Danıştay 8. Daire E.2016/9518 K.2020/4723

Buna karşın Belediye Kanununun 38. maddesinin (p) bendinde; kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararın gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak, belediye başkanının görev ve yetkisi olarak düzenlenmiştir.

5393 sayılı Kanunun 15/p maddesinde yer alan yetkinin belediye organlarından hangisi tarafından kullanılacağı konusunda hükmün bulunmayışı nedeniyle yukarıda yer verilen düzenleme uyarınca; belediye başkanı ya da yetkilendireceği kişilerce kullanılacağı açıktır.Bu hale göre, belediye başkanı oluruyla tamam olan 03/04/2015 günlü işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Olayda; davacı şirketin kendisine doğrudan (S) servis plakası tahsis edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin, davacının beldede (3) yıl ikamet etmemesi nedeniyle tesis edilmiş ve Mahkemece; işlem tesisine sebep olan husususun üst hukuk normlarında bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiş olup; temyize konu bu kararın mevzuata uygun olduğu anlaşılmakla birlikte, iş bu karar üzerine davacıya doğrudan (S) plaka verilmesi sonucunu doğurmaması gerektiği açıktır. Bu itibarla; ticari plakaların ihale sonrasında tahsis edilmesi gerektiği, doğrudan tahsisin mümkün olmadığı belirtilmek suretiyle kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, … ili, … ilçesinde öğrenci ve personel servis taşımacılığı amacıyla kurulup, 26/02/2015 gününde oda kaydı yaptırılan davacı şirket tarafından, adına kayıtlı iki adet aracına (S) servis plakası tahsis edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … gün ve … sayılı Altınova Belediye Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; Altınova Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen Özel Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği'nin dayanağı olan mevzuat hükümlerinde servis plakası talep edeceklerin, ilçe sınırları içinde belirli bir süreyle ikamet etmeleri gerektiği yönünde herhangi bir sınırlama getirilmemiş olmasına karşın, işlemin dayanağı olan Yönetmelik hükümlerinin daraltıcı nitelik taşıdığı ve bu haliyle de anılan ibarenin üst hukuk normuna aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığından, Yönetmelik hükmü gerekçe gösterilerek davacının sahibi olduğu araçlara servis plakası verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; belediyenin, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla ulaşım, şehir içi trafik hizmetlerini yapma veya yaptırmak belediyenin görev ve sorumlulukları arasında olduğu, 15. maddesinin (p) bendinde; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer aldığı, aynı Kanunun 17. maddesinde; belediye meclisinin, belediyenin karar organı olduğu düzenlenmiş 18. maddesinde;

belediye meclisinin görev ve yetkilerine, 33. maddesinde, belediye encümeninin görev ve yetkilerine yer verilmiş, 84. maddesinde ise uygulanmayacak hükümler sayılmış olup bu Kanunla, belediyenin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle sınırlı olarak (bazı kanunları sayma suretiyle belirterek), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Davanın, yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve dosya içeriğiyle birlikte değerlendirilmesinden; belediye ve mücavir alan sınırları içerisindeki her türlü toplu taşıma araçları ile sayılarını, zaman ve güzergâhlarını belirlemenin belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer aldığı açıkça belirtilmekle birlikte, anılan yetkinin belediyenin hangi organı (belediye meclisi mi, yoksa belediye encümeni mi) tarafından kullanılacağı hususuna açıkça yer verilmediğinden, bu yetkinin kim tarafından kullanılacağının tespit edilmesi gerekmektedir.

Belediye encümeni'nin genel olarak belediyenin günlük işlerini ve belediye meclisince alınan kararları yürütmekle görevli olmasına karşın, belediye meclisinin, belediyenin karar organı olması ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usûllere göre seçilmiş üyelerden oluştuğu göz önünde bulundurulduğunda, karar organı olan belediye meclisinin görev ve yetkilerinin, yasada tahdidi olarak sayılan görev ve yetkilerle sınırlı olmadığı, 5393 sayılı Yasa'da belediyenin görev ve yetkileri arasında sayılan diğer konularda da görevli ve yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer alan servis ve toplu taşıma araçlarının sayılarını, zaman ve güzergâhlarını belirleme yetkisinin Belediye Meclisi'ne ait olduğu anlaşılmış olup, şehir içi toplu taşıma araçları ile servis sayı ve güzergahlarının belirlenmesi ve buna yönelik olarak yapılan başvuruların değerlendirilmesi ile gerekli işlemlerin yapılmasına ilişkin yetki yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca belediye meclisine ait olduğu halde, belediye başkanı tarafından tesis edilen ticari plaka tahsis talebinin reddine yönelik dava konusu işlemde bu yönden hukuka uyarlık bulunmamakta ise de, sonucu itibariyle yerinde görülen Mahkeme kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerekmektedir.