Danıştay 8. Daire E.2020/1086 K.2024/46

Dava konusu istem: Davacıya ait … plaka sayılı araçla, "ilgili belediyeden alınan izin/ruhsata belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından" bahisle tesis edilen 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … seri nolu işlem ile 2.018,00 TL idari para cezası kesilmesine ilişkin aynı tarih ve … seri/sıra numaralı Trafik İdari Para Cezası işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden 21/12/2018 tarihli tutanakta; araç sürücüsünün imzasının veya “imza etmediğine” dair şerhi taşımaması nedeniyle anılan tutanağın usule aykırı olduğu, bu durumda; yalnızca tutanağı tanzim eden polis memurlarının beyanı ile düzenlenen 21/12/2018 tarihli tutanak, sürücünün imzasını veya "imza etmedi" kaydını taşımaması nedeniyle ilgili kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun olmadığından, bu tutanağa dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesi gerekçesinin tutanakta davacı imzasının ya da imzadan imtina şerhinin bulunmamasına dayandığı, davacının dava dilekçesinde tutanağa ilişkin iddiasının bulunmadığı, dava dilekçesinde taşımacılığa ilişkin belgelerin ve iddiaların yer aldığı, davacının D2 yetki belgesi sahibi olmasının, kendisine belediye sınırları içerisinde taksi taşımacılığı yetkisi vermediği, belediyeden alınan izin ve ruhsat bulunmadan taşımacılık yapan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına kayıtlı ve yetkili Büyükşehir Belediyesinden alınmış geçerli "Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi" bulunan … plakalı aracın yapılan denetimde yolcu beyanı ile telefon vasıtasıyla araca ulaşıldığı, 120 TL ücret karşılığı anlaşıldığı tespiti üzerine, ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 21/12/2018 tarihli işlem ve aynı tarihli Trafik İdari Para Cezası verilmesine işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002

Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, 21/12/2018 tarihinde yapılan denetimde davacıya ait aracın Kurtuluş - Kadıköy arasında taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; yolcu kimlik bilgisinin bulunduğu, yolcu imzasının / imzadan imtina şerhinin bulunmadığı, yolcu beyanına göre telefon vasıtasıyla taşımacılık için 120 TL ücret karşılığında anlaşıldığı bilgisinin yer aldığı, araç sürücüsü bilgilerinin bulunduğu, imzasının / imzadan imtina şerhinin yer almadığı, tutanağı düzenleyen polis memurlarının imzalarının bulunduğu,

ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta davacının imzasının bulunduğu, aynı tarihli şoför adına düzenlenen Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta davacı için "imza etmedi" şerhinin bulunduğu görülmüştür.

Her ne kadar İdare Mahkemesi tarafından, "dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden 21/12/2018 tarihli tutanakta; araç sürücüsünün imzasının veya “imza etmediğine” dair şerhi taşımaması nedeniyle anılan tutanağın usule aykırı olduğu" gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da; dosyada yer alan ve taraflarca da birbirinden farklı olduğu iddia edilmeyen tutanakların incelenmesinden.

İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında yolcu ve şoför imzasının ya da imzadan imtina şerhinin bulunmadığı görülse de, aynı tarihli iki tutanağın daha bulunduğu, bu tutanaklardan Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nda davacının imzasının bulunduğu, Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nda ise davacı için "imza etmedi" şerhinin tutanağa işlendiği, bu nedenle ilk tutanakta şerhin sehven yazılmadığının anlaşıldığı,

diğer tutanaklardan birinde imza diğerinde de şerhin yer almasının eksikliği giderdiği görüldüğünden, söz konusu işlemlere ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, işlem tarihinde geçerli Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunan aracın denetimde taksi taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacı araç sahibi / şoför yönünden ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.