Danıştay 8. Daire E.2019/2942 K.2024/382

Dava konusu istem: Davacı tarafından; Beyoğlu 45. Noterliği'nin 18.05.2015 tarihli satış sözleşmesi ile satın alarak adına tescil ettirdiği ... plakalı araca, trafik tesciline ilişkin ilk kaydının yolsuz olduğundan bahisle el konulması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 135.778,00-TL maddi zararın el konulma tarihi olan 22.06.2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararıyla. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tutulan kayıt ve belgelere güvenerek noter satış sözleşmesi ile satın aldığı araca kendi adına ruhsat çıkartarak tescil işlemini yaptıran davacının, aracın ilk tescilinin yapıldığı yer olan Almanya'dan güveni suistimal suçu işlenerek çıkarıldığı,

Türkiye'de 05.04.2011 tarihinde yeni kaydının yapılması sonrasında, davacı adına tesciline kadar geçen sürede birden fazla kez satım sözleşmesine ve idarece gerçekleştirilen tescil işlemlerine konu olduğu bu bağlamda idarece işlem tesis eden makamların aracın Türkiye'de ilk kaydının oluşturulması ve devamında araca yönelik satış ve tescil işlemleri sırasında düzenlenen belgelerin gerçeğe uygun olup olmadığını inceleme ve denetleme yetkilerinin bulunduğu,

güveni suistimal suçu işlenmek suretiyle dolaşıma çıkarılan araç için interpol aracılığı ile çalıntı olduğunun bildirildiği ve bu hususunun tespit edilebilir nitelikte olduğu halde hukuka uygun olarak hareket etmekle yükümlü idarece dava konusu aracın ilk tescilinin yolsuz olup olmadığı hususunun en kısa sürede tespitinin sağlanması gerekirken bu kuralı yerine getirmeyerek kusurlu davrandığının açık olduğu; bununla birlikte davacının uğradığı gerçek zararın tespiti amacıyla aracın satış sözleşmesinin gerçekleştirildiği 2015 yılındaki rayiç bedelinin 18.05.2017 tarihli ara kararıyla ...

Odası'ndan sorulduğu, gönderilen cevabi yazıda aracın 2015 yılındaki rayiç bedelinin 110.000,00-TL olduğunun bildirildiği, bu durumda 2007 model ... marka ... tipi aracın 2015 yılındaki rayiç bedeli olarak belirlenen 110.000,00-TL tutarın idareye başvuru tarihi olan 08.02.2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazminen davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, davacının tazminat isteminin kısmen kabulü ile 110.000,00-TL tutarın idareye yapılan başvuru tarihinden (08.02.2016) itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin kısmın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, ... 'ın davalı idare yanında müdahale istemi kabul edilerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Beyoğlu 45. Noterliği'nin 18.05.2015 tarihli satış sözleşmesi ile davacı tarafından satın alınan ... plakalı aracın, yurtdışından 05.04.2011 tarihinde yeni kayıt olarak ... plakasına tescil edildiği, ilk tescil tarihinden itibaren davacı adına tesciline kadar geçen süreçte aracın birden fazla kez el değiştirdiği ve plaka değişikliği geçirdiği,

aracın Gürcistan makamlarınca ilk tescil yeri olan Almanya'dan güveni suistimal suçu işlenerek çıkarıldığının ve Türkiye'de gerçekleştirilen ilk tescil kaydının yolsuz olduğundan bahisle 22.06.2015 tarihinde araca el konulması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 135.778,00-TL maddi zararın el konulma tarihi olan 22.06.2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde; idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür hükmüne yer verilerek, kamu hizmetlerinin sunulmasında görevli olan idarelerin sundukları hizmetin kusurlu işlemesinden veya hizmetin geç işlemesi ya da hiç işlememesinden doğan zararların, bu hizmetin kurulup işletilmesinden sorumlu olan idareler tarafından tazmin edilmesi anayasal bir hükümle güvence altına alınmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Emniyet Genel Müdürlüğü'nün, Merkez, Bölge, il ve İlçe Trafik Kuruluşları, Görev ve Yetkileri " başlıklı 5. maddesinin (a) bendinin 2. fıkrasında, "araçlara ve sürücülere ait işlemleri yapmak, plaka ve belgelerini vermek ve bu amaca yönelik hizmetleri yürütmek üzere her ilde ve gerekli görülen ilçelerde tescil şube veya büroları kurulur," hükmüne yer verilmiş, b/9 bendinde ise, ülke çapında taşıtların ve sürücülerin sicillerini tutmak, teknik ve hukuki değişikliklerini işlemek, istatistiki bilgileri toplamak ve değerlendirmek, Emniyet Genel Müdürlüğü'nün görevleri arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta; davalı idarenin kusurlu olduğu açık olmakla birlikte; davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan ve 26.10.2021 tarihinde kayda giren dilekçe ile, davaya konu aracı davacıya satan müdahil ... aleyhine adli yargıda açılan tazminat davası neticesinde, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla zararın tazminine karar verildiği ve anılan yargı kararının kesinleştiği anlaşıldığından, gelişen yeni hukuki duruma binaen mükerrer ödemeye sebep olunmaması amacıyla Bölge İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.