Danıştay 8. Daire E.2018/2412 K.2023/4021

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, davacı tarafından, Turhal ilçesi, … Caddesi, … fabrikası önünde, km. … kesiminde bulunan demiryolunda fiilen hemzemin geçit olarak kullanılan yolun trafiğe kapatılması ve trafik güvenliğinin sağlanması yönündeki başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; davalı Turhal Belediye Başkanlığı savunmasında ve savunma ekinde sunulan belgelerde, köprülü alt geçit yapımı ile ilgili olarak TCDD 4. Bölge Müdürlüğü ile Turhal Belediyesi arasında imzalanan 23.07.2007 tarihli protokolden bahsedildiği, alt geçit projesi ve inşaat protokolünün davacı idarece kabulünü müteakip 2007 yılında alt geçit inşaatına başlandığı, söz konusu projede hemzemin geçitte bağlantı yolları, yaya ve araç yollarının mevcut olduğu,

dolayısıyla projede var olan üst geçitteki bu yolların bağlantısının kesilemeyeceği, alt geçit projesinin trafik güvenliğinin sağlanması ve hemzemin geçidin trafik yoğunluğunun azaltılmasına matuf bir proje olduğu ve projeyle üst geçidin trafik yoğunluğunun %90 oranında azaltıldığı beyanlarına yer verildiği, söz konusu beyanlar üzerine, Mahkemenin 11.07.2013 tarihli ara kararı ile dava konusu köprülü alt geçide ilişkin davalı ve davacı idareler arasında imzalananan protokol ile alt geçit projesine ilişkin işlem dosyasının taraflardan istenildiği,

davalı idarece 10.09.2013 tarihinde sunulan dava konusu yere ilişkin alt geçit projesi ve ekleri ile yapılan protokolün incelenmesinden, taraflarca onaylanan projede karayolu alt geçidinin yanında karayolu araçları için hemzemin geçidin de bulunduğu, trafik levha ve işaretleri ile kavşak düzenlemesinin hemzemin geçide göre yapıldığı, projede sadece üstteki hemzemin geçide bağlanan taşıt karayollarının bulunduğu, yine yaya yollarının alt geçitte bulunmadığı ve yayaların sadece hemzemin geçidi kullanabildiği,

dolayısıyla taraflarca onaylanan projede karayolu alt geçidinin yanı sıra demiryolu hattının da araç ve yaya trafiğine açık hemzemin geçit olarak dizayn edildiğinin görüldüğü, projede var olan üst geçitteki bu yolların bağlantısının kapatılmayacağı, yine davalı idarece savunma dilekçesinde hemzemin geçidin yeni açılmış bir geçit olmadığı, daha önce 50 seneyi aşkın süredir davacı idare tarafından bariyerli ve bekçili olarak kullanıldığı,

alt geçit projesinin trafik güvenliğinin sağlanması ve hemzemin geçidin trafik yoğunluğunun azaltılmasına matuf bir proje olduğu ve projeyle üst geçidin trafik yoğunluğunun %90 oranında azaltıldığının belirtildiği görüldüğünden, davacı tarafından, Turhal ilçesi,.

Caddesi, … fabrikası önünde, km. … kesiminde bulunan demiryolunda fiilen hemzemin geçit olarak kullanılan yolun trafiğe kapatılması ve trafik güvenliğinin sağlanması yönündeki başvurunun zımnen reddine ilişkin davalı idare işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle yollamada bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bilirkişi İncelemesi" başlıklı beşinci bölümünde yer alan 266. maddesinde, mahkemenin çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verileceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı.

273. maddesinde, mahkemenin bilirkişinin görevlendirilmesine ilişkin kararında inceleme konusunun bütün sınırlarıyla açıkça belirlenmesine ve bilirkişinin cevaplaması gereken sorulara ilişkin hususlara yer vermek zorunda olduğu. 279. maddesinde, bilirkişi raporunun gerekçeli olması gerektiği ve bilirkişinin hukuki değerlendirmelerde bulunamayacağı. 282. maddesinde ise hâkimin bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı kuruluş tarafından, Turhal ilçesi, … Caddesi, … fabrikası önünde, km. … kesiminde bulunan demiryolu hattı üzerinden, alt karayolu geçidi bulunmasına rağmen alt geçidin üstünde bu alt geçide paralel olarak karayolu geçişi verildiği, ancak davalı belediyece fiili hemzemin geçidin bulunduğu yerde de hiç bir önlemin alınmadığı, bu durumun hem demiryolu hem de trafik güvenliği açısından büyük tehlike arz ettiğinden bahisle, fiilen hemzemin geçit olarak kullanılan yolun trafiğe kapatılması ve trafik güvenliğinin sağlanması yönündeki 21.06.2012 tarihli başvurunun davalı idarece zımnen reddedilmesi üzerine anılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İdare Mahkemesince; köprülü alt geçit yapımı ile ilgili olarak TCDD 4. Bölge Müdürlüğü ile Turhal Belediyesi arasında imzalanan protokolden bahsedilerek, taraflarca onaylanan projede karayolu alt geçidinin yanı sıra demiryolu hattının da araç ve yaya trafiğine açık hemzemin geçit olarak dizayn edildiğinin görüldüğü, projede var olan üst geçitteki bu yolların bağlantısının kapatılmayacağı ve davalı idarece savunma dilekçesinde hemzemin geçidin yeni açılmış bir geçit olmadığı, daha önce 50 seneyi aşkın süredir davacı idare tarafından bariyerli ve bekçili olarak kullanıldığı,

alt geçit projesinin trafik güvenliğinin sağlanması ve hemzemin geçidin trafik yoğunluğunun azaltılmasına matuf bir proje olduğu ve projeyle üst geçidin trafik yoğunluğunun %90 oranında azaltıldığının belirtildiğinden bahsedilerek davanın reddine karar verilmiş ise de; dosyada bulunan TCDD 4. Bölge Müdürlüğü ile Turhal Belediyesi arasında imzalanan 23.03.2007 tarihli Turhal-Zile istasyonları arası km.

197+041' de demiryolu altında yapılacak vasıta alt geçit köprüsü inşaasına dair protokolün 2. maddesinde protokolün konusunun, Samsun-Kalın demiryolu hattının km.197+041 mevcut hemzemin geçitin yerine Vasıta Alt Geçit köprüsü yapılması işi olduğunun belirtildiği, yine dosya içeriğinde bulunan. Asliye Hukuk Mahkemesinin.

D.İş ve Turhal-Zile yolu/(Turhal Demiryolu alt geçidi) trafik güvenliği konulu 04.06.2012 tarihli bilirkişi raporunda, sürücülerin alt geçidi kullanmak sureti ile gidebilecekleri her istikamete gidebildikleri, alternatif olarak kullanılan üst kısımdaki yolun, kontrolsüz hemzemin geçit olduğu, bu yoldan bu hali ile trafik akışının tehlikeli olabileceğinin belirtildiği görülmüştür.

Bu itibarla dava konusu Turhal ilçesi, … Caddesi, … fabrikası önünde, km. … kesiminde bulunan demiryolunda fiilen hemzemin geçit olarak kullanılan yolun demiryolu ve karayolu trafik güvenliği açısından tehlike arz edip etmediği, söz konusu yolun trafiğe kapatılması halinde araç ve yaya trafiğine olası etkilerinin değerlendirilebilmesi amacıyla, bilirkişi heyetiyle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılıp, belirtilen hususların değerlendirilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, Mahkemece dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığından eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.