Danıştay 8. Daire E.2019/6273 K.2021/3414

Dava konusu istem: ... Üniversitesi İşletme Bölümü bünyesinde 2547 sayılı Kanunu'nun 33/a maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının, ... tarihinde görev süresinin sona erdiğine ve görev süresinin uzatılmayacağına ilişkin ... Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... kararda; davacının, davalı idare bünyesinde araştırma görev yaptığını üç yıllık dönemin onbeş aylık kısmı yurtdışında görevlendirme ile geçirdiği, her ne kadar disiplin soruşturma açısından ceza zamanaşımı süresinin dolmuş olması sebebiyle davacıya disiplin cezası verilmese de, yıllık izin ve rapor kullanmak suretiyle makul olmayan süreler boyunca yurtdışında kalmış olduğunun ve görevlendirmeler sırasında belli aralıklarla görevlendirildiği kurumdan ayrıldığının pasaport kayıtlarından tespit edildiği,

diğer yandan, ilgili anabilim dalındaki dekan yardımcısı tarafından davacının uyumsuz ve çalışma huzurunu kaçıran davranışlarda bulunduğundan, 2015 ve 2016 senelerinde yurtdışı görevlendirmelerinde mevzuata uygun olmayan veya bazı eksik/usulsüz işlem ve seyehatlar yaptığı tahmin edilen, doktora çalışmasında kesinlikler yeterli hız ve kalitede ilerleme sağlayamadığından bahisle sözleşmesinin uzatılmaması yönünde görüş bildirdiği, bu durumda; dava dosyası içerisinde bulunan bilgi ve belgelerden davacının, ilgili Kanun maddesi kapsamında yapılan atama amacına uygun hareket etmediği sonucuna varıldığından;

takdir yetkisini hizmetin yürütülmesi ilkesine uygun kullanan davalı idarece tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; 27.06.2018 tarihinde mahkeme kayıtlarına giren, savunmaya cevap dilekçesinde davacının duruşma talebi olduğu halde idare mahkemesince duruşma yapılmadan esas hakkında karar verildiği, bu durumda, iptal davalarında duruşma isteminde bulunulması halinde duruşma yapılması zorunlu olduğu halde, davacının savunmaya cevap dilekçesinde yer alan duruşma talebi yerine getirilmeden işin esası hakkında karar verildiği anlaşıldığından duruşma yapıldıktan sonra yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesinin gerektiği belirtilerek istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, istinaf dairesinin, mahkeme kararını duruşma yapılmadığı gerekçesiyle kaldırmak yerine, kanun koyucunun istinaf aşamasında kendisine tanıdığı görev ve yetki çerçevesinde, duruşmayı bizzat yaparak esasa yönelik itirazları bizzat karara bağlayabileceği, kararın usule ve kanuna aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istinafa konu Mahkeme kararının esasının hukuka aykırı olduğu, ayrıca duruşma talep edilmesine rağmen duruşma yapılmadan verilen kararın bu açıdan da hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi'nin İdari Yargılama Usulü Kanunu 45/5' te sınırlı sayıda belirtilen hususlar dışında yine İYUK 45/4 uyarınca işin esası hakkında karar verebileceği açık olduğundan, salt duruşma yapılmadığından bahisle Mahkeme kararını kaldırmak yerine duruşmayı ve gerekli tahkikatı bizzat yaparak karar verebileceği gerekçesiyle temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Üniversitesi İşletme Bölümü bünyesinde 2547 sayılı Kanunu'nun 33/a maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının, ... tarihinde görev süresinin sona erdiğine ve görev süresinin uzatılmayacağına ilişkin ... Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda 33. maddesinin (a) fıkrasında, "Araştırma görevlileri, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim yardımcılarıdır. Bunlar ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. maddesi 4. fıkrasında: ''Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir.

İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.'', 5. fıkrasında ise ''Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir.

Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir.'' hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca bölge idare mahkemesi, ilgili mevzuatta tahdidi olarak sayılan ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme tarafından bakılmış olması, davaya reddedilmiş ya da yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hallerinde istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak dosyayı idare mahkemeye gönderecek, aksi halde kararın kaldırılmasına karar verdiği durumlarda işin esası hakkında yeniden karar verecektir.

Duruşma yapılmasının zorunlu olduğu durumlarda bu talebin karşılanmayarak karar verilmesi yukarıda sınırlı sayıda belirtilen hususlardan olmadığından, bölge idare mahkemesi tarafından duruşmanın bizzat yapılarak işin esası hakkında karar verilmesi gerektiğinden, salt duruşma talebi yerine getirilmeden işin esası hakkında karar verildiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabul edilerek Mahkeme kararı kaldırıldıktan sonra karar verilmek üzere mahkemeye gönderilmesine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.