Danıştay 8. Daire E.2019/7297 K.2021/5979

... 12- ... Vekili : Av. ...

Karşı Taraf (Davalı) : ... Valiliği Vekili : Av. ...

İstemin Özeti : Danıştay Sekizinci Dairesinin 14/05/2019 tarih ve E:2014/8605, K:2019/4605 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi : ... Düşüncesi : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

Dava, İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Köyü'nde bulunan ...-... parsel sayılı taşınmazların 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca aynen iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemlerin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince , ormanların zilliyetlikle iktisabına yasal olanak bulunmadığı gibi Devlet ormanı olarak belirlenen bir yerin özel mülkiyet konusu yapılması da mümkün olmadığından yargı kararıyla orman niteliği tespit edilerek hazine adına tescil edilen dava konusu parsellerin 6292 sayılı Yasanın 7. maddesi kapsamında aynen iadesi taleplerinin reddine dair dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, davacılar tarafından, 6292 sayılı Yasanın 7. maddesinin 4. fıkrası kapsamında rayiç bedel üzerinden ödeme yapılması ya da bu bedele eşdeğer bir taşınmazın verilmesi talebiyle idareye başvuru yapılabileceği de açık olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un 7.maddesinde;

"(1) İlgililer tarafından idareye başvurulması ve idarece bu başvuru üzerine veya resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesi hâlinde;

a) Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen,

kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir.

(4) Bu maddeye göre ilgililerine iade edilmesi gereken taşınmazlardan orman olduğu iddiasıyla Orman Genel Müdürlüğünce açılan davalar sonucunda orman niteliğiyle Hazine adına tescil edilen, fiilen orman niteliğinde olan veya bu nedenle dava açılması gereken, ağaçlandırılmak üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilen, kamu hizmetlerine ayrılan veya bu amaçla kullanılan, özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi gereken veya Maliye Bakanlığınca belirlenen taşınmazlar ilgililerine iade edilmez. Bu taşınmazların yerine, idarece belirlenen ve ilgililerince itiraz ve dava konusu edilmeksizin kabul edilen rayiç bedelleri ödenebilir veya rayiç bedellerine uygun taşınmazlar verilebilir." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, idarece taşınmazların iadesi istemi üzerine bir inceleme raporu düzenlemiştir. ...

Kadastro Mahkemesinin E:..., K:... sayılı kararında, Orman İdaresi ve Hazine tarafından açılan kadastro tespitine itiraz davasında, ... ve ... nolu parselin tahdit dışında olduklarından tapu kayıt fazlası olarak hazine adına tescil edildikleri, dava konusu taşınmazların devlet ormanı sınırında bulunduğu, tapu kayıt miktar fazlasının sınırındaki ormandan edinildiği, yörede yapılan tahditten sonra 1945 yılında yürürlüğe giren 4785 sayılı Yasa ile tüm ormanların devletleştirildiği,

bu nedenle 1939 yılındaki tahdidin dışında bulunan tapu kayıt miktar fazlasının bitişikteki ormandan açma yapılarak kazanıldığı ve 4785 sayılı Yasa ile devletleştirilen ormanlardan olduğunun kabulü gerektiği dava konusu parsellerin tamamının orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verildiği, Yargıtay ...

Hukuk Dairesinin E:..., K:... sayılı 13.05.2005 tarihli kararı ile de onanarak kesinleştiği, iadesi istenilen ... ve ... nolu parsellerin 09.10.2006 tarihli yevmiye numarası ile Maliye Hazinesi adına orman olarak hükmen tescil edildiği anlaşılmıştır.

Olayda dava konusu taşınmazların 6292 sayılı Kanunun 7. kapsamında iadeye tabi taşınmazlardan olmadığı açıktır. Mahkeme tarafından da, taşınmazın 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında iadesi mümkün olmayan yerlerden olduğu belirtilmiş olmakla birlikte, aynı maddenin 4. fıkrası kapsamında idareye rayiç bedel üzerinden ödeme yapılması ya da bu bedele eşdeğer bir taşınmazın verilmesi talebiyle idareye başvuru yapılabileceği ifade edilmiştir.

Ancak 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında iadeye tabi olmayan bir taşınmazın, aynı maddenin 4. fıkrası kapsamında değerlendirilmesi de mümkün değildir. Bu fıkranın lafzından ancak 7. madde kapsamında iade edilmesi gerekirken, kanunda sayılan bazı özel durumlar nedeniyle iadeye konu olamayan taşınmazlar nedeniyle öncesinde adlarına hukuken geçerli bir tapu kaydı bulunanlar yönünden işletilebilecek bir hüküm olduğu anlaşılmaktadır.

Davacılar tarafından karar düzeltme isteminde bulunulurken, idareye yaptıkları iade başvuruların, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinin bütün maddeleri yönünden irdelenerek taşınmazların iadesi mümkün değil ise, aynı Kanunun 7. maddenin 4. fıkrası kapsamında değerlendirilerek rayiç bedel ödenmesi veya eşdeğer bir taşınmazın verilmesi istemi olarak anlaşılması ve istemlerinin bu şekilde değerlendirilmesi gerektiği, Kanunun kendilerine seçimlik bir hak tanıdığı iddia edilmişse de; iadeye konu olmayan, evvelden şahıslar adına oluşmuş bir tapu kaydı bulunmayan dava konusu taşınmazların anılan maddenin 4. fıkrası kapsamı içine girmediği açıktır.