Danıştay 8. Daire E.2018/6989 K.2022/5942

Dava konusu istem: Sakarya İli, Kocaali İlçesi’nde ormanlık sahanın işgal edildiğinden bahisle beton dökülmesi, çit çekilmesi gibi faaliyetlerin durdurularak 1 gün içinde sökülerek eski hale getirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kocaali Orman İşletme Şefliği işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K: … sayılı kararda; dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler ile … Asliye Ceza Mahkemesi'nin E…. sayılı dosyasından alınan 28.03.2018 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından beton çit ve konteynır konularak işgal edilen sahanın orman sınırları dışında kaldığı anlaşılmış olup; bu durumda görev ve sorumluluk sahası dışında davalı idarece yetkisiz olarak tesis edildiği sonucuna varılan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve söz konusu kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunun idarenin teknik elemanlarınca incelendiği ve hatalı olduğu, dava konusu sahanın orman sınırları içerisinde kaldığının tespit edildiği, işlemde hukuka ve mevzuata aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, Sakarya İli, Kocaali İlçesi, … Köyü, … mevkiinde yer alan ormanlık sahada orman muhafaza memurlarınca yapılan denetim sonucu tutulan 23.08.2016 tarihli tutanakla; spor tesisi izni verilen alanın beton çit ile çevrilerek 110 m2 ormanlık alanın işgal edildiğinin tespit edilmesi üzerine … tarih ve … sayılı Kocaali Orman İşletme Şefliği işlemi ile beton dökülmesi, çit çekilmesi gibi faaliyetlerin durdurularak 1 gün içinde sökülerek eski hale getirilmesinin bildirilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Davacının eylemi ile ilgili olarak, Orman Kanununun 93. maddesi uyarınca orman arazisinin işgali ve faydanma suçu kapsamında. Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında davacı hakkında ceza davası açıldığı, 04.04.2017 tarihinde yaptırılan keşif sonrası hazırlanan 28.03.2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Tahsis edilen sahanın … mülki hudutlarında yanıklık mevkiinde olduğu belirtilse de, şikayete konu saha Mülki hudut bakımından … köyü.

Mevkiinde kaldığı, kadastro mühendisinin dosyasına sunduğu 09/09/2016 tarihli rapor ekinden ve Kocaali Orman İşletme Şefliğinin … tarih ve … sayılı yazıları ekinde kesinleşmiş orman tahdit haritasından anlaşıldığı, Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü Kadastro ve Mülkiyet Dairesi Başkanlığının … sayılı … tarihli olurları ile Kocaali İlçesi … hudutları dahilindeki 5036,00 m2 lik ormanlık alanda futbol sahası yapılmak amacı ile Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü adına 49 yıl müddetle izin verilmiş olduğunun görüldüğü,

futbol sahası yapılmak istenilen sahanın o tarih ve öncesinde fiilen fındık bahçesi olup, mevcut ormanlık alanın bu yerin güneyinde … mülki hudutlarında Yanıklık mevkiinde halen mevcut olduğu görüldüğü, Kocaali Orman İşletme Şefliğinin … tarih ve … sayılı yazılarından iddianameye ve suça konu işgal ve faydalanma olayıyla ilgili olarak kurumun zarara uğratılmadığının bildirildiği, suça konu alan olarak belirtilen … köyü.

Mevkii …. içerisinde keşif tarihi itibariyle futbol sahası emaresine rastlanılmadığı, kısmen fındık bahçesi, kısmen ürün çağına gelmiş meyveler ve süphelinin eşine ait … ada … nolu tapulu parselin bitişiğinde konteynır ve etrafında panel geçme duvarlar olduğu, duvarların kısmen ve yol boyundaki doğu-batı aksındaki duvarların tamamen orman sahası dışında yolda kaldığı krokideki yazılan koordinatlardan anlaşıldığı" sonucuna varılarak Mahkemesine sunulduğu, Mahkemesince sanık hakkında 06.03.2019 tarihinde beraat kararı verilmiş ise de; söz konusu karar.

Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, bilirkişi raporunda işgale konu yerin ormanlık alan içerisinde kaldığının gösterilmiş olması dolayısıyla, belirtilen tereddütü gidermeye yönelik bilirkişiden ek rapor alınarak ve gerekirse yeniden keşif yapılarak suça konu yerin orman alanı içerisinde bulunup bulunmadığı,

bulunmuyor ise işgal edilen alanın miktarı ile iddianameye konu olan beton çit ve konteynırın konumu ve sanığın kastının tespitine yönelik söz konusu yerin sanığın eşine ait tapulu parselin bitişiğinde olup olmadığı net olarak belirlendikten sonra sanığın durumunun takdiri gerektiğinden, eksik inceleme sonucu verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

1982 Anayasası'nın "Ormanların Korunması ve Geliştirilmesi" başlıklı 169. maddesinde; "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır.(...) Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. (...) Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez.(...)" kuralı yer almaktadır.

6831 sayılı Orman Kanunu'nun "Ormanların Muhafazası" başlıklı 17. maddesinde; "(Değişik birinci fıkra: 19/4/2012-6292/13 md.) Devlet ormanları içinde bu ormanların korunması, istihsal ve imarı ile alakalı olarak yapılacak her nevi bina ve tesisler müstesna olmak üzere; otlatma planı yapılan alanlarda yıllık otlatma süresi dâhilinde hayvanların planlı otlatılmasını sağlayan, gecelemesini emniyet altına alan ve dağılmalarını engelleyen geçici çevirmeler şeklinde düzenlemeler dışında, her çeşit bina, ağıl ve hayvanların barınmasına mahsus yerler yapılması, tarla açılması, işlenmesi,

ekilmesi ve orman içinde yerleşilmesi yasaktır. (...)Devlet ormanlarının herhangi bir suretle yanmasından veya açıklıklarından faydalanılarak işgal, açma veya herhangi şekilde olursa olsun kesme, sökme, budama veya boğma yollarıyla elde edilecek yerlerle buralarda yapılacak her türlü yapı ve tesisler, şahıslar adına tapuya tescil olunamaz.

Buralara doğrudan doğruya orman idaresince el konulur. (...) " kuralı, "Kanuna Aykırılık Oluşturan Fiillerin Takibi" başlıklı 79/3 maddesinde.

"Talep vukuunda polis, jandarma, köy muhtar ve bekçileri orman memurlarına yardıma mecburdurlar." kuralı, "Ceza Hükümleri" başlıklı 93/1-2 maddesinde; "(Değişik : 23/1/2008-5728/200 md.) Bu Kanunun 17 nci maddesinde yasak edilen fiilleri işleyenler veya izne bağlı işleri izinsiz yapanlar, 91 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.

İşgal ve faydalanma suçunun yeniden tarla açmak suretiyle veya yanmış orman sahalarında ya da kesinleşmiş orman kadastrosu sınırları içerisinde işlenmesi halinde verilecek ceza bir kat artırılır." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Ceza Yargılamasında sanığın kusur oranının tespitine ilişkin ilkeler, kurallar ve kıstaslar, Ceza Hukukunun ilke ve kuralları çerçevesinde değerlendirilen hususlardır. İdare Hukukunda ise; Ceza Hukuku ilkelerinden bağımsız olarak kamu gücünü kullanan idarelerin üstlendikleri görev, yetki ve sorumluluklarının ifası ile bağlantılı olarak idari işlemin hukuka uygunluk denetimi gerçekleştirilmektedir. Bu bağlamda yapılan bilirkişi incelemelerinde ulaşılan sonuçların nitelendirilmesi de adlî yargı ve idarî yargı bakımından farklılık arz etmektedir.

İdare Mahkemesince, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerle birlikte, konu ile ilgili adli yargıda açılan ceza davasında yer alan bilirkişi raporu dikkate alınarak karar verilmişse de hem adli yargı ve idari yargıdaki bilirkişi incelemelerinin odağından kaynaklanan farklılıklar hem de dayanak alınan adli yargı bilirkişi incelemesi sonucunda verilen kararın bozulmuş olması karşısında dosyadaki mevcut durum, idari işlemin unsurları açısından yeniden değerlendirme yapılarak, gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle karar verilmesi zorunluluğunu doğurmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Bölge İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucu verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.