Danıştay 8. Daire E.2020/121 K.2024/322

2- …Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

…Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İzmir-Urla çevre yolu ulaşımının ücretsiz sağlanması ve otoban gişelerinin Urla ilçe sınırı dışına taşınması istemi ile Karayolları 2. Bölge Müdürlüğüne yapılan 01/08/2018 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda.

İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde yer alan pek çok ilçe ve bağlı belediyenin otoyolu ücretli kullandığı, İzmir- Çeşme otoyolunun 95 km olduğu, İzmir - Urla kesiminin 35 km olduğu, davacı belediye tarafından Devlet yolunun Urla - Güzelbahçe - Seferihisar ilçelerinde yaşayan nüfus için yetersiz kalması ve kamu yararı ve güvenliği için otoban gişelerinin metropol Urla Yüksek Teknoloji Rektörlüğü ilçe sınırına taşınmasının talep edildiği, çevre yoluna alternatif olarak ücretsiz Devlet karayolunun bulunduğu, idari yargı yetkisinin idari işlem ve eylemin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu,

idare mahkemelerinin yerindelik denetimi yapamayacakları, genel olarak otoyolların 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun uyarınca ücretli olduğu, bunlardan alınacak ücretin tespitinin veya ücretsiz olması uygun görülen kesimlerin belirlenmesi yetkisinin Karayolları Genel Müdürlüğü ve Bakanlık uhdesinde olduğu ve bu hususta idareye takdir hakkı tanınmış olduğu, ulaşımda zaman ve konfor kazandırmak amacıyla yapılan otoyolların, maliyeti yüksek yatırımlar olduğu, bu gibi yatırımların vergilere dayalı normal bütçeden karşılanmasının olanaksız olduğu,

otoyollar ve köprülerden alınan geçiş ücretleri ile tesislerin bakım, onarım, işletme ve idame masraflarının karşılandığı ve benzeri tesisler için finansman sağlandığı, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun uyarınca da metropol ilçe sınırları içerisinde otoyolların ücretsiz olmasını gerektirecek bir hüküm de bulunmadığından otoyol ulaşımının serbest kullanıma açılması ve otoban girişlerinin metropol ilçe sınırlarına taşınmasına yönelik başvurunun reddine dair dava konusu işlemde kamu yararına, hizmet gerekleri ile hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemesinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir" hükmü.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği.

7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; davacı tarafından Karayolları 2. Bölge Müdürlüğüne yapılan 01/08/2018 tarihli başvuruyla istenilen İzmir-Urla çevre yolu ulaşımının ücretsiz sağlanması ve otoban gişelerinin Urla ilçe sınırı dışına taşınması isteminin genel ve soyut değil somut yerlere ilişkin olduğu, genel niteliğe haiz düzenleyici işlem niteliğinde olmadığından, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi kapsamında yer almadığı, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlardan olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.