Danıştay 8. Daire E.2019/3615 K.2022/2448

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, Motorlu Taşıt Sürücü Kursu Direksiyon Sınavlarında sınav sorumlusu olarak görev yapan davacının, söz konusu sınavlarda bir daha görev verilmemesi cezasıyla cezalandırılmalarına ilişkin işleme karşı yapmış oldukları itirazın reddine dair … gün ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, her ne kadar davacının sürücü adayının sürüş esnasında hata yaptığını tespit etmesi üzerine sınavı sonlandırması ve usta öğreticinin aracı varış noktasına ulaştırmasını sağlaması gerekirken, sürücü adayının aracı varış noktasına ulaştırmasına müsaade etmesi nedeniyle kusurlu davrandığı sabit olmakla birlikte, sürücü adayını kasıtlı bir şekilde başarısız saydığına ilişkin somut tespitlerin yer almadığı, olayın tarafları haricinde ifadesi alınan kişinin de şikayetçinin usta öğreticisi olması nedeniyle olayın tarafı konumunda bulunduğu,

yapılan bu kusurlu davranışın karşılığının Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nde cezai karşılığının bulunmadığı ve Yönerge ile getirilen sınav mevzuatına uyulmaması halinde komisyon başkan ve üyelerine bir daha görev verilmeyeceği kuralının eylem ile verilen ceza arasında orantılı olma ilkesine aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

2918 sayılı Kanun'un “Sürücü adaylarının sınavları ile sürücü belgelerinin verilmesi esasları“ başlıklı 42. maddesinde ise, sürücü kurslarında teorik eğitimini tamamlayan sürücü adaylarının teorik sınavlarının yazılı ya da elektronik ortamda Millî Eğitim Bakanlığınca yapılacağı, uygulamalı sürücü eğitimini sürücü kurslarından alan ve teorik sınavda başarılı olanların Millî Eğitim Bakanlığınca yapılacak uygulamalı sürücü sınavına girmeye hak kazanacağı, bu sınavda da başarılı olanlara motorlu taşıt sürücü sertifikası verileceği, sürücülerin eğitimleri ve sınavları, eğitimlerin ve sınavların süresi, içeriği ve yapılacağı yerlerin özellikleri,

sınav yapıcıların nitelikleri ve eğitimi ile diğer usul ve esasların İçişleri Bakanlığının uygun görüşü alınarak Millî Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır.

29.05.2013 tarih ve 28661 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin, 04.03.2014 tarih ve 28931 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik "Direksiyon eğitimi dersi il sınav sorumlusu ve sınav yürütme komisyonu" başlıklı 29. maddesinin 1. fıkrasında, "İl millî eğitim müdürü, il sınav sorumlusu olarak direksiyon eğitimi dersi sınavında sınav yürütme komisyonlarını denetleyerek iş ve işlemlerin mevzuata uygun yapılmasını sağlar. Denetim görevi yapacak olan il sınav sorumlusunun görevleri Genel Müdürlükçe belirlenir.", 4. fıkrasında ise, "Direksiyon eğitimi dersi sınav yürütme komisyonlarının oluşumu ve görevleri Genel Müdürlükçe belirlenir." kuralı yer almaktadır.

Bu hükümlere dayanılarak hazırlanan ve 10.06.2013 tarihli Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesi'nin 9. maddesinde;

"Sınavda mevzuata aykırı hareket ettiği tespit edilenlerle yüz ceza puanının doldurulması, alkollü olarak araç kullanılması veya hız sınırının aşılması gibi kural ihlalleri nedeniyle sürücü belgesi geri alınanlara bir daha görev verilmez." düzenlemesi yer almaktadır.

Nitekim Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Direksiyon Eğitim Dersi Sınav Yönergesi Milli Eğitim Bakanlığı tarafından … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Derslerini İnceleme ve Kontrol İle Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönerge ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının Motorlu Taşıt Sürücü Kursu Direksiyon Sınavlarında sınav sorumlusu olarak görev yapan davacının, 09/02/2014 tarihinde görevli olduğu direksiyon sınavında bir sürücü adayına yönelik başarısız değerlendirmesi yapılması üzerine,

anılan aday tarafından yapılan şikayet üzerine Muğla İl Milli Eğitim müdürlüğünün … tarih ve … sayılı inceleme emri ile park etme, yokuşta dur kalkma işlemlerini tamamlayarak Datça yolu güzergahında sürüşünü sorunsuz bir halde tamamlayıp aracı varış noktasında park ettiği halde davacı sınav komisyon başkanı ve diğer komisyon üyesinin haksız bir şekilde sürücü adayının sınavdan başarısız sayılmış şeklinde değerlendirildiği iddialarının araştırılması talimatı üzerine … tarih ve … sayılı inceleme ve soruşturma raporu düzenlendiği,

raporda özetle, şikayetçi, usta öğretici ve şikayet edilen davacı ile diğer komisyon üyesinin ifadesinin alındığı ve davacının sürücü adayını haksız bir şekilde sınavdan başarısız sayılmasına karar verdiği tespitiyle Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'ne dayanılarak çıkarılan yönergenin 9. Maddesi uyarınca motorlu taşıt sürücü kursu görevi verilmemesi işlemi tesisi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu işlemin tesisinde esas alınan söz konusu Yönergenin 9. maddesinin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Onbeşinci Dairesinin 27/10/2016 tarih ve E:2016/917 K:2016/5119 sayılı kararı ile;

"2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 42. maddesinde, sınavlar, sınav yapıcıların nitelikleri ile diğer usul ve esasların, İçişleri Bakanlığı'nın uygun görüşü alınarak Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak "yönetmelik" ile düzenlenmesi hükme bağlanmıştır.

Bu durumda, 2918 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca "yönetmelik" ile düzenlenmesi gereken konularda düzenleme getirmesi nedeniyle dava konusu Yönerge maddesinin, anılan Kanuna ve hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmaktadır." gerekçesiyle, iptaline karar verildiği görülmüştür.

Danıştay Onbeşinci Dairesinin 27/10/2016 tarih ve E:2016/917 K:2016/5119 sayılı kararı ile dava konusu işlemin dayanağı Yönerge hükmü, "yönetmelik ile düzenlenmesi gereken konularda düzenleme getirmesi" nedeniyle iptal edildiğinden, ortaya çıkan yeni hukuki durum nedeniyle dava konusu işlem hukuka aykırı hale gelmiştir.

Bu nedenle, Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Direksiyon Sınavı Uygulama ve Değerlendirme Komisyonunda görev yapan davacının 09/02/2014 tarihinde yapılan direksiyon eğitimi sınavında mevzuata aykırı hareket ettiğinin soruşturma neticesinde tespit edildiği gerekçesiyle direksiyon eğitimi dersi sınavında bir daha görev verilmemesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla; dava konusu işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de, kararın sonucu itibarıyla yerinde olduğu anlaşılmaktadır.