Danıştay 8. Daire E.2018/3084 K.2023/6393

… - …'a velayeten … ve … VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALILAR) 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- … Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, 19.07.2011 tarihinde Organize Sanayi Bölgesi 4.Caddesi , İnegöl, Bursa adresindeki ... San. Ve Tic. A.Ş.'ye ait fabrikada bulunan toz silosundaki tozların tutuşması sonucu meydana gelen yangın neticesinde oluşan patlamada davacı ...'un vücudunun %60'ının yandığı, yaşanan iş kazası nedeniyle %90'a varan düzeyde maluliyetin oluştuğu, olayın meydana gelmesinde davalı idarenin hizmet kusuru nedeniyle uğranılan zarardan dolayı davacı ... için 43.578,67-TL maddi ve 150.000,00-TL manevi, diğer davacılardan her biri için 30.000,00- TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; olayla ilgili ...Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan 06.05.2015 ve 25.11.2015 tarihli bilirkişi raporlarında. Olayın iş kazası olduğu, ... San. A.Ş. Ve ...

Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin %60 oranında, İnegöl Belediyesinin %40 oranında kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, ayrıca İdare Mahkemesi tarafından hesap bilirkişisine yaptırılan 31.08.2017 tarihli inceleme neticesinde, davacı ... için 133.702,36-TL iş görmezlik zararının hesaplandığı, davacının toplam maddi tazminat talebinin 43.578,67-TL olduğu, taleple bağlılık ilkesi gereği davacının istemiş olduğu 43.578,67-TL maddi tazminat miktarına hükmedildiği,

ayrıca ... için 50.000,00-TL manevi , diğer davacılardan her biri için ise ayrı ayrı 10.000,00-TL olmak üzere toplam 100.000,00-TL manevi tazminatın davalı idarelerce dava tarihinden itibaren davacılara ödenmesine, aşan miktarlar açısından davanın reddine karar verilmesi gerektiği, açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulü kısmen reddi şeklinde hükme bağlanmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACILARIN İDDİALARI

Davacılar tarafından, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarının düşük olduğu, verilen kararın hukuka uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN.

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI İDDİALARI: Davalı idare tarafından, meydana gelen yangın neticesinde düzenlenen bilirkişi raporlarında davalı İnegöl Belediyesinin %40 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, Bursa Büyükşehir Belediyesine atfedilen herhangi bir kusur bulunmadığı, ayrıca 6360 Sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 1.maddesinin 2.bendine göre.

30 Mart 2014 yılı itibariyle İnegöl İlçesi idari sorumluluğunun Bursa Büyükşehir Belediyesine geçtiği, olayın ise 19.07.2011 tarihinde meydana geldiği, dolayısıyla olayın meydana geldiği tarihte itfaiye hizmetlerinin davalı Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin sorumluluğunda bulunmadığı gerekçesiyle davada husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği, açıklanan nedenlerle verilen kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN … BELEDİYE BAŞKANLIĞI İDDİALARI: Davalı idare tarafından, 6360 sayılı yasanın yürürlüğe girmesi ile birlikte itfaiye hizmetleri ve itfaiye hizmetinden kaynaklanan alacak ve borçların Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredildiği, dolayısıyla Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın sorumlu olduğu, İdare Mahkemesince kusur oranı dağılımına ilişkin tespitin yapılmadığı, ilk peşin sermaye değerinin hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi gerektiği, dolayısıyla verilen kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, davacılar vekili tarafından, 19.07.2011 tarihinde Organize Sanayi Bölgesi 4.Caddesi , İnegöl, Bursa adresindeki ... San. Ve Tic. A.Ş.'ye ait fabrikada bulunan toz silosundaki tozların tutuşması sonucu meydana gelen yangın neticesinde oluşan patlamada davacı ...'un vücudunun %60'ının yandığı, yaşanan iş kazası nedeniyle %90'a varan düzeyde maluliyetin oluştuğu, olayın meydana gelmesinde davalı idarenin hizmet kusuru nedeniyle uğranılan zarardan dolayı davacı ... için 43.578,67-TL maddi ve 150.000,00-TL manevi, diğer davacılardan her biri için 30.000,00- TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi iste istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Genel anlamı ile tam yargı davaları, idarenin faaliyetlerinden ötürü, hakları zarara uğrayanlar tarafından idare aleyhine açılan tazminat davalarıdır. Bu tür davalarda mahkeme, hem olayın maddi yönünü, yani zararı doğuran işlem veya eylemleri, hem de bundan çıkabilecek hukuki sonuçları tespit edecektir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'unun, 53. maddesinde ölüm halinde uğranılan zararlar; " 1. Cenaze giderleri, 2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar." olarak belirlenmiş, ölüm ve bedensel zararların belirlenmesine ilişkin 55. maddesinde.

"Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.

Bu Kanun hükümleri, her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda da uygulanır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta fabrikada bulunan toz silosundaki tozların tutuşması sonucu meydana gelen yangın neticesinde oluşan patlamada davacı ...'un vücudunun yanması ile sonuçlanan olay sonrasında başlatılan ceza yargılaması sırasında ...Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan 06.05.2015 ve 25.11.2015 tarihli bilirkişi raporlarında; olayın iş kazası olduğu, ... San. A.Ş. Ve ...

Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin %60 oranında, İnegöl Belediyesinin %40 oranında kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, zararın tespiti amacıyla hesap bilirkişisi tarafından PMF hesap tablosu esas alınarak hazırlanan 31.08.2017 tarihli bilirkişi raporunda ise davacı ... için 133.702,36-TL iş görmezlik zararının hesaplandığı, davacının toplam maddi tazminat talebinin 43.578,67-TL olduğu, taleple bağlılık ilkesi gereği 43.578,67-TL maddi tazminat miktarına hükmedildiği,

ayrıca ... için 50.000,00-TL manevi , diğer davacılardan her biri için ise ayrı ayrı 10.000,00-TL olmak üzere toplam 100.000,00-TL manevi tazminatın davalı idarelerce dava tarihinden itibaren davacılara ödenmesine karar verildiği görülmektedir.

İdare Mahkemesince hükme esas alınan, davacı eş ve çocukların destekten yoksun kalma zararının tespitine ilişkin hesap bilirkişi raporu incelendiğinde PMF 1931 Hayat Tablosunun esas alındığı görülmektedir.

PMF 1931 Hayat Tablosu, Fransız nüfus verileri/istatistikleri kullanılarak 1931 yılında hazırlanmış bir tablodur. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmıştır.

Destekten yoksun kalma zararı ve bedensel zararlar, özü itibarıyla varsayımsal verilere dayanılarak hesaplanmakta ise de; bilirkişi raporunun ilgililerin gerçek maddi zararlarını göstermesi için raporda gerçeğe en yakın ve güncel verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle, tazminat hesabına esas bakiye ömrün belirlenmesinde ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH 2010 tablosunun esas alınması gerekir.

Bu durumda; Mahkemece, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle davacıların zararlarının yukarıda belirtilen şekilde belirlenmesi gerekirken, hükme esas alınacak yeterlilik ve nitelikte bulunmayan bilirkişi raporuna dayanılarak verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan zarara birden fazla idarenin eylem ve işlemleriyle sebebiyet vermiş olmaları durumunda kusur oranlaması yapılmak suretiyle, zararın tazmininin kusurlu olunan oran nispetinde olmak üzere, sorumlu idarelerden ayrı ayrı tahsil edilmesi, sorumluluk ve tazminat hukukunun en temel prensiplerindendir.

Uyuşmazlıkta İdare mahkemesinin gerekçeli kararında hükmedilen tazminatın davalı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve İnegöl Belediye Başkanlığı tarafından birlikte ödeneceği hususunda hüküm kurulmuş ise de, dava dosyasında bulunan kusur oranlarının tespitine yönelik bilirkişi raporlarında dava dışı ... sanayi A.Ş ve ... Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketinin %60, davalı İnegöl Belediyesi'nin ise %40 oranında kusurlu olduğu, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığına ise herhangi bir kusur izafe edilmediği görüldüğünden Mahkemece bu hususlar göz önünde bulundurularak yeniden karar verilmesi gerektiği açıktır.

Ayrıca davalı İnegöl Belediye Başkanlığının husumete ilişkin iddialarına, 6360 sayılı Kanunun olayın gerçekleştiği tarihten sonra yürürlüğe girdiği dikkate alınarak itibar edilmemiştir.

Bu itibarla, davanın kısmen kabulü kısmen reddi yönündeki Bursa 1. İdare Mahkemesi kararına yönelik davacılar ve davalı idarelerin istinaf istemlerinin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.