Danıştay 8. Daire E.2017/5818 K.2021/4709

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla Anayasaya eklenen Geçici 21. maddenin (E) fıkrası hükmüyle askeri yargı kaldırılmış ve … İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan, kanun yolu incelemesinde olanların Danıştay'a, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı merciilerine bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde gönderileceği hüküm altına alınmıştır.

Uyuşmazlığa ilişkin olarak, "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince, dava dosyalarının devrini müteakip uyuşmazlığın çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hususunda bir duraksama bulunmamaktadır.

Anayasa değişikliği ile ortaya çıkan yeni hukuki duruma göre, … İdare Mahkemesinin kaldırıldığı, dolayısıyla bu tür uyuşmazlıkların çözümünde genel görevli mahkemelerin idare mahkemeleri olduğu, Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla … İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştay'a, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine gönderileceği düzenlemesi karşısında; kaldırılmadan önce … İdare Mahkemesinin görevinde bulunan davalara ilişkin kararın düzeltilmesi isteminin Danıştay'ın ilgili dairesi tarafından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesi uyarınca karara bağlanması gerekmektedir.

Kararın düzeltilmesi istemine ilişkin dilekçede öne sürülen düzeltme nedenleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uygun bulunduğundan düzeltme isteminin kabulü ile … İdare Mahkemesi… Dairesinin … tarih ve Gensek No: …, E: …, K: … sayılı kararı kaldırılarak işin esası yeniden incelendi.

Dava; davacının Deniz Harp Okulundan çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

… İdare Mahkemesi … Dairesince; davacı hakkında Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesi kapsamında yapılan güvenlik soruşturması neticesinin davacının okuldan çıkarılmasını gerektirecek boyutta ve ağırlıkta bulunmaması ve güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edilmesine yeterli, somut ve hukuksal belgeleri taşımaması sebebiyle, buna dayalı olarak yapılan okuldan çıkarılma işleminin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

4566 sayılı Harp Okulları Kanununun 41. maddesine dayanılarak çıkarılan dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Harp Okulları Yönetmeliğinin 44. maddesinde " Harp okullarına, aşağıdaki koşulları taşıyan öğrencilerden, ihtiyaç duyulması halinde, yapılacak sınav veya benzer seçme usulünde başarılı olanlar alınır.

Aşağıda belirtilen bu koşullar dışındaki diğer giriş koşulları, kuvvet özelliklerine göre her yıl ilgili kuvvet komutanlığınca belirlenir ve yayımlanır. a) Türk vatandaşı olmak, b) Genelkurmay Başkanlığınca onaylanan sivil liselerin birinden diploma almaya hak kazanmış olmak, c) Kendisinin, annesinin, babasının, kardeşlerinin ve velisinin.

1) Tutum ve davranışları ile yasa dışı, siyasi, yıkıcı, irticai, bölücü ideolojik görüşleri benimsememiş, bu gibi faaliyetlerde bulunmamış veya bu gibi faaliyetlere karışmamış olması, 2) Türk Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşürmemiş ve askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak fiil ve hareketlerde bulunmamış olması, 3) Toplumca tasvip edilmeyen ve uygun görülmeyen kazanç yollarında çalışmamış ve halen çalışmamakta olması,

4) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikap, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasnii, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabii mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç olmak üzere kaçakçılık, resmi ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından birinden mahkumiyetinin bulunmaması,

5) Yapılacak arşiv araştırması ve resmi güvenlik soruşturması sonucunda şüpheli ya da sakıncalı hallerinin bulunmaması, ç) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, affa veya zamanaşımına uğramış yahut para cezasına çevrilmiş veya ertelenmiş hükümlülüklerine ilişkin kayıtları adli sicilden çıkartılmış olsa bile bir cürümden hükümlü bulunmamak veya soruşturma altında olmamak, d) Nişanlı, evli, dul, hamile, çocuklu olmamak veya herhangi bir kadınla veya erkekle nikahsız olarak birlikte yaşamamak, e) Bir askeri okuldan, çıkmış veya çıkarılmış olmamak;

