Danıştay 8. Daire E.2020/1153 K.2021/4275

Dava konusu istem: davacının Isparta İli, Eğirdir Dağ Komando Okulu ve Eğitim Merkez komutanlığında subay temel kursu görmekte iken hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun "kasten yaralama suçundan 3 kez 2000 TL adli para cezası, 3 kez hükmün açıklanmasının geri bırakılması" yönündeki bilgi notuna istinaden yapılan değerlendirme neticesinde olumsuz olması nedeniyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte yaralanma ile sonuçlanan kavga sebebiyle "kasten yaralama" suçundan adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair davacı hakkındaki arşiv kaydının; tek başına memuriyetine engel olmayacağı, olayın özelliği ve fiilin niteliği göz önüne alındığında, hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına sebep olarak gösterilemeyeceği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde elde edilen istihbari mahiyetteki bilgilere dayanılarak davacının güvenlik soruşturmasının Aday Değerlendirme Kurulunca olumsuz olarak değerlendirilmesinden bahisle Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesildiği, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının bulunduğu ve yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının Isparta İli, Eğirdir Dağ Komando Okulu ve Eğitim Merkez komutanlığında subay temel kursu görmekte iken hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde "kasten yaralama suçundan 3 kez 2000 TL adli para cezası, 3 kez hükmün açıklanmasının geri bırakılması" yönündeki bilgi notuna istinaden ilişiğinin kesildiği görülmektedir.

Fakülte ve Yüksek Okullar Askerî Öğrenci Komutanlıkları ve Öğrencileri ile Fakülte ve Yüksek Okullardan Yetişen Subaylara Ait Yönetmeliğin "Yedek Subaylık Hizmetleri Sırasında Müracaat Edenler" başlıklı 26. maddesinde, "Yedek subaylık hizmetini yaptıkları sırada muvazzaf subay olmak üzere müracaat eden fakülte veya yüksek okul mezunlarında aşağıdaki nitelikler aranır: a. Sosyal durum, ahlâk ve karekterle ilgili koşullar : (1) Erkek ve Türk vatandaşı olmak, (2) Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa veya zamanaşımına uğramış yahut para cezasına çevrilmiş veya ertelenmiş, hükümlülüklerine ilişkin kayıtları adlî sicilden çıkartılmış olsa bile, bir cürümden hükümlü bulunmamak veya soruşturma altında olmamak..." hükmü yer almaktadır.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması" başlıklı 231. maddesinin 5. fıkrasında; ''Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder.'' 8. fıkrasında. "Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur.'', 10. fıkrasında.

"Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir.", 11. fıkrasında; ''Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar.

Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir." hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde "Hükmün açıklanmasının geri bırakılması" müessesesinin bir mahkumiyet kararı şeklinde olmadığı, kişi hakkında aleyhe hukuki sonuçlar doğurmaması gerektiği anlaşılmakta olup, davacının durumunun Fakülte ve Yüksek Okullar Askerî Öğrenci Komutanlıkları ve Öğrencileri ile Fakülte ve Yüksek Okullardan Yetişen Subaylara Ait Yönetmeliğin "Yedek Subaylık Hizmetleri Sırasında Müracaat Edenler" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi kapsamında yer almadığı anlaşılmaktadır.

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.