Danıştay 8. Daire E.2017/7722 K.2022/1586

Dava konusu istem: … plakalı ticari aracın sahibi olan davacı tarafından, 10.06.2016 tarihinde Mahkemenin … tarih, E:… , K:… sayılı kararı doğrultusunda söz konusu araca çalışma izni ve güzergah ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih, … sayılı UKOME kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacının 5216 sayılı Kanun'un Ek-2. maddesi kapsamında kazanılmış bir hakkının bulunmadığı, mevcut arz talep dengesi bakımından ise Yenişehir İlçesindeki ulaşım sistemine ilave yeni bir araç gereksinimi olmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi… İdari Dava Dairesince; istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuki ve kanuni gerekçeleri uygun bulunan Mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından istinaf talebinin reddine, temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, daha önce kazanılmış olan bir davanın uygulaması için idareye başvurulmuş olmasına rağmen çelişkili bir karar verildiği, söz konusu hatta ihtiyaç olduğu, trafik güvenliği açısından hiçbir araştırma yapılmadığı, kazanılmış hakkı bulunduğu, çalışma hakkına aykırı olduğu iddialarıyla temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı kanunun "Temyiz" başlıklı 46'ncı maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının … plakalı ticari aracı 07.10.2009 tarihinde satın aldığı, söz konusu plakaya ilişkin olarak sadece M plaka tahsisinin yapıldığı, 17.05.1990 tarih, 1990/51 sayılı İl Trafik Komisyonu kararının bulunduğu, herhangi bir güzergahının bulunmadığı ve adına bir çalışma ruhsatının da olmadığı ve mevzuat bakımından Yenişehir İlçesi Toplu Taşıma Sistemine dahil edilip edilmemesi bakımından ise UKOME tarafından yapılan değerlendirmede Yenişehir İlçesi Toplu Ulaşım sisteminin güncel durumdaki yolculuk talebi ve arz dengesi açısından yapılan değerlendirmede mevcut araçların gerekli talebi karşıladığı,

sisteme ilave yeni bir araç gereksinimi olmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verildiği, daha önce çalışma izni bulunmayan, düzenli yolcu taşımacılığı yapmadığı anlaşılan davacının, ticari yolcu taşımacılığı izni verilmesi isteminin reddine ilişkin işlemin, yürütülmekte olan bir ticari faaliyeti engelleyen işlem niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: ... (d) bendinde; Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları... hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünün değerlendirilmesinden, davacının yapmak istediği faaliyetin geçimini temin ettiği "ticari faaliyet" olarak nitelendirilebileceği ve kanun metninden de benzer sonucu doğuran her türlü işlemin temyize tabi olduğu anlaşıldığından, … plakalı ticari aracın sahibi olan davacı tarafından, 10.06.2016 tarihinde Mahkemenin … tarih, E:… , K:… sayılı kararı doğrultusunda söz konusu araca çalışma izni ve güzergah ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin davacının ticari faaliyetinin (mesleki faaliyetinin) hiç yapamama sonucunu doğurmasıyla icrasını otuz günden uzun süreyle engellenmesine sebebiyet verdiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu nedenle, bahse konu M plakalı aracın ticari faaliyetini yapamaması sonucunu doğuran işlemin iptali istemiyle açılan davada temyiz yolu açık bulunduğundan, temyiz isteminin esasının görüşülerek bir karar verilmesi gerektiği görüşü ile temyiz isteminin incelenmeksizin reddine ilişkin aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz