Danıştay 8. Daire E.2019/2792 K.2024/5838

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, otomobil ile uluslararası yolcu taşımacılığı yapmak üzere düzenlenmiş olan A2 yetki belgesinin Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 78. maddesinin 9. fıkrası uyarınca iptal edilmesine ilişkin 12.01.2016 tarihli Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin tesis edilme sebebi olan ve davacı şirkete "A1 veya A2 yetki belgesi için başvuranların, (c) bendinde belirtilen taşınmazda yürütecekleri taşımacılık faaliyetinin arz/talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakıncası olmadığına dair büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)’nden,

diğer yerlerde ise ilgili il trafik komisyonundan alınmış kararı Bakanlığa sunmaları şarttır." yükümlülüğünü getiren Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin d bendinin Danıştay 15. Dairesi'nin 16.12.2015 tarih ve E:2013/2135 K:2015/8833 sayılı kararıyla iptal edildiği görüldüğünden Mahkemelerinin 03.02.2017 tarihli Ara Kararıyla "Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin d bendinin Danıştay 15. Dairesi'nin 16.12.2015 tarih ve E:2013/2135,

K:2015/8833 sayılı kararıyla iptal edildiğinden bu kapsamda yeni bir yönetmelik değişikliği yapılıp yapılmadığı ve anılan hükmün iptali üzerine davacı hakkında yeni bir işlem tesis edilip edilmediğinin sorulmasına" karar verildiği, davalı idare tarafından 24.02.2017 tarihinde verilen cevap ile Danıştay 15. Dairesi'nin 16.12.2015 tarih ve E:2013/2135,K:2015/8833 sayılı kararının taraflarına dava konusu işlemin tesis edilme tarihinden sonraki bir tarih olan 08.03.2016 tarihinde tebliğ edildiği ve davacı şirket hakkında yeni bir işlem tesis edilmediği gibi Yönetmelikte de herhangi bir değişiklik yapılmadığı yönünde cevap verildiği,

bu durumda, dava konusu davacı şirkete ait uluslararası yolcu taşımacılığı yapmak üzere düzenlenmiş olan A2 yetki belgesinin Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 78. maddesinin 9. fıkrası uyarınca iptal edilmesine ilişkin 12.01.2016 tarihli işlemin tesisine gerekçe gösterilen Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin d bendinin Danıştay 15. Dairesi'nin 16.12.2015 tarih ve E:2013/2135 K:2015/8833 sayılı kararıyla hukuka aykırılığı tespit edilip iptal edildiği görüldüğünden dayanaksız kalan dava konusu işlemde de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, işlemin dayanağı olan hükme yönelik Danıştay 15. Dairesi'nin 16.12.2015 tarihli iptal kararının taraflarına işlemden sonraki bir tarih olan 08.03.2016 tarihinde tebliğ edildiği, işlemde hukuka aykırılık olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uluslararası yolcu taşımacılığı yapan davacı şirketin 05.06.2009-05.06.2014 yıllar arasında geçerli A2 yetki belgesini 31.07.2014-31.07.2019 yılları arasında geçerli olmak üzere yenilediği, yenileme esnasında 31.12.2014 tarihine kadar Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin d bendi uyarınca kendilerinden istenilen belgeyi sunacağını taahhüt ettiği, ancak yurt genelinde KTY m.13/d bendinin getirdiği şartı sağlayamayan firmaların çokluğu göz önüne alınarak 01.10.2015 tarihine Bakanlık oluru ile sürenin uzatıldığı, davacının Şırnak İl Trafik komisyonundan alması gerken belgeyi 01.10.2015'e kadar ibraz edememesi nedeniyle 12.01.2016 tarihinde davacı şirkete ait A2 yetki belgesinin iptal edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin "Yetki belgesi almanın veya yenilemenin özel şartları" başlıklı 13. maddesinde "c) A1 veya A2 yetki belgesi için başvuranların, taşımacılık faaliyetlerinin yürütüleceği merkez adresinin veya varsa şubesinin bulunduğu imarlı yapı/bina/tesis’in bu işe elverişli, sıcağa ve soğuğa karşı korunmuş, en az 4 yolcunun/müşterinin rahatça oturabileceği, telefonu,

tuvaleti ve en az 30 m²’lik kapalı alanı bulunan bağımsız bir taşınmaz olması ve yetki belgesi için başvuranların söz konusu taşınmazın kullanım hakkına sahip olmaları şarttır" kuralına yer verildikten sonra aynı maddeye eklenen ve 23.10.2012 tarih 28450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren d bendinde " A1 veya A2 yetki belgesi için başvuranların, (c) bendinde belirtilen taşınmazda yürütecekleri taşımacılık faaliyetinin arz/talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakıncası olmadığına dair büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)’nden,

diğer yerlerde ise ilgili il trafik komisyonundan alınmış kararı Bakanlığa sunmaları şarttır. Ancak bir kamu kurum/kuruluşuyla yapılan geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olanlardan A1 yetki belgesi başvurusu sırasında sözleşme süresi sonuna kadar bu şart aranmaz.

Sözleşme süresinin bitiminden itibaren 90 gün içerisinde sözkonusu şartın gereği olan ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) veya ilgili il trafik komisyonu kararının Bakanlığa sunulmaması halinde bu kapsamda düzenlenen yetki belgeleri iptal edilir." kuralına ve "İptal" başlıklı 78. maddesinin 9.fıkrasında "Yetki belgesi sahibinin faaliyeti esnasında, 12 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinin (1) numaralı alt bendindeki hüküm hariç yetki belgesi alma şartlarından herhangi birini kaybetmesi ve bu konuda, bu Yönetmelikte bir süre öngörülmemiş olması halinde,

kaybedilen şartın veya şartların giderilmesi veya tamamlanması için Bakanlıkça 90 gün beklenir. Bu 90 günlük süre içinde eksikliğin giderilmemesi halinde yetki belgesi iptal edilir. " kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemin tesisine gerekçe gösterilen Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin d bendinin iptali istemiyle davalı idareye karşı açılan dava süreci incelediğinde, Danıştay 15. Dairesi'nin 16.12.2015 tarih ve E:2013/2135, K:2015/8833 sayılı kararıyla söz konusu düzenlemenin iptaline karar verildiği, bu kararın temyiz incelemesinde, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 31.10.2018 tarih ve E:2016/2234, K:2018/4042 sayılı kararıyla iptale ilişkin karada hukuki isabet görülmediğinden kararın bozulduğu, akabinde de Danıştay 8. Dairesi'nin 12.02.2020 tarih ve E:2019/4819, K:2020/708 sayılı kararıyla bozmaya uyularak düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar temyize konu Mahkeme kararında, işlemin dayanağı olan düzenlemenin iptal edilmesi sebebiyle dayanaksız kalan dava konusu işlemde de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de devam eden yargılama sürecinde, söz konusu kararın kaldırıldığı ve işlemin dayağı düzenlemenin hukuka uygun olduğunun tespit edildiği görüldüğünden, dava konusu işlemin Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin d bendi kapsamında değerlendirilerek yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.