Danıştay 8. Daire E.2019/120 K.2022/1529

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, mülkiyeti davalı idareye ait olan ve ...tarih ve ...sayılı Şehitkamil İlçe Belediye Meclis kararı ile davacı derneğe tahsis edilen, Gaziantep ili, Şehitkamil ilçesi, ...mahallesinde bulunan ...pafta, ...ada, ...parsel (imar uygulaması öncesi ...sayılı parsel olarak geçen) sayılı taşınmazın, imar planında B-2 konut parseline isabet ettiği ve yasa gereği cami alanlarının müftülüğe tahsisi gerektiğinden bahisle ilk tahsis kararının iptal edilmesi yönünde tesis edilen ...tarih ve ...sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, hem 633 sayılı Kanunun 35. maddesinde yer alan hüküm hem bu kanun uyarınca yürürlüğe konulan Diyanet İşleri Başkanlığınca İdare Olunan Cami ve Mescitlerdeki Teberrükât Eşyası Hakkında Yönetmelik'in hem de davanın görümü sırasında 633 sayılı Kanuna eklenen 4. maddede yer alan mevzuat düzenlemesi birlikte değerlendirildiğinde, gerçek ve tüzel kişiler tarafından yaptırılan veyahut vakıflar tarafından yaptırılmış olan tüm camii ve mescidlerin yönetiminin Diyanet İşleri Başkanlığı´na ait olduğu,

dolayısıyla işbu davada olduğu gibi camii hüviyetini haiz ibadet yeri ile bu yerin üzerinde bulunduğu taşınmazın yönetiminin farklı kurum, kuruluş veya kişide olamayacağı, çünkü bu yerlerde mal sahibinden kast edilenin idare eden olduğu, idare eden kavramının da bu kamu hizmetini yürütmekte aslen sorumlu olan Diyanet İşleri Başkanlığı´nı ifade ettiği anlaşılmakla, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ilk inceleme konularının düzenlendiği 14. maddenin 3/e bendinde, dilekçenin süre aşımı yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise, bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Dava dosyasının ve Dairemizin E:2019/6502 sayılı esasına kayıtlı dosyanın birlikte incelenmesinden, E:...sayılı dosyada ...ada, ...parsel sayılı taşınmazın 5393 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca ...Kaymakamlığı İlçe Müftülüğü adına bedelsiz olarak 25 yıl süreyle tahsis edilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı Şehitkamil Belediye Meclis kararının iptali istemiyle dava açıldığı, anılan davada davalı idarece verilen savunma dilekçesinde ...tarih ve ...sayılı Şehitkamil İlçe Belediye Meclis kararı ile davacı derneğe yapılan tahsisin iptaline karar verildiğinin açıkça belirtildiği, bu savunma dilekçesinin 11/10/2011 tarihinde davacıya tebliğ edildiği görülmektedir.

Bu itibarla, bakılmakta olan (E:2019/120 esas sayılı) davanın konusu oluşturan tahsis kararının iptaline ilişkin işlemin, en geç Dairemizin E:2019/6502 sayılı esasına kayıtlı dosyada verilen savunma dilekçesinin davacıya tebliğ edildiği tarihte davacı tarafından öğrenildiğinin kabulü gerekmektedir.

Nitekim, E:2019/6502 sayılı dosyada önceki aşamada verilen, Dairemizin 21/11/2018 tarih ve E:2012/3728, K:2018/7183 sayılı bozma kararında, davacı derneğin dava konusu edilen taşınmazın müftülüğe tahsis edilmesine ilişkin Belediye Meclisi kararını öğrenmesiyle birlikte, kendisi hakkında da işlem tesis edildiğini öğrenmemiş olması hayatın olağan akışına aykırı görülmüştür.

Bu durumda, en geç 12/12/2011 tarihinde (10/12/2011 tarihinin tatil gününe rastlaması nedeniyle) davacıya yapılan tahsisin iptaline ilişkin dava konusu ...tarih ve ...sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açılması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 16/03/2012 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığından, uyuşmazlığın esası incelenerek davanın reddine ilişkin verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır.