Danıştay 8. Daire E.2017/549 K.2022/553

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, davacılar tarafından, Uşak İli, … İlçesi, … Köyü kanalizasyon sisteminin bağlandığı foseptik çukurunun ortadan kaldırılarak doğru yere yapılması yolundaki başvurunun reddine ilişkin Uşak İl Özel İdaresinin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince. Uşak İli,. İlçesi,. Köyü kanalizasyon sisteminin bağlandığı foseptik çukurunun yanlış yere yapılmasından kaynaklı olarak kanalizasyonun. Köyünün içme suyuna karışarak insan ve hayvan sağlığı ile tarım arazilerine zarar verdiği yolunda davacıların iddiasını destekler mahiyette hiçbir delil bulunmadığı,.

Köyü'nden içme suyundan kaynaklı olarak sağlık kurumuna başvuru olmadığı gibi Köy suyunun gerek ilgili idarelerce pediyodik ve rutin olarak ve gerekse Mahkememiz ara kararları neticesinde yapılan analizlerinde suya amonyum karıştığına ilişkin herhangi bir veri elde edilemediği görüldüğünden, foseptik çukurunun ortadan kaldırılarak doğru yere yapılması yolundaki başvurunun reddine ilişkin Uşak İl Özel İdaresinin … tarih ve … sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle yollamada bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bilirkişi İncelemesi" başlıklı beşinci bölümünde yer alan 266. maddesinde, mahkemenin çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verileceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı.

273. maddesinde, mahkemenin bilirkişinin görevlendirilmesine ilişkin kararında inceleme konusunun bütün sınırlarıyla açıkça belirlenmesine ve bilirkişinin cevaplaması gereken sorulara ilişkin hususlara yer vermek zorunda olduğu. 279. maddesinde, bilirkişi raporunun gerekçeli olması gerektiği ve bilirkişinin hukuki değerlendirmelerde bulunamayacağı. 282. maddesinde ise hâkimin bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, davacılar tarafından, Uşak İli, … İlçesi, … Köyü kanalizasyon sisteminin bağlandığı foseptik çukurunun ortadan kaldırılarak doğru yere yapılması yolundaki başvurunun reddine ilişkin Uşak İl Özel İdaresinin … tarih ve … sayılı işleminin; hukuka aykırı olduğu, söz konusu foseptik çukurunun yanlış yere yapılması nedeniyle kanalizasyonun Üçpınar göletine bağlanan dereye aktığı ve bu dereye çok yakın mesafedeki Bozlar Köyünün içme suyuna karışarak insan ve hayvan sağlığı ile tarım arazilerine zarar verdiği ileri sürülerek iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Mahkemece yapılan ara kararlar neticesinde, kanalizasyon sisteminin bağlandığı foseptik çukurunun yanlış yere yapılmasından kaynaklı olarak kanalizasyonun … Köyünün içme suyuna karışarak insan ve hayvan sağlığı ile tarım arazilerine zarar verdiği yolunda davacıların iddiasını destekler mahiyette hiçbir delil bulunmadığı, yapılan analizlerinde suya amonyum karıştığına ilişkin herhangi bir veri elde edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de bu durumun özel ve teknik bilgiyi gerektirmesi nedeniyle bu konuda bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği açıktır.

Bu durumda, Mahkemece, davaya ilişkin taraf iddiaları da gözetilerek keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu bir karar verilmesi gerekirken dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığından eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.