Danıştay 8. Daire E.2019/4949 K.2021/3961

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, … mahallesi, … caddesinde bulunan … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazın 3030 sayılı Kanun hükümlerine göre Beşiktaş Belediyesine devredilmesi talebiyle yapılan 30/03/2010 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, bozma kararına uyulduğu belirtilmek suretiyle İstanbul ilinde 3030 sayılı Kanun uyarınca oluşturulan Komisyonun süresi içinde paylaşım işlemlerini tamamladığı görülmekte olup, kendilerine eksik taşınmaz devredildiğini düşünen ilçe belediyelerinin 2577 sayılı Kanun'da belirtilen süreler dahilinde paylaşım işlemlerini dava konusu etmelerinin anılan Kanun hükümlerinin bir gereği olduğu, bu bağlamda, bu işlemler üzerine süresinde dava açılmayıp aradan çok uzun yıllar geçtikten sonra 3030 sayılı Kanun uyarınca devri gerekirken devredilmeyen taşınmazın bulunduğu iddiası ile yapılan idari başvurunun, geçirilmiş olan dava açma süresini canlandıracağını kabul etmenin 2577 sayılı Kanun hükmüne aykırı olacağı gerekçesiyle davanın süre yönünden reddine karar verilmiştir.

Mülga 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun Geçici 2. maddesinde, bu Kanun ile büyükşehir belediyesi statüsüne dönüştürülmüş bulunan belediyelerin, ana hizmet bina ve tesisleri ile 6. maddenin (A) fıkrasında belirtilen hizmetlere bırakılması gerekenler hariç, her türlü tesis, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları ile bunlara ait hak ve borçların belediye sınırları esas alınmak suretiyle ilçe belediyelerine devredileceği,

bu devir işlemlerinin İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek esaslar dahilinde valiliklerce oluşturulacak komisyonlarca yürütüleceği ve bu komisyonlarca yapılacak envanterlerin il idare kurulunun kararı ile kesinleşeceği belirtilmiş.

Geçici 5. maddesinde de, Geçici 2. ve 3. maddelerde söz konusu edilen taşınmaz malların devrinin, 1 yıl içinde envanteri yapılarak, devir ve tevzi esaslarını tespit eden bir yönetmeliğe göre yapılacağı kurala bağlanmış; bu devir işlemlerinin esas ve usullerini belirleyen ve İçişleri Bakanlığınca çıkarılan Büyükşehir Belediyesi Statüsüne Dönüştürülmüş Bulunan Belediyelerin Taşınır ve Taşınmaz Malları ile Personelinin İlçe Belediyelerine Devir ve Dağılımı Hakkında Yönetmeliğin 3/c maddesinde ise, taşınmaz malların en geç bir yıl içinde devirlerinin tamamlanacağı kuralı yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden, 1984 yılında İstanbul İlinde büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyelerinin kurulduğu, dava konusu Beşiktaş ilçesi,.

Mahallesi sınırları dahilindeki … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bu tarihte Beşiktaş Belediyesinin kullanımına geçtiği, taşınmazın Beşiktaş Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğünce açık alan + kapalı alan (2 adet garaj) olarak kullanıldığı, davalı idarece taşınmazın 3030 sayılı Kanun uyarınca devrinin gerçekleştirilmediğinden mülkiyetin kendisine ait olduğu belirtilerek 2886 sayılı Yasa uyarınca tahliyesinin istenildiği,

Kaymakamlıkça, Büyükşehir Belediyesinin talebi doğrultusunda davacının tahliyesine karar verilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle ayrıca dava açılmakla birlikte davacı tarafından taşınmazın tapu kaydının kendisine devredilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen Kanun'un Geçici 5. maddesinde, taşınmaz malların devri konusunda yer alan 1 yıllık süre, bu kanuna göre doğmuş hakların kullanımı yönünden hak düşürücü bir süre olmayıp, aksine devir işlemlerinin bu iş için makul süre olan bir yıl içinde tamamlanması anlamına gelen bir süre olduğu sonucuna varılmaktadır. İçişleri Bakanlığınca düzenlenen yönetmelikte de Kanundaki hükme paralel olarak taşınmaz malların devir işlemlerinin makul bir sürede tamamlanması anlamında bir yıllık süre getirilmiştir.

Bu durumda, devir komisyonlarının çalışmaları sırasında, devri gerektiği halde devri yapılmamış olan, envanter kaydına girmemiş taşınmaz malların tespiti halinde, Kanun hükümleri doğrultusunda hak sahibi olduğu belirlenen belediyeye devrinin yapılmasına engel bir düzenleme bulunmadığından, devri yapılmayan taşınmazın bulunduğunun tespiti halinde her zaman ilgili mercie başvurularak reddi halinde süresi içinde dava açılacağının kabulü gerekmekte olup, olayda dava açma süresinin başlangıcı olarak devir işlemlerinin sonuçlandığı tarih esas alınarak verilen süre aşımı yönünden ret kararında hukuki isabet görülmemiştir.