Danıştay 8. Daire E.2017/5543 K.2021/1888

Dava konusu istem: Eskişehir İli, Seyitgazi İlçesi, … Köyü sınırları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan … ruhsat nolu II.Grup doğaltaş -mermer işletme ruhsatının, 3213 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 11. fıkrası ve Geçici 16. maddesi uyarınca teminatı irat kaydedilerek iptal edilmesine dair … olur tarihli Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile; davacı adına düzenlenen maden ruhsatının 24/09/2007 tarihli olduğu, bu tarihten itibaren 3213 sayılı Yasa'nın 7. Maddesinin anılan tarihte yürürlükte bulunan şeklinde öngörülen izinlerin üç yıllık süre içerisinde alınmadığı, öngörülen süre içerisinde gerekli izinleri alınmaması nedeniyle davacı adına düzenlenen işletme ruhsatının 18/11/2011 tarihli olur ile teminatın irat kaydedilmesi suretiyle iptal edildiği, bu durumda, yasal süresi içerisinde gerekli izinleri almayan davacıya ait maden ruhsatın iptal edilmesine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşlemin tesis edildiği tarihten sonra 3213 sayılı Yasada yapılan düzenleme ile süresinde izin alınmama yaptırımının ruhsat iptali yerine para cezası olarak öngörüldüğü, lehe hüküm olan yeni düzenlemenin dikkate alınması gerektiği, dava konusu işlemde ve davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 703 sayılı K.H.K. ile 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen Geçici 33. madde ve 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 766. maddesi uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı hasım mevkiiden çıkarılıp Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü hasım mevkiine alınarak işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Eskişehir İli, Seyitgazi İlçesi, … Köyü sınırları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan ruhsat yürürlük tarihi … olan … ruhsat nolu II.Grup doğaltaş - mermer işletme ruhsatının Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrası ile Geçici 16. maddesi uyarınca 24/06/2011 tarihine kadar gerekli izinlerin alınarak Genel Müdürlüğe verilmediğinden bahisle teminatı irat kaydedilerek iptal edilmesine dair … olur tarihli Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü işlemi tesis edilmiştir.

Davacı tarafından, 20/10/2015 tarihinde; "eşinin sağlık sorunları nedeniyle üç yıllık süre içerisinde ruhsat için gerekli izinleri alamadığı, yeni mevzuat değişikliğiyle bunun müeyyidesinin para cezasına dönüştürüldüğü, işletme ruhsatının devam edip etmediği, varsa hakkında verilen kararın tarafına tebliği" istemini içeren dilekçe ile davalı idareye başvurulmuştur.

Davacının 20/10/2015 tarihli başvurusu üzerine davalı idarece … tarih ve E:… sayılı yazı ile verilen cevap ile, davacı uhdesinde bulunan … ruhsat nolu II.Grup doğaltaş -mermer işletme ruhsatının Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrası ile Geçici 16. maddesi uyarınca 24/06/2011 tarihine kadar gerekli izinlerin alınarak Genel Müdürlüğe verilmediğinden bahisle 18/11/2011 olur ile teminatı irat kaydedilerek iptal edildiğinin öğrenilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 24. maddesinin 11. fıkrasında; "(Değişik fıkra: 10/06/2010-5995 sayılı Kanunun 11.mad.) Bu Kanunun 7 nci maddesine göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren bir yıllık süre içinde ruhsat sahibi madeni işletmeye almak zorundadır.

Bu sürede işletmeye alınmayan ruhsat sahalarında, çalışılmayan her yıl için, projede belirtilen üretim miktarının % 10'u üzerinden Devlet hakkı alınır.

Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde bu Kanunun 7 nci maddesine göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirmesi kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili diğer izinlerin alınarak Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip işletme izni düzenlenir. Yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatların teminatı irad kaydedilerek ruhsat iptal edilir.

Ancak kamu kurumlarınca işletilen bor tuzu ve Ereğli Kömür Havzasındaki taşkömürü ruhsatları için bu hüküm uygulanmaz." hükmüne yer verilmiş, aynı Kanun'un Geçiçi 16. maddesinde ise. "Bu Kanunun yayım tarihinden önce işletme ruhsatı yürürlüğe girdiği halde işletme izni düzenlenmeyen ruhsatlar için ruhsat yürürlük tarihinden itibaren 3 yıl içinde Kanunun 7 nci maddesine göre gerekli izinlerin alınarak Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur.

Ancak bu Kanunun yayımı tarihinde 3 yıllık süresi dolmuş veya 3 yıllık sürenin dolmasına 1 yıldan az süresi kalmış ruhsatlar için söz konusu izinlerin 1 yıl içinde alınarak Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi takdirde bu ruhsatlar feshedilir." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan mevzuat uyarınca; bu Kanunun yayım tarihinden önce işletme ruhsatı yürürlüğe girdiği halde işletme izni düzenlenmeyen ruhsatlar için ruhsat sahibince işletme ruhsat yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde bu Kanunun 7 nci maddesine göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirmesi kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili diğer izinlerin alınarak Genel Müdürlüğe verilmesi gerekmekte iken bu Kanunun yayımı tarihinde 3 yıllık süresi dolmuş veya 3 yıllık sürenin dolmasına 1 yıldan az süresi kalmış ruhsatlar için ise söz konusu izinlerin 1 yıl içinde alınarak Genel Müdürlüğe verilmesi gerekmekte olup, aksi takdirde işletme ruhsatları feshedilecektir.

Uyuşmazlıkta, Eskişehir İli, Seyitgazi İlçesi, ... Köyü sınırları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan … ruhsat nolu II.Grup doğaltaş - mermer işletme ruhsatının yürürlük tarihi … olup, … sayılı Kanun yürürlüğe girmeden 24/06/2010 tarihinden önce verilen dava konusu işletme ruhsatının ruhsat yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde bu Kanunun 7 nci maddesine göre alınması gerekli olan izinlerinin alınarak Genel Müdürlüğe verilmesi için gerekli sürenin dolduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Maden Kanunu'nun Geçici 16. maddesi uyarınca 5995 sayılı Kanun'un yayımı tarihinde 3 yıllık süresi dolmuş ruhsatlar için söz konusu izinlerin alınarak 24/06/2011 tarihine kadar Genel Müdürlüğe verilmesi gerekmekte olup, davacı şirket uhdesinde bulunan 24/09/2007 yürürlük tarihli … ruhsat nolu II.Grup doğaltaş - mermer işletme ruhsatı ile ilgili olarak Kanunun 7 nci maddesine göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirmesi kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili diğer izinlerin alınarak 24/11/2011 tarihine kadar alınarak Genel Müdürlüğe verilmediği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Bu durumda, davacı şirket uhdesinde bulunan 24/09/2007 yürürlük tarihli … ruhsat nolu II.Grup doğaltaş - mermer işletme ruhsatının Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrası ile Geçici 16. maddesi uyarınca 24/06/2011 tarihine kadar gerekli izinlerin alınarak Genel Müdürlüğü verilmediğinden bahisle teminatı irat kaydedilerek iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.