Danıştay 8. Daire E.2019/231 K.2022/3293

Dava konusu istem: Davacı elektrik dağıtım şirketi tarafından; … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) kararı uyarınca 2015 yılı yatırım programı kapsamında imalatı tamamlanan altyapı tesisleri bedeli olarak hesaplanan 3.428.786,15 TL'nin davacıdan istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Altyapı Koordinasyon Müdürlüğü işlemi ile bu bedelin 30 gün içerisinde ödenmesi aksi halde borcun tahsili için yasal yollara başvurulacağına ilişkin … tarih ve … sayılı Gelirler Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Merkezince ortak yatırım kapsamında alınan kararlar, ilgili kurumları bağlayıcı nitelikte olduğundan, ortak program kapsamında imalatı tamamlanan hakediş bedelinin davacı şirketten talep edilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı; öte yandan, davacı şirketten tahsili istenilen hakediş bedelinin altyapı tesislerinin deplase edilmesine ilişkin olduğu ve deplaseye ilişkin hakedişin talepte bulunan kurumca karşılanması gerektiği belirtilse de, onaylanmış imar planlarının herkes için uyulması zorunlu bir belge niteliği taşıdığı,

davacı şirketin sunduğu hizmetleri sağlıklı ve düzenli bir şekilde yürütebilmesi için zorunlu olan dağıtım tesislerinin, imar planlarına uygun bir biçimde yeniden düzenlenmesinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olacağı görüldüğünden dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka aykırılık görülmediği, nitekim Danıştay 8. Dairesi'nin 13/10/2016 tarih ve E:2011/7324, K:2016/7774 sayılı kararının da bu yönde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; kamu kurum ve kuruluşu niteliğine haiz olmayan davacı şirketin altyapı yatırım hesabına aktarılacak ödeneği bulunmadığından 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği hükümlerinin davacı şirket yönünden uygulanmasının hukuka aykırı olduğu, davacı şirket adına tahakkuk ettirilen bedele konu işlerin trafo ve enerji kabloları gibi dağıtım tesislerinin yer değişikliği işlemi olan deplase işlerine ilişkin olduğu ve bu işlerin ortak programa alınan alt yapı hizmetlerinden olmadığı, deplase talep eden kurum tarafından karşılanması gereken masrafların davacıdan talep edilemeyeceği belirtilerek temyiz istemine konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı tarafından; davaya konu işlemlerin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken işlemler olmadığı, bilgilendirici mahiyette olan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME)'nin 2015 yılı bütçesini konu alan … tarih ve … sayılı kararıyla kurum paylarının belirlendiği ve bu kararda 2015 yılı AYKOME bütçesinde yer alan kurum paylarının 2016 yılı başında mahsuplaşmak suretiyle muhasebeleştirileceğinin belirtildiği, davacı şirketin temsilcisi tarafından "her türlü yasal hakkımın saklı kalmak kaydı ile" şerhi düşülerek bu kararın imzalandığı ve karara karşı davacı şirketçe dava açılmadığı;

anılan AYKOME kararı gereğince, 2015 yılı yatırım programı kapsamındaki altyapı hizmetlerinin davacı şirketin yürüttüğü hizmete ilişkin kısımlarının tamamlandığından bahisle, ilgili hizmetlerin hakediş bedelinin belirlendiği ve düzenlenen hakediş raporları doğrultusunda belirlenen toplam 3.428.786,15 TL'nin davacı şirket tarafından ödenmesi gerektiğine ilişkin … tarih ve … sayılı Altyapı Koordinasyon Müdürlüğü işleminin tesis edilerek davacıya tebliğ edildiği,

ardından tesis edilen … tarih ve … sayılı Gelirler Müdürlüğü işlemi ile söz konusu hakediş tutarının, bu yazının tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde ödenmesi aksi halde borcun tahsili için yasal yollara başvurulacağının bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1/a bendinde.

"İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları" idari dava türleri arasında sayılmış, "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3/d bendinde; dilekçelerin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönüyle inceleneceği, 6. fıkrasında; bu hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1/b bendinde ise;

dava konusu edilen işlemin, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem niteliğinin bulunmaması durumunda davanın reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararın, … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Alt Yapı Koordinasyon Müdürlüğü işlemine ilişkin kısmının incelenmesi;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın, … tarih ve … sayılı Gelirler Müdürlüğü işlemine ilişkin kısmının incelenmesi;

İdari makamların kamu hukuku kurallarına göre tek yanlı irade ile yaptıkları, kendiliğinden uygulanabilen ve hukuki sonuçlar doğurarak ilgilinin hukuki durumunda değişiklik yapan idari işlemleri, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gerekli idari işlemler niteliğindedir.

Bakılan uyuşmazlıkta, davaya konu … tarih ve … sayılı işlemin, 3.428.786,15 TL bedelin davacıdan kamu gücü kullanılarak, doğrudan ve cebren tahsiline yönelik değil öncelikle rızaen ödenmesini, ödenmediği taktirde yasal yollara başvurulmak suretiyle tahsilini sağlamaya yönelik olduğu, kamu gücünün üçüncü kişiler üzerinde ayrıca başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurmak suretiyle etkisini gösterdiği işlemlerden olmadığı, dolayısıyla anılan işlemin bu haliyle bilgilendirme niteliğinde olduğu, ilgililerin hukuki durumunu etkileyecek ve idari davaya konu olabilecek nitelikte icrai, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda; bahsi geçen işlem yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenmek suretiyle davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddine yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik görülmemiştir.