Danıştay 8. Daire E.2018/4314 K.2022/7271

1)Milli sporcu bursu başvurusunun reddedilmesi üzerine yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile dayanağı, 2)Gençlik ve Spor Bakanlığı Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali, 3)Yoksun kalınan millilik bursunun yasal faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacı tarafından, güreş dalında milli sporcu olduğu ve 2012 yılında Macaristan'da yapılan Dünya Şampiyonasında güreş dalında göstermiş olduğu başarısından dolayı (A) sınıfı milli sporcu belgesine sahip olduğu, dolayısıyla millilik bursu almaya hak kazandığı, ancak Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetim Kurulu'nun … tarih ve E… sayılı yazısı ile amatör milli sporcu öğrencilerin almış olduğu bursa sınırlama getirildiği, "01/01/2016 tarihinden itibaren ülkemizi olimpik ve paralimpik branşlarda aktif olarak temsil etme" şeklinde getirilen sınırlamanın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu,

bursların kategorize edilmesi ve burslara süre sınırını koyulmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, daha önce hiçbir ayrım yapılmaksızın verilen millilik bursunun milli sporcularda haklı beklenti oluşturduğu, davacının ve diğer sporcuların millilik bursuna ihtiyaçları olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI

Usul açısından davanın süresinde açılıp açılmadığının tespit edilmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak burs kredi verilecek öğrencilerle ilgili kıstasları belirleme yetkisinin Yönetim Kurulu'nda olduğu, … tarih ve … sayılı Yönetim Kurulu kararında bazı kıstasların belirlendiği, belirlenen kıstaslar doğrultusunda davacı hakkında teyit alınamadığı, öğrenim kredisi tahsis edildiği, dava konusu kararla kurum kaynaklarını daha doğru ve yararlı bir şekilde kanalize edilerek kamu zararına sebebiyet verilmediği, öğrencilerin spora devam etmeleri hususunda teşvik edilmelerinin sağlandığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Davacının millilik bursu başvurusunun reddine ilişkin 20/11/2017 tarihli 2017-2018 öğretim yılı kredi/burs başvuru sonucu işlemi ile bu işlemin dayanağını teşkil eden … tarih ve … sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetim Kurulu kararının iptaline ve yoksun kaldığı millilik bursunun yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istenilmektedir.

Öğrenimine destek sağlamak için normal öğrenim süresince öğrenim kredisi almaya hak kazanmış ve halen bu krediyi almaya devam eden davacının, gerekli kriterleri sağlamaması ve milli sporcu olduğunun teyit edilememesi nedeniyle millilik bursu başvurusunun reddedilmesi işlemi ile dayanağı Yönetim Kurulu Kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gibi idarenin her burs başvurusunu kabul etmeye yargı kararıyla zorlanamayacağı da açık olduğundan davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

2012 yılında Macaristan'da yapılan Dünya Şampiyonasına katılan ve güreş spor dalında (A) Sınıfı Milli Sporcu Belgesi bulunan davacı tarafından, 16/11/2017 tarihinde açıklanan burs/öğrenim kredisine başvuru sonuçlarına göre kendisine milli sporcu bursunun çıkmadığı, talep etmediği halde öğrenim kredisi alabileceğinin bildirilmesi üzerine, yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile dayanağı olan Gençlik ve Spor Bakanlığı Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali ve yoksun kalınan millilik bursunun yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

Davalı idarenin usule ilişkin iddiaları kabul edilmeyerek işin esasına geçilmiştir.

ESAS YÖNÜNDEN

İlgili Mevzuat:

Anayasamızın 'Yönetmelikler' başlıklı 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmü bulunmaktadır.

5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanun'un 'Burs ve kredilerin verilmesi' başlıklı 2. maddesinde; "Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yüksek öğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir..." hükmüne, 'Yönetmelik' başlıklı 6. Maddesinde; "Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Millî Eğitim Bakanlığınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

24/08/2004 tarih ve 25563 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-kredi Yönetmeliği'nin 'Burs Tahsis Kontenjanı, Burs Miktarı ve Ödeme Zamanlarının Tespiti' başlıklı 8. Maddesinde.

"Kurum bütçesi dikkate alınarak ilk defa burs verilecek öğrenci sayısını, aylık burs miktarlarını, ödeme zamanını ve öğrencilerin Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi sınavı sonucundaki başarılarına göre burs kontenjanlarını belirlemeye Yönetim Kurulu yetkilidir. Yönetim Kurulu; a) Üniversitelere Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Kılavuzundaki öğrenci kontenjanlarını dikkate alarak, burs kontenjanı ayırır.

(Vakıf üniversiteleri hariç) Üniversiteler; kendilerine ayrılan sayıda burs verilmesini uygun buldukları öğrencileri, Yönetim Kurulunca belirlenecek aylık taban ve tavan burs miktarı içerisinde kalmak ve yıllık toplam burs tutarını aşmamak şartıyla tespit ederek her yılen geç Ekim ayısonuna kadar Kuruma bildirirler." hükmü, 'Kurumca Burs Verileceklerin Değerlendirilmesi' başlıklı 14. Maddesinde.

"Kurumca burs verilecek öğrenciler; öğrenci ve ailesinin sosyal, ekonomik durumu ile öğrencinin burs isteğinde bulunduğu tarihte yüksek öğretim kurumuna girişte aldığı puan ve puan türü, ara sınıfta ise yılsonu başarı durumu dikkate alınarak her yıl Yönetim Kurulunca belirlenen kıstaslar doğrultusunda değerlendirilir.

Öğrenim kredisi almakta iken durumunda sonradan değişiklik olanlardan; değişikliğin meydana geldiği öğretim yılında Yönetim Kurulunca belirlenen öncelikle burs verilecek öğrenciler kapsamına girenlerin öğrenim kredileri öğrencinin durumunda meydana gelen değişikliği izleyen ödeme döneminden itibaren bursa dönüştürülür." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu Gençlik ve Spor Bakanlığı Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının incelenmesi:

Anılan kararda; "Amatör milli yükseköğrenim öğrencilerine aşağıda belirtilen kıstaslarda belirtilen burs miktarı kadar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

1- Yaz-Kış Olimpiyat, Paralimpik Oyunlarında yarışma yapılan branşlarda son bir yıl içerisinde (A) sınıfı Milli Sporcu Belgesi almış sporcular ile bu branşlarda (B) sınıfı Milli Sporcu Belgesine sahip olup son bir yıl içerisinde yapılan ümitler, gençler ve yıldızlar avrupa ve dünya şampiyonalarında ilk 8'e giren sporculara Yüksek Öğrenim Öğrencilerine verilen 1 aylık kredi tutarının 3 katı burs verilmesi,

2- Yaz-Kış Olimpiyat, Paralimpik Oyunlarında yarışması yapılan branşlarda son bir yıl içerisinde (B) sınıfı Milli Sporcu Belgesi almış sporcular ile olimpik ve paralimpik olmayan ancak IOC’nin tanıdığı branşlarda (A) sınıfı Milli Sporcu Belgesi alan sporculara Yüksek Öğrenim Öğrencilerine verilen 1 aylık kredi tutarının 2 katı burs verilmesi,

3- Son bir yıl içerisinde olimpik ve paralimpik olmayan spor branşlarından (A), (B); olimpik ve paralimpik branşlarda (C) sınıfı Milli Sporcu Belgesi almış olan sporculara Yüksek Öğrenim Öğrencilerine verilen 1 aylık kredi tutarı kadar burs verilmesi,

4- Yukarıdaki maddeler kapsamında burs almaya hak kazanan sporculara verilen burs okuduğu fakülte, yüksekokul ve meslek yüksek okulunun hazırlık sınıfı dahil normal öğretim yılı süresi boyunca verilebilir ve akademik başarısızlık nedeniyle kesilmez.

5- Burs almaya hak kazanan sporcu, son 1 yıl içerisinde Milli Takımlarda sakatlık ve sağlık problemi hariç yer almadığı takdirde veya son bir yıl içinde yapılan yaş kategorisine uygun Türkiye Şampiyonasında olimpik branşlarda ilk 8 diğer branşlarda ilk 4'e girmediği zaman burs ödemesi sona erer.

6- Sporcu 6 aydan fazla hak mahrumiyeti cezası ya da doping cezası alması durumunda burs cezayı aldığı tarihten itibaren kesilir.

7- Amatör milli öğrencilerin yukarıda belirtilen durumları ile ilgili bilgiler Spor Genel Müdürlüğü tarafından sağlanması;..." hususlarına yer verilmiştir.

Her ne kadar davacı tarafından anılan kararın tamamının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmış ise de; davacı ve davalı idareden, davacıya 2017-2018 eğitim-öğretim yılından önce millilik bursunun ödenip ödenmediği, davacının halihazırda devam eden millilik bursunun mu kesildiği veyahut millilik burs başvurusunun mu reddedildiği hususlarının açıklığa kavuşturulmasını teminen verilen Dairemizin 27/09/2022 tarih ve E:2018/4314 sayılı ara kararı üzerine gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, davacının geriye dönük son bir yıl içerisinde uluslararası bir müsabakası bulunmadığı için millilik burs başvurusunun reddedildiği; yani dava konusu düzenlemenin ilk üç maddesi çerçevesinde davacının "son bir yıl" şartını sağlamadığı gerekçesiyle işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır.

İdarelerin işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açıktır. Ancak bu takdir hakkı, serbestçe kullanılanabilecek bir keyfiyeti ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir. İdarelerin; düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, uygulamaları çağın gereklerine ve toplumun ihtiyaçlarına uygun olarak değiştirip, yeniden düzenlemesi, kamu hizmetine egemen olan ilkelerden biri olan uyarlama (değişkenlik) ilkesi uyarınca hem bir görev hem de bir yetki niteliği taşımaktadır.

Gençlerin spora teşvik edilmesi, sağlıklı nesillerin yetişmesinin sağlanması, Ülkemizi ulusal ve uluslararası müsabakalarda en iyi şekilde temsil edebilecek sporcuların yetişmesinin desteklenmesi amacıyla spor ve sporculara yönelik alanın değişen ve gelişen koşullara uygun hale getirilmesi davalı idarenin görevleri arasındadır.

Bu kapsamda, yapılan düzenlemede aranılan "son bir yıl" şartının, kurum kaynaklarını daha doğru ve yararlı şekilde, kamu zararına sebebiyet vermeden, öğrencilerin spora devam konusunda teşvik edilmesinin sağlanması amacıyla getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yapılan düzenlemede kamu yararı ve hizmetin gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Milli sporcu bursu başvurusunun reddedilmesi üzerine yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile yoksun kalınan millilik bursunun yasal faiziyle birlikte iadesi istemleri yönünden yapılan incelenmede:

Dava konusu düzenlemede, hukuka aykırılık görülmediğinden anılan düzenleme uyarınca tesis edilen bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Dava konusu bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, yoksun kalınan millilik bursunun yasal faiziyle birlikte iadesi talebinin de reddedilmesi gerekmektedir.