Danıştay 8. Daire E.2018/7081 K.2022/4749

Dava konusu istem: Uşak İli, Karahallı İlçesi, … sınırlarında bulunan … sicil numaralı II-b grubu maden işletme ruhsatının iptal edilmesi ile bir yıllık sürede maden sahası ile çevre uyumunun sağlanması çalışmalarının yapılmasına yönelik … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

2016 yılı maden ruhsat bedelinin 3 aylık süre içerisinde yatırılması gerektiği, aksi halde 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesi hükmü gereğince işlem tesis edilerek ruhsatın iptal edileceğine ilişkin işlemin, muhatabın o anda adreste bulunmaması sebebiyle muhatap yerine … isimli kişiye tebliğ edildiği, tebligatın 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun bir şekilde tebliğ edilmediği,

bildirimin tebligatı almaya yetkili olmayan üçüncü bir şahsa tebliğ edildiği ve 2016 yılı için yatırılması gereken bedelin ise 02.02.2017 tarihinde davacı tarafından yatırıldığı açıktır, bu durumda davacının, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesindeki yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahsedilemeyeceği anlaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesi gereğince yürürlükteki ruhsatlar için her yıl Ocak ayı sonuna kadar yatırılması gerektiği, davacı şirketçe 2016 yılına ait maden ruhsat bedelinin süresinde ödenmediği tespiti üzerine, ilgili yıla ait ruhsat bedelinin 3 aylık süre içerisinde yatırılması gerektiği, aksi halde 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesi hükmü gereğince işlem tesis edilerek ruhsatın iptal edileceğine ilişkin işlemin 10.06.2016 tarihinde tebliğ mazbatasında “işyerinde daimi memuru … imzasına tebliğ edildiği, adresin genel müdürlük kayıtlarından temin edildiği,

davacının 16.02.2017 tarihli itiraz dilekçesinde davadışı şirketle aralarında yapılan rödovans sözleşmesi gereği maden sahası ile ilgili tüm yasal ödemelerin rödovansçı şirket tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı, bu şirketçe ödemelerin yapıldığı bilgisi verilmesi dolayısıyla ruhsat bedelinin ödenmediğinden haberdar olunmadığı belirtilmişse de bu hususta yapılan incelemede rödovans sözleşmesi ile ilgili olarak genel müdürlüğe bilgi verilmediğinin tespit edildiği, mevzuat kapsamında her yılın ocak ayı sonuna kadar ruhsat bedelinin yatırılmasının zorunlu olduğu,

madencilik faaliyeti yapan basiretli bir tacirin ödemekle yükümlü olduğu ruhsat bedelinden habersiz olduğunun düşünülemeyeceği, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, tebligatın usulsüz olduğu, durumun öğrenilmesinden hemen sonra ruhsat bedeli ve idari para cezasının ödendiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uşak İli, Karahallı İlçesi,.

Köyü sınırlarında bulunan ... sicil numaralı II-b grubu maden işletme ruhsatının 23.06.2008 tarihinden itibaren 10 yıl yürürlük tarihli olarak düzenlendiği, bu işletme ruhsatına ait 2016 yılı ruhsat bedelinin süresi içerisinde ödenmediğinin tespiti üzerine, ilgili yıla ait olmak üzere 31.674,00 TL'nin, yazının tebliğinden itibaren üç ay içerisinde yatırılması ve uygulanan 21.116,00 TL idari para cezasının yazının tebliğinden itibaren bir ay içerisinde yatırılmasının istenilmesine ilişkin olarak … tarih … sayılı yazı yazıldığı, ruhsat sahibinin adresine gönderilen işbu yazının 10/06/2016 tarihinde … isimli kişiye tebliğ edildiği,

davacı tarafın, yapılan tebligattan 01/02/2017 tarihinde haberdar olunduğunun ileri sürüldüğü, 02/02/2017 tarihinde ruhsat bedeli olan 31.674,00 TL'nin ödendiği, yine yazı ile istenen 21.116,00 TL idari para cezasının da 16/02/2017 tarihinde ödendiği, yıllık ruhsat bedeli ödenmesinin istenilmesine ilişkin tebligatın usulsüz olduğu ve istenilen ruhsat bedeli ile idari para cezasının ödemesinin yapıldığı hususlarının 16/02/2017 tarihinde davalı idareye bildirildiği,

