Danıştay 8. Daire E.2019/1675 K.2023/4149

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava; davacı şirkete ait A1 yetki belgesinin iptal edilmesine ilişkin … tarih, … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin dava konusu işlemin dayanağını oluşturan ve A1 yetki belgesi almak için UKOME kararı alınmasını şart koşan 13. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi Danıştay Onbeşinci Dairesinin 16.12.2015 tarih ve E:2013/2135, K:2015/8833 sayılı kararı ile iptal edilmiş olduğundan dava konusu işlemin hukuki dayanağının kalmaması, bir başka deyişle UKOME kararı alınmasının A1 yetki belgesi alma şartları arasında yer almaması,

bir kamu kurum/kuruluşu ile imzalanan taşıma hizmet alım sözleşmesinin ibrazının da başvuru esnasında UKOME kararının aranmamasına ilişkin bir istisna oluşturması ve bu istisnanın da Danıştay'ca iptal edilen maddede düzenlenmiş olması karşısında; bir kamu kurum/kuruluşu ile akdedilmiş bir hizmet alım sözleşmesinin ibrazının da A1 yetki belgesi alma şartları arasında kabul edilmesinin mümkün olmaması nedeniyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

23.10.2012 tarih ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişik Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin yetki belgesi almanın ve yenilemenin özel şartları başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "A1 veya A2 yetki belgesi için başvuranların, (c) bendinde belirtilen taşınmazda yürütecekleri taşımacılık faaliyetinin arz/talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakıncası olmadığına dair büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)'nden, diğer yerlerde ise ilgili il trafik komisyonundan alınmış kararı Bakanlığa sunmaları şarttır.

Ancak bir kamu kurum/kuruluşuyla yapılan geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olanlardan A1 yetki belgesi başvurusu sırasında sözleşme süresi sonuna kadar bu şart aranmaz. Sözleşme süresinin bitiminden itibaren 90 gün içerisinde söz konusu şartın gereği olan ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) veya ilgili il trafik komisyonu kararının Bakanlığa sunulmaması halinde bu kapsamda düzenlenen yetki belgeleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin iptal başlıklı 78. maddesinin 9. fıkrasında; "Yetki belgesi sahibinin faaliyeti esnasında, yetki belgesi alma şartlarından herhangi birini kaybetmesi ve bu konuda, bu Yönetmelikte bir süre öngörülmemiş olması halinde, kaybedilen şartın veya şartların giderilmesi veya tamamlanması için Bakanlıkça 90 gün bekleneceği, bu 90 günlük süre içinde eksikliğin giderilmemesi halinde yetki belgesinin iptal edilir" kuralı yer almaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirketin Türkiye Elektromekanik Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu hizmet alım sözleşmesine istinaden A1 yetki belgesi verilmesi için 23.12.2013 tarihinde davalı idareye başvurduğu, davalı idarece yapılan incelemede davacı şirketin mevzuatta aranan şartları sağladığının anlaşılması üzerine Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasının d bendinde yer alan bir kamu kurum/kuruluşuyla yapılan geçerli bir taşıma hizmet alım sözleşmesine sahip olanlardan A1 yetki belgesi başvurusu sırasında sözleşme süresi sonuna kadar,

yürütecekleri taşımacılık faaliyetinin arz/talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakıncası olmadığına dair büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)'nden alınan kararı sunma şartının aranmayacağı şeklindeki hüküm uyarınca UKOME kararı aranmaksızın A1 yetki belgesi verilmesine karar verildiği,

başvuruya konu taşıma hizmet alım sözleşmesinin sona erdiği 31.01.2015 tarihinden sonra 90 gün içinde yetki belgesi alma şartlarından biri olan UKOME kararının veya yenilenmiş olan hizmet alım sözleşmesinin ibraz edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Ankara 1.İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin dayanağı olan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 23/10/2012 günlü ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeligin 6. maddesiyle Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasına eklenen (d) bendinin, Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 16/12/2015 tarihli ve E:2013/2135 K:2015/8833 sayılı kararı ile iptal edildiği,

bu durumda tesis edilen işlemin hukuki dayanağının kalmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de Danıştay Onbeşinci Dairesinin ilgili yönetmelik hükmüne ilişkin iptal kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 31/10/2018 gün ve E:2016/2234, K:2018/4042 sayılı kararıyla bozulmuş olup Dairemizin 02.02.2020 gün ve E:2019/4819 K:2020/708 sayılı bozmaya uyma suretiyle davanın reddine karar verildiğinden bu gerekçeyle dava konusu işlemin iptal edilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, bahse konu Yönetmelik hükümlerinin, yukarıda ayrıntısı verilen hukuki denetim süreci sonrasında yürürlükte olduğu dikkate alındığında ilgili Yönetmelik hükümleri gereğince kamu kurum kuruluşlarıyla geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesi varsa UKOME veya il trafik komisyonu kararı ibraz etme yükümlülüğünün bu sözleşme süresi sonuna kadar aranmayacağının sabit olduğu, davacı şirket ile … Bankası A.Ş. arasında 20/01/2014 tarihinde Sürücülü Araç Kiralama Hizmet Alımına Ait Sözleşme imzalandığı ve sözleşmenin süresinin ise işe başlama tarihinden itibaren 2 (iki) yıl olduğu belirtilmektedir.

Bu durumda davacı şirket ile kamu kurum ve kuruluşları arasında geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesi olup bu sözleşme süresi sonuna kadar UKOME veya il trafik komisyonu kararı sunma şartı aranmaması gerekirken UKOME veya il trafik komisyonu kararının süresi içerisinde ibraz edilmediğinden bahisle A1 yetki belgesinin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden sonucu itibarıyla hukuka uygun olan temyize konu İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerekmektedir.