Danıştay 8. Daire E.2019/3499 K.2022/8147

Dava konusu istem: Dava, İzmir Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararının; İzmir İl Özel İdaresine ait Balçova İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parselde kayıtlı 6.026,00 m² yüzölçümlü taşınmazın Maliye Hazinesine devredilerek İçişleri Bakanlığı'na (Emniyet Genel Müdürlüğü) tahsisine ilişkin kısmının iptali istemi ile açılmıştır.

Yargılama Sürecinin Özeti:

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E: …, K:… sayılı kararında, kapatılan il özel idarelerine ait taşınır ve taşınmaz malların devrinin veya tahsisinin kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine yapılacağı, taşınır veya taşınmazın devrinde devir veya tahsis yapılacak idare ile ilgisinin kurulması gerektiği,

ilgisinin de taşınmaz ile idarenin yürüteceği kanunla kendisine verilmiş olan kamu hizmeti esas alınmak suretiyle kurulması gerektiği, yerel hizmetlerin yürütülmesi amacıyla il özel idarelerine tahsis edilmiş veya il özel idareleri tarafından yerel imkanlarla kazanılmış olan taşınır ve taşınmazların tahsis ve devrinde de yerel hizmetlerin yürütümünde kullanılmasının öncelenmesi gerektiği, yerel hizmetlerin yürütülmesi ile ilgisi kurulamayan taşınmazların ilgili diğer kamu idarelerine, yerel hizmetlerin yürütülmesi ile ilgili olan taşınır ve taşınmazların ise ilgisine göre yerel idarelere devrinin veya tahsisinin gerektiği,

kapatılan İzmir İl Özel İdaresine ait Balçova İlçesi,. Mahallesinde bulunan … pafta, … ada, … parselde kayıtlı olan ve Balçova İlçe Emniyet Müdürlüğü hizmet birimi olarak kullanılan taşınmazın.

İzmir İl Özel İdaresi tarafından yerel hizmetlerin yürütülmesi amacıyla kullanılmadığı, emniyet hizmetinin yerine getirilmesi amacıyla kullanıdığı, taşınmazın bulunduğu İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün ihtiyacı ve ilgisi göz önünde bulundurulmak suretiyle Maliye Hazinesine devrine, İçişleri Bakanlığı (Emniyet Genel Müdürlüğü'ne) de tahsisine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Danıştay Temyiz ve Karar Düzeltme Kararlarının Özeti: Dairemizin 08/12/2015 tarih ve E:2015/13415, K:2015/11668 sayılı temyiz kararında, valinin devir ve tasfiye komisyonuna katılacak kurum amirlerinin tespiti ile ilgili bir takdir yetkisi bulunmakla birlikte belediye başkanları ile ilgili bir takdir yetkisinin bulunmadığı, Kanunda belirtilen "ilgili belediye başkanları" ifadesinden, kapatılan herhangi bir idarenin mal varlığı yahut hak, alacak ve borçlarını devralma ihtimali bulunan belediyelerin başkanlarının anlaşılması gerektiğinin açık olduğu,

bu kapsamda dağıtıma konu taşınmazın sınırları dahilinde bulunduğu ilçe belediyesi temsilcisinin de büyükşehir belediyesi temsilcisi ile birlikte toplantıya davet edilmesi gerekli olduğundan, ilçe belediyesinin temsilcisi davet edilmeksizin teşekkül ettirilen Komisyonun Kanunda öngörülen usule uygun olarak toplanmadığının anlaşıldığı,

İzmir Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun usulüne uygun olarak teşekkül etmemiş olması nedeniyle hukuka aykırı olduğu açık olan dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği, Mahkeme tarafından işin esası incelenerek davanın reddi yönünde verilen kararda yasal isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozma kararının verildiği, davalı ve davalı yanında davaya katılan tarafından yapılan karar düzeltme isteminin ise Dairemizin 02/12/2016 tarih ve E:2016/9397, K:2016/10078 sayılı kararı ile reddine karar verilmiştir.

Bozma Kararı Sonrasında Verilen İlk Derece Mahkemesi Kararı ile Danıştay Temyiz Kararının Özeti: Dairemizin 08/12/2015 tarih ve E:2015/13415, K:2015/11668 sayılı temyiz kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, Dairemiz kararında yer verilen gerekçeler doğrultusunda, İzmir Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun usulüne uygun olarak teşekkül etmemiş olması nedeniyle, dava konusu … tarih ve … sayılı kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan kararın davalı ve davalı yanında davaya katılan tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 18/12/2018 tarih ve E:2017/6355, K:2018/8574 sayılı kararı onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI (MÜDAHİL) : Devlete intikali gereken taşınmazların Hazineye maledilmesi işlemlerinin yürütülmesi ve taşınmazların tescilinin sağlanması ile Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların yönetimine ilişkin işlemlerin gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği yapılarak yürütülmesi görev, yetki ve sorumluluğunun Milli Emlak Genel Müdürlüğü'ne verilmiş olduğu, davanın yersiz ve yasal dayanaktan yoksun olduğu iddiaları ile kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, davalı idarenin karar düzeltme dilekçesinde öne sürülen hususların hukuki dayanağının bulunmadığı, dava konusu kararı alan Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonun da kendilerinin temsil edilmediği, Komisyonun oluşum ve katılımının Kanunun öngördüğü esaslara uygun olmayan yapıda olduğu, asli şekil unsurlarından yoksun olduğu, davalının yanında davaya katılanın karar düzeltme isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Davalı yanında davaya katılanın karar düzeltme isteminin, incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, davalı yanında davaya katılan İzmir Milli Emlak Dairesi Başkanlığının bağlı bulunduğu Milli Emlak Genel Müdürlüğünün daha öncesinde Maliye Bakanlığı Teşkilatı içerisinde yer alırken, 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete Yayınlanarak yürürlüğe giren ''Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'' ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlandığı, anılan genel Müdürlüğün taşra teşkilatı olan Milli Emlak Dairesi Başkanlıklarının da Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne bağlandığı anlaşıldığından dava, İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Milli Emlak Dairesi Başkanlığı husumetiyle görülerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MEVZUAT

12/01/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 66. maddesinde, ''Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir'', 68. maddesinde ''Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir. Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir.'' 69. maddesinde, ''Müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm, taraflar hakkında verilir'' hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bahse konu Kanun hükümleri uyarınca, davanın taraflarından olmayan, dava sonucunda hakkında hüküm kurulmayan ve ancak yanında katıldığı tarafa yardımcı olabilen müdahilin, yanında davaya katıldığı tarafın kanun yollarına başvurmaması halinde, tek başına kanun yollarına başvurmasına hukuken olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda; karar düzeltmeye konu karara karşı, davalı konumunda bulunan İzmir Valiliği tarafından karar düzeltme yoluna başvurulmadığı anlaşılmakla, davalı yanında davaya katılan İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Milli Emlak Dairesi Başkanlığı'nın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. ve devamı hükümleri uyarınca tek başına karar düzeltme isteminde bulunamayacağı sonucuna varılmıştır.