davalı idarenin ise 10/06/2016 tarihinde yapılan tebligatın üzerinden üç ay geçtikten sonraki tarih olan 10/09/2016 tarihi itibari ile bedelin yatırılmaması nedeni ile maden ruhsatının … tarihli, … sayılı onayı ile iptal edildiğine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 13. maddesinde, "Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler her hangi bir sebeple mütat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamıyacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasında "Yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılması zorunludur.

İşletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılacak teminat hesabına yatırılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi dışındaki illerde il özel idaresi hesabına yatırılır.

Ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Verilen sürede yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül eden tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlalarından ruhsat bedeli alınmaz.

Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesini müteakip, çevre ile uyum bedeli iade edilir." hükmü, Ek 7.maddesinde ise "Ruhsat sahipleri ile üçüncü kişiler arasında rödövans sözleşmeleri Genel Müdürlüğün iznine tabidir.

İzin alınmaksızın yapılan rödövans sözleşmesi ile yürütülen madencilik faaliyetleri durdurulur. (...) Maden ruhsat sahiplerinin, ruhsat sahalarının bir kısmında veya tamamında üçüncü kişilerle yapmış oldukları rödövans sözleşmelerinde, bu alanlarda yapılacak madencilik faaliyetlerinden doğacak İş Kanunu, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari, mali ve hukuki sorumluluklar rödövansçıya aittir.

Ancak bu durum ruhsat sahibinin Maden Kanunundan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmaz." hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesine göre ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verileceği ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanmasının istenileceği, bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edileceği düzenlemesi bulunmaktadır. Bu madde uyarınca düzenlenen yaptırımın ağırlığı dikkate alınarak yapılan tebligatın usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı önem arz etmektedir.

Öte yandan dava dilekçesinde, 10/06/2016 tarihinde yapılan tebligatın usulsüz olduğu, tebligatın içeriğinin 2017 yılının Şubat ayında öğrenildiği iddia edilmekte ise de; tebliğ mazbatasının incelenmesinden davacı şirket adına tebliğ evrakının "memuru" sıfatıyla "…" adına tebliğ edildiği, "…"nin davacı şirket bünyesinde SGK kaydı bulunmasa da davacı şirketin davalı idareye vermiş olduğu tebligat adresinde şirkette çalışmayan bir kişinin tebligat esnasında şirketin ticaret adresinde bulunmasının ve tebligatı almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu göz önüne alındığında davacının bu iddiasına itibar edilemeyeceği sonucuna varılmaktadır.

Kaldı ki mevzuatta ruhsat bedelinin her yıl Ocak ayının sonuna kadar yatırılması gerektiği açıkça düzenlenmiş olmakla, madencilik faaliyetinde bulunan basiretli bir tacirin, ödemekle yükümlü olduğu ruhsat bedelinden habersiz olması düşünülemeyeceği gibi, dava dilekçesinde belirtilen 20.12.2014 tarihli rödövans sözleşmesi gereği, … Madencilik Mühendislik İnş. Taah. Araç Alım Satım San. ve Tic. Ltd. Şti.'nce maden sahası ile ilgili tüm yasal ödemelerin süresi içerisinde yapılacağı hususunun, davacının ruhsat hukukundan doğan yükümlülüklerini kaldırmayacağı da kuşkusuzdur, keza 3213 sayılı Maden Kanununun Ek 7. maddesinde bu durum açıkça düzenlenmiş durumdadır.

Davacı şirket tarafından 2016 yılı ruhsat bedelinin yatırılmaması üzerine, 10/06/2016 tarihinde tebliğ edilen … tarih … sayılı yazı ile ruhsat bedelinin 3 ay içinde yatırılmasının istenildiği ve yatırılmadığı takdirde ruhsatının iptal edileceği hususunun bildirildiği, fakat buna rağmen davacı şirket tarafından verilen 3 aylık süre içerisinde ruhsat bedelinin yatırılmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.