sivil okullardan ise, çıkarılmamış olmak, f) Okula karşı yönergede belirtilen uygun nitelikte sorumlu bir veli göstermek, g) Kuvvet özelliklerine göre, Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine uygun olarak, tam teşekküllü bir askeri hastahaneden "Askeri Öğrenci Olur" raporu almak, ğ) Harp okullarında yapılacak olan sınav, mülakat ve diğer seçim işlemleri sonundaki değerlendirme sıralamasında önceden belirlenen kontenjan içinde bulunmak,

h) "Askeri Okullara Alınan Öğrenciler ile Silahlı Kuvvetler Hesabına Fakülte ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler İçin Yüklenme Senedi Düzenlenmesine ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmelik"te belirtilen yüklenme ve kefalet senetlerini düzenlemek.", 61. maddesinde " Harp okulu öğrencileri aşağıdaki hallerde yüksek disiplin kurulu kararıyla okuldan çıkarılırlar... b) Disiplin notuna bakılmaksızın;...

2) Harp okullarına giriş koşullarını taşımadıkları öğrenimleri sırasında anlaşılanlar ile öğrenimleri süresince bu koşulları kaybedenler," hükümlerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden.

2014-2015 eğitim ve öğretim döneminde Deniz Harp Okuluna başlayan davacı hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması neticesinde davacının "2013 yılı içerisinde Antlaya/Elmadağ'da öğrenim gördüğü dönemde, Paralel Devlet Yapılanması (PDY-PÖ)'nın kontrolündeki bir öğrenci yurdunda kalan şahıslar arasında yer aldığı" şeklinde bilgiye ulaşıldığı, söz konusu bilginin Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması komisyonunca Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesi uyarınca değerlendirilerek güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğuna karar verildiği,

söz konusu karar neticesinde toplanan Deniz Harp Okulu Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarihli ve … sayılı kararıyla Deniz Harp Okulundan çıkarılması üzerine, söz konusu kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı,. Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararıyla FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan davacının 6 yıl 3 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Kamu görevlilerinin sadakat, tarafsızlık ve devlete bağlılık yükümlülüğü çerçevesinde devleti temsil eden ve millî güvenlik bakımından hassasiyet içeren bazı kamu görevlerine atanacak kişiler bakımından daha sıkı nitelikler aranması ve birtakım sınırlamaların getirilmesi doğaldır. Bu şekilde aranan nitelikler ve kanunlarda öngörülen kısıtlamalar, kamu hizmetinin etkin ve sağlıklı bir biçimde yürütülmesi amacına yöneliktir. Silahlı kuvvetler, emniyet gibi millî güvenlik açısından önem arz eden kurumlara personel alımında ilgili kamu hizmeti niteliği gereği bazı özel koşulların aranması gerektiği açıktır.

Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de, devletlerin milli güvenliğin korunması amacını gerçekleştirmede sahip oldukları takdir yetkisinin geniş olduğunu kabul etmektedir. AİHM, Sözleşme'ye taraf devletin milli güvenliği korumak için yetkili ulusal makamlarına ilk olarak kişiler hakkında bilgi toplama ve halka açık olmayan siciller tutma, ikinci olarak milli güvenlik bakımından

önemli kadrolarda çalışmak isteyen adayların bu işe uygunluğunu takdir ederken bu bilgiyi kullanma yetkisi veren kurallara sahip olmaları gerektiğinde kuşku bulunmadığını belirtmektedir. (Leander/İsveç, B.No: 9248/81, 26/3/1987, § 59).

Uyuşmazlık konusu olayda; davacı hakkında elde edilen 2013 yılı Paralel Devlet Yapılanması (PDY-PÖ)'nın kontrolündeki bir öğrenci yurdunda kaldığı şeklinde istihbarat bilgi notuna dayalı olarak işlem tesis edilmiş olup, … Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararı, istihdam edileceği hizmetin ve görevin niteliği, bu hizmetin sunulacağı birim olan Türk Silahlı Kuvvetlerinin çalışma ortamı ve fiziki imkanları dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.