Danıştay 8. Daire E.2020/2393 K.2022/6416

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği (ETSŞY) uyarınca gerekli sağlık şartlarını taşımadığından bahisle Polis Meslek Eğitim Merkezİ (POMEM) ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin 08.01.2019 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının. POMEM'e geçici kaydının yapıldığı, ETSŞY 17 ve 18'inci maddeleri gereği sevk edildiği. Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden aldırılan sağlık kurulu raporunun Teşhis hanesinde; "mixt it D dilimi", Karar hanesinde.

"POMEM Öğrencisi Olamaz" kararı verildiği ve POMEM ile ilişiğinin kesildiği, uyuşmazlık konusu olayda, davacının Mahkemenin 06.05.2019 tarihli ara kararı ile hakem hastane olarak sevk edildiği Ankara. Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nce düzenlenen … tarih ve …sayılı raporun teşhis hanesinde. "Sağda İleri Derecede Mikst Tip İşitme Katbı", karar hanesinde.

"Oybirliği ile ETSŞY 6 C/1 a'ya uyar, POMEM öğrencisi olamaz" şeklinde görüş belirtildiği, davacının ETSŞY Ek-3-6-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını sağlamadığı anlaşıldığından, POMEM ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmeDİĞİ gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi. İdari Dava Dairesince. Dairenin … tarih ve E:…sayılı kararıyla, davacının 29.09.2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre sağlık durumunun yeniden değerlendirilmesi amacıyla.

Şehir Hastanesine gönderilmesine karar verildiği, anılan Hastane tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı Sağlık Kurulu raporunda, "... Emniyet Teşkilatı Ek-3/6-C-1b'ye uyar.

POMEM öğrencisi olamaz." yönünde görüş verildiği hususu da dikkate alınarak, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ETSŞY uyarınca gerekli sağlık şartlarını taşıdığı, işlemin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile isteme konu Anlara Bölge Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği (ETSŞY) uyarınca gerekli sağlık şartlarını taşımadığından bahisle Polis Meslek Eğitim Merkezİ (POMEM) ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin 08.01.2019 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

03.01.2018 tarihli Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin;

"Amaç" başlıklı 1. maddesinde;

"Bu Yönetmeliğin amacı; okullara alınacak öğrencilerde, Emniyet Teşkilatı kadrolarına yapılacak ilk atamalarda, öğrencilikten veya memuriyetten ayrıldıktan sonra yeniden öğrenciliğe veya memuriyete geri dönüşlerde, Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan diğer hizmet sınıflarına açıktan yapılan atamalarda ve naklen atamalarda, öğrencilikte veya memuriyette hastalanma durumlarında, malullük ve vazife malullüğünde, vazife malulü olarak çalışmaya devam etme durumunda ve hizmet sınıfı değişikliklerinde aranacak sağlık şartlarına ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmüne,

"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde;

."...ğ) Öğrenci: Giriş raporları, Daire Başkanlığınca “Öğrenci Olur” şeklinde onaylanan öğrenci adaylarından, okullara kesin kaydı yapılanları,

h) Öğrenci adayı: Okullara girmeye hak kazanılmasından itibaren, giriş raporlarının Daire Başkanlığınca “Öğrenci Olur” şeklinde onaylanmasına kadar geçen süredeki adayları,

j) Sağlık Dosyası: Öğrenciler ve memurlar için okula veya memurluğa girişten itibaren tutulan, giriş raporu ve sağlık bilgi formu dâhil olmak üzere, sağlık durumları ve tedavileri ile ilgili düzenlenen belgelerin tamamını kapsayan, öğrencilikten itibaren takip edilen, atanmaları halinde de kadrolarının bulunduğu birimlerce takip edilen, yazılı bilgi ve belgeler olarak tutulan veya bilgisayar ortamında tutulan dosyayı,

l) Sağlık şartları: Hastalıkların ve yaralanmaların vücuttaki seyrinde geçirdiği safhalarına ve bıraktığı sekellerin derecelerine göre EK-3’te belirtilen hastalık branşlarının sınıflandırılmasındaki A, B, C, D, E dilimlerindeki sağlık durumlarını...ifade eder." hükmüne,

"Okullara alınacak öğrenci adaylarında aranacak sağlık şartları" başlıklı 5. maddesinde;

"Okullara alınacak öğrenci adayları için giriş raporu aldırılır ve öğrenci adayları A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorundadırlar. Bu Yönetmelikte bire bir karşılığı olmayan durumlarda, bu Yönetmeliğin 21 inci maddesi gereği, öğrenci adayının muayenesini yapan hastane sağlık kurulu doktorları, kişinin hastalığının uygun olabileceği dilim hakkında karar verir. B-C-D-E dilimlerinde geçen hastalığı olanlar veya 21 inci madde gereği değerlendirildiğinde hastalıklarının B-C-D-E dilimlerine uyduğuna, A dilimine uymadığına karar verilenler öğrenci olamazlar." hükmüne,

"Öğrenci adaylarının giriş raporlarının ve diğer belgelerinin sağlık komisyonunca incelenmesi" başlıklı 10. maddesinde;

"(1) Öğrenci adaylarına ait giriş raporları ve sağlıkla ilgili diğer belgeleri, sağlık komisyonu tarafından incelenir. Bu inceleme sonucunda; rapordaki laboratuvar ve diğer test yöntemlerinin sonuçları, muayene bulgu ve sonuçları ile teşhis, dilim ve karar arasında çelişki olmayan durumlarda, öğrenci adayı hakkında tek raporla, “Öğrenci Olur” veya “Öğrenci Olamaz” şeklinde kesin karar verilebilir.

(2) Bulgu, teşhis ve dilim yönünden, verilen kararın bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığının tespiti halinde; rapor aynı hastaneye iade edilebilir veya öğrenci adayı başka bir tam teşekküllü hastaneye bulgu, teşhis, dilim ve karar ile ilgili sağlık kurulu raporu aldırılmak üzere sevk edilebilir. Sevk edilen hastaneden alınan sağlık