Danıştay 8. Daire E.2016/7933 K.2021/1943

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Merkezinin 05/11/2014 tarih ve 2014/2 sayılı kararının davacı şirkete ilişkin 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 10, 11, 12, 13. sayılı kısımlarının iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, davacının Alt Yapı Koordinasyon Merkezi üyesi olduğu, imtiyaz sözleşmesi ile belli bir kamu hizmetini yürütmek görev ve yetkisi ile donatıldığı, kamu hizmetlerinin sunulabilmesi ve yatırımların gerçekleştirilebilmesinin zorunlu alt yapı çalışmalarını gerektirdiği, mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden ortak yatırım ile ilgili alınan kararların; büyükşehir belediyesi, büyükşehir dâhilindeki diğer belediyeler ve büyükşehir sınırları içindeki kamu kurum ve kuruluşları ile diğer gerçek ve tüzel kişileri bağladığı, üyesi olduğu AYKOME kararlarının kendisine bildirimi niteliğinden öteye gitmeyen işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Altyapı Koordinasyon Merkezinin … tarih ve … sayılı kararının davacı şirkete ilişkin 1, 2, 3, 4, 5, 8, 10, 11, 12, 13. sayılı kısımları yönünden yapılan inceleme:

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmamaktadır.

Altyapı Koordinasyon Merkezinin … tarih ve … sayılı kararının davacı şirkete ilişkin 7. sayılı kısmı yönünden yapılan inceleme:

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun "Alt Yapı Hizmetleri" başlıklı 8. maddesinde; büyükşehir içindeki alt yapı hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşların temsilcilerinin katılacağı alt yapı koordinasyon merkezi kurulur. Büyükşehir ilçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Alt yapı koordinasyon merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun) temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.

Alt yapı koordinasyon merkezi, kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlar tarafından büyükşehir içinde yapılacak alt yapı yatırımları için kalkınma planı ve yıllık programlara uygun olarak yapılacak taslak programları birleştirerek kesin program haline getirir. Bu amaçla, kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlar alt yapı koordinasyon merkezinin isteyeceği coğrafi bilgi sistemleri dahil her türlü bilgi ve belgeyi vermek zorundadırlar. Kesin programlarda birden fazla kamu kurum ve kuruluşu tarafından aynı anda yapılması gerekenler ortak programa alınır. Ortak programa alınan alt yapı hizmetleri için belediye ve diğer bütün kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerine konulan ödenekler, alt yapı koordinasyon merkezi bünyesinde oluşturulacak alt yapı yatırım hesabına aktarılır.

Ortak programa alınan hizmetler için kamu kurum ve kuruluş bütçelerinde yeterli ödeneğin bulunmadığının bildirilmesi durumunda, büyükşehir belediyesi veya ilgisine göre bağlı kuruluş bütçelerinden bu hizmetler için kaynak ayrılabilir. Kamu kurum ve kuruluşları altyapı ortak yatırım hizmetleri için harcanan miktarda ödeneği, yeniden değerleme oranını da dikkate alarak ertesi yıl bütçesinde ayırır. Ayrılan bu ödenek belediye veya ilgili bağlı kuruluşunun hesabına aktarılır. Bu bedel ödenmeden ilgili kamu kurum veya kuruluşu, büyükşehir belediyesi sınırlarında yeni bir yatırım yapamaz.

Ortak programa alınmayan yatırımlar için bakanlıklar, ilgili belediye ve diğer kamu kurum ve kuruluşları alt yapı koordinasyon merkezi tarafından belirlenen programa göre harcamalarını kendi bütçelerinden yaparlar.

Koordinasyon merkezleri tarafından alınan ortak yatırım ve toplu taşımayla ilgili kararlar, belediye ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır.

Dosyanın incelenmesinden; büyükşehir belediye başkanlığı tarafından, alt yapı yatırımı yapan kuruluşlara ait taslak yatırım programı olmaksızın, tek taraflı olarak kesin ve ortak yatırım programı oluşturulduğu, bu programda yol, kavşak, köprü gibi yatırımların bulunduğu, bu programın 05/11/2014 günlü AYKOME toplantısında görüşülmesi sırasında davacı kurum yetkilisinin, gerekli masraf ve bedellerin talep eden kuruluş tarafından karşılanması gerektiği şerhi ile bu programın kabulüne onay verdiği; aynı günlü toplantıda yatırım programına göre davacı kuruma isabet eden giderlerin AYKOME bütçesinde davacı kuruma ait 5.000.000,00 TL pay olarak belirlendiği; bilahare bu kararın davacı kuruma tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükmü uyarınca, ancak ortak programa alınan alt yapı hizmetleri için belediye ve diğer bütün kamu kuruluşlarının ödeneklerinden alt yapı yatırım hesabına aktarım yapılması istenebilecektir.

Olayda; davacı kurumca, büyükşehir içinde yapacağı yatırımlara ilişkin taslak program sunulmadan, kesin ve ortak programa alınmış bir yatırım olmaksızın davacı kurumdan belli bir miktar ödemenin yapılmasının istenildiği görüldüğünden, bu yönüyle dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, alt yapı kuruluşlarının ortak programa aldırmadığı yatırımlarını kendi bütçesinden karşılaması gerektiği de açıktır.

Bu durumda, dava konusu işlemin bu kısmı yönünden iptal kararı verilmesi gerekirken, yukarıda yer verilen gerekçeyle davanın reddine karar veren İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir.