Danıştay 8. Daire E.2019/41 K.2023/2190

2- … VEKİLİ : Av…

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av…

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: … Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin … tarih ve … sayılı kararının, davacılara ait … ilçesinde bulunan … duraksız trafikten çekme belgeli plakanın boşa çıkartılmasına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ….

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca ticari yolcu taşımacılığına ilişkin bir hak elde edebilmek için, ticari yolcu taşımacılığı yapılmasına izin verilmesine ilişkin yetkili idarelerden (ilçe/il trafik komisyonu, belediye, UKOME) alınmış bir kararın bulunması ve bu hakkın halen güncel, geçerli ve herhangi bir sebeple (devir, güncelleme çalışmaları vs.) kaybedilmemiş olması gerektiği, Tekirdağ ilinde tahdit uygulaması olmaması nedeniyle, sadece T plaka sahibi olunmasının tek başına kazanılmış bir hak teşkil etmediği,

ticari taşımacılığa ilişkin hakkın Tekirdağ İl Trafik Komisyonu, Belediye Meclisi/Encümeni veya UKOME kararına dayanması gerektiği, bu durumda, trafikten çekme belgeli dava konusu … sayılı plakanın Çorlu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararında belirtilen (31/12/2011) tarihe kadar tekrar aktif hale getirilmesi için herhangi bir başvuruda bulunulmaması üzerine T plaka ve durak hakkı bahsi geçen güncelleme neticesinde sona erdiği görüldüğünden davacıların varisi İ.Ş.'nin ticari taşımacılığa ilişkin olarak ….

Noterliğinin 19/08/2004 tarihli Taksi Durak Hakkı Devir Sözleşmesi ile elde ettiği hakkının devam ettiğinden sözedilemeyeceğinden dava konusu işlemin, davacıların murisi İ.Ş. adına tescilli … nolu plakanın boşa çıkarılmasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstanbul Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı vekili tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğu, müvekkilinin 1997/2 sayılı İl Trafik Komisyonu kararına istinaden T plaka tescilinin yapıldığı, müvekkilinin aktif taksicilik faaliyetinde bulunduğu, taşımacılığa yönelik kazanılmış hakkı bulunduğu, T Plaka Yönetmeliğinin düzenleme amacını aşacak şekilde dava konusu işleme dayanak yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyası ile Tekirdağ iline ait ulaşım dosyalarının, yukarıda belirtilen mevzuatın ve Anayasa Mahkemesi'nin Cafer Sezgin ve Diğerleri Başvurusu'na ilişkin 07/04/2021 tarih, Başvuru No:2018/20720 sayılı kararının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; ulaşımın bir kamu hizmeti olduğu, kamu hizmetinin devamlılığı ve sürekliliği kriterlerini taşıması gerektiği; taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına verilecek ticari plakaların sayısı, verilme usul ve esaslarının belediyelerin denetim ve yönetiminde olup;

dağıtımının da 2886 Kanun kapsamında ihale yoluyla yapılması gerektiği, bu şekilde elde edilecek plakaların mülkiyetinin, şartları sağlayan ve belediyece uygun görülen üçüncü şahıslara satış yoluyla devrinin mümkün olduğu, taşımacılık faaliyetine ilişkin plaka uygulamasının (örneğin M, S, T ve J plaka gibi) plakaların şehir içi toplu taşımacılık yapan araçların belirli bir düzende faaliyet göstermeleri ve takibinin kolaylığı açısından getirilmiş bir uygulama olduğu,

bu plakaların temelinde çalışma izni olmaması halinde başka bir harf grubuna dahil olmasıyla bu harf grubuna dahil olması arasında hukuken herhangi bir fark bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca bu plakaların mülkiyet hakkı gibi süreklilik arz edemeyeceği, sahipliklerinin dayanak işlemlerinin süresiyle sınırlı olduğu.

Tekirdağ ilinin büyükşehir olmasından sonra davalı Büyükşehir Belediyesince şehrin ulaşım hizmetleri konusunda güncelleme çalışmaları yapıldığı ve çeşitli Yönetmelikler çıkarılarak yeni düzenlemeler getirildiği görülmüş, her ne kadar belediye sınırları içerinde ulaşıma ilişkin düzenleme ve karar verme yetkisinin belediyelere / büyükşehir belediyelerine ait olduğu açık olsa da, düzenlemenin yapıldığı tarihten önce T plakası olan yani mülkiyet hakkı kapsamında gözetilmesi gereken bir menfaati olan ve aktif olarak taksicilik yapan esnafa, ilgili belediyenin güncelleme çalışmalarından ve yapılan yeniliklerden olumsuz,

aşırı ve tek taraflı olarak etkilenmemesi amacıyla makul beklentilerinin karşılanabilmesi için uygun geçiş süreci tanınması gerektiği anlaşılmıştır.

Olayda ise,davacıların T plaka sahibi olduğu, ancak 23/03/2007 tarihinde trafikten çekme belgesi aldıkları, dava konusu başvurularını 2016 tarihinde yaptıkları dolayısıyla davacıların Tekirdağ Çorlu ilçesinde aktif olarak taksicilik yapmadığı, Büyükşehir Belediyesinin güncelleme çalışmalarından ve yapılan yeniliklerden etkilenen korunması gereken bir menfaatleri bulunmadığı, dava konusu işlemin davacılara ilişkin kısmında hukuka aykırılık görülmediğinden, davanın reddi yönündeki …. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı neticesi itibarıyla hukuka uygun bulunmuştur.