Danıştay 8. Daire E.2019/2751 K.2023/713

Dava konusu istem: Davacıya ait ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin almaksızın belediye sınırları içerisinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ve muhafaza altına alınmasına ilişkin ... gün ve ...sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda, davacı tarafından ... tarihinde uyuşmazlığa konu araç için ... gün ve ... sayılı Tuzakçı-Gönen arası Yolcu Taşımacılığı Yetki Belgesi alındığı, anılan Kanunun Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ticari bir taşımacılık yapıldığından bahsedilemeyeceği, bu haliyle kişi ve toplum yararı arasındaki dengeyi bozucu nitelikte, hakkaniyet ilkesine ve nesafet kurallarına aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin Kanuna uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

16.03.2016 tarihinde yapılan denetimde; Gönen-Bandırma il yolu üzerinde davacının Tuzakçı Mahallesinden Gönen Merkeze taşımacılık yaptığı, büyükşehir belediyesinden aldığı izin belgesinin yanında olmadığı, vize ettirmek için belediyeye gönderdiğini söylediği, görevlilerce UKOME Şube Müdürlüğündeki görevlinin arandığı ve aranan görevlinin davacının yolcu taşıma belgesi olmadığını beyan ettiği, bunun üzerine izin belgesi olmadan yolcu taşımacılığı yapıldığı hususunda davacının da imzasının bulunduğu tutanağa istinaden dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek-2/3 maddesinde; "...ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşıyan kişiye, (...) bağlı bulunduğu durak, işyeri ve işletmelerin sorumluluklarına birinci fıkrada gösterilen idari para cezasının üç kat olarak, fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde tekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanacağı, ayrıca, aracın her defasında altmış gün süre ile trafikten men edileceği," hükmüne yer verilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun "Ulaşım hizmetleri" başlıklı 9. maddesinde; büyükşehir içindeki karayolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla ulaşım koordinasyon merkezi (UKOME) kurulacağı ve bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dâhilinde il trafik komisyonunun yetkilerinin ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılacağı, büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun bu Kanun'a aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı kurala bağlanmıştır.

5216 sayılı Kanunun anılan hükmüne istinaden hazırlanan ve 15/06/2006 gün ve 26199 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin 28/2. maddesinde, "Taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçları ile toplu taşım araçlarının tahsis süreleri, ticarî plâka sayıları ile bu plâkaların verilmesine ilişkin usûl, esas ve devir ücretleri UKOME’ce tespit edilir." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, davacının maliki ve sürücüsü olduğu 10 CEV 55 plakalı aracın Tuzakçı Mahallesinden Gönen Merkeze taşımacılık yaptığı, davacı tarafından denetim sırasında herhangi bir izin belgesi sunulamadığı, davacının izin belgesinin bulunmadığının UKOME Şube Müdürlüğü'nden de teyit edildiği, tüm bu hususların davacının da imzasının bulunduğu tutanakta yer aldığı, davacı tarafından 17.03.2016 tarihinde izin belgesinin ibraz edildiği, ancak denetim tarih ve saatinde söz konusu belgenin bulunmadığına dair 17.03.2016 tarihli ayrı bir tutanak daha düzenlendiği anlaşıldığından davacının belediyeden izin almaksızın belediye sınırları içerisinde ticari taşımacılık yapması nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu durumda, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.