliği'nin ''Sınav jürisinin oluşturulması'' başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında " Üniversitelerarası Kurul, Doçentlik Sınav Komisyonunun önerisi üzerine, doçentlik başvurusunda bulunan adaylardan her biri için beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye belirler. Jüri için asıl ve yedek üyeler, adayın başvurduğu alan göz önünde bulundurularak belirlenir. Adayın başvurduğu alanda yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, istisnai olarak, jüri üç asıl ve iki yedek olmak üzere beş üye ile teşkil edilebilir.'' hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü için İdare Mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği bu amaçla kodu 306 alanı Doğu Dilleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı, kodu 6.002 alanı Arap Dili Eğitimi, kodu 2.010 alanı Bilim ve Teknoloji Tarihi, kodu 2.274 alanı İslam Bilim Tarihi, kodu 4.042 alanı Türk Dünyası Edebiyatları alanlarında bilirkişilik yapabilecek öğretim üyelerine ait isim listesinin istendiği, daha sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmak maksadıyla dosyanın İstanbul İdare Mahkemesine gönderildiği, Mahkemenin bilirkişi olarak atadığı …, … ve …'un ... Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Arap Dili ve Belagati Bölümünde öğretim üyeleri oldukları, sadece …'un davalı idarenin gönderdiği bilirkişilik yapabilecekler listesinde yer aldığı görülmektedir.

Bu durumda, bilirkişi heyetinin davacının başvuruda bulunduğu alanı ile ilgili anılan listede yer alan profesörlerden oluşturulması gerekirken, farklı bilim alanlarında çalışma yapan öğretim üyelerinden oluşturulduğu anlaşıldığından söz konusu rapor hükme esas alınamayacağından temyize konu Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Ayrıca, İdare Mahkemesince bozma kararı sonrası yeniden ara kararı yaparak davacının başvurduğu alanda görev yapan öğretim üyeleri listesini güncelledikten sonra bilirkişi incelemesi yaptıracağı açıktır.