Danıştay 8. Daire E.2019/5590 K.2021/1603

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, davacıya ait, Denizli İli, Merkez, ... Mahallesi, ... Çarşısı, ... Kat, No: ... adresindeki depoda, 19.06.2010 tarihinde meydana gelen aşırı yağış nedeniyle rögarların taşması sonucunda işyerinde oluşan 16.685,91 TL zarar ile adli yargıda yaptırılan tespite ilişkin 465,00 TL tespit masrafının yasal faiziyle birlikte davalı idarece tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, meydana gelen zararda davalı idarenin %80 oranında kusurlu olması nedeniyle, işyerinde oluşan zararın toplam 16.685,91-TL olduğu, davalı idarenin kusur oranına tekabül eden 13.348,72-TL maddi zararın davalı idarece tazmin gerektiği, fazlaya ilişkin 3.337,19-TL tazminat isteminin ise reddedilmesi gerektiği;

davacı tarafından, dava açılmadan önce Adli Yargı yerinde yaptırılan tespite ilişkin 465,00-TL masrafın tazminat olarak değerlendirilmesi gerektiği, söz konusu masrafın yukarıda yer verilen kusur oranları doğrultusunda %80'lik kısmına tekabül eden 372,00-TL'nin davacıya ödenmesi gerektiği, fazlaya ilişkin kısmının ise reddedilmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş; kararın hüküm fıkrasında davacı lehine 2.075,00 TL vekalet ücretine hükmedilerek,

nispi karar harcı hem yargılama giderleri arasında gösterilerek tarafların kusuru oranında paylaştırılmış, hem de nispi karar harcının tamamının ayrıca davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

İdare Mahkemesi kararının nispi karar harcına ilişkin kısmı yönünden:

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu. 11. maddesinde, genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu. 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı.

16. maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu. 21. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği.

28. maddesinde ise, (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin ödeneceği, ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında bu oranın yirmide bir olarak uygulanacağı, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren bir ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanunun, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, binde 68,31 oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.

Bu doğrultuda, konusu belli bir miktarı içeren davalarda, yargılama gideri içinde yer alan kalemlerden nispi karar harcı dışındaki harç, keşif ve bilirkişi ücreti ile posta giderinin, haklılık oranına göre davanın taraflarına yükletilmesi; hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının ise, hükmedilen miktar yönünden haksız çıkmış olan davalı idareye yükletilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle, İdare Mahkemesince nispi karar harcının davacıya tamamlattırıldıktan sonra harcın tamamının davalı idareye yükletilmesi yerinde bulunmakla birlikte, aynı nispi karar harcının yargılama giderlerine dahil edilerek haklılık oranı uygulanmak suretiyle tekraren hüküm kurulmasında yasal isabet görülmediğinden, 937,21-TL karar harcı yargılama giderlerinden çıkartıldıktan sonra kalan 70,00-TL yargılama giderinin tarafların haklılığı oranında paylaştırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İdare Mahkemesi kararının vekalet ücretine ilişkin kısmı yönünden:

Temyize konu kararın verildiği tarihte yürürlükte olan 2019 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. fıkrasında, "Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı lehine hükmedilen maddi tazminatın 13.720,72-TL olduğu, bu miktar üzerinden 2019 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin üçüncü kısmına göre hesaplanan vekalet ücretinin 1.646,48-TL olacağı, ancak, anılan ücretin Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmaması gerektiği açıktır.

Tarifenin ikinci kısmında İdare Mahkemelerinde takip edilen davalar için; duruşmasız ise 1.362,00-TL, duruşmalı ise 2.075,00-TL vekalet ücretine hükmedileceğinin öngörüldüğü, bakılmakta olan davada İdare Mahkemesince duruşma yapılmadığı halde duruşmalı davalarda uygulanan 2.075,00-TL vekalet ücretine hükmedildiği görülmüştür.

Buna göre, uyuşmazlığın duruşma yapılmaksızın karara bağlandığı ve Tarifenin üçüncü kısmına göre hesaplanan vekalet ücretinin duruşmasız davalarda öngörülen vekalet ücretinden fazla olduğu, başka bir ifadeyle, maktu ücretin altında kalmadığı anlaşıldığından, İdare Mahkemesi kararının davalı idare aleyhine hükmedilen vekalet ücretine ilişkin kısmının da düzeltilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, nispi karar harcı ve vekalet ücreti yönünden yukarıda ayrıntısına yer verildiği üzere temyize konu İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "aşağıda dökümü yapılan 1.007,21-TL ilk derece yargılama giderinin haklılık oranına göre (%80) 805,76-TL'lik kısmı ile, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 2.075,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine, kalan 201,45-TL (%20) yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına," ibaresinin, "aşağıda dökümü yapılan 70,00-TL ilk derece yargılama giderinin haklılık oranına göre (%80) 56,00-TL'lik kısmı ile,

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 1.646,48-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine, kalan 14,00-TL (%20) yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına," şeklinde düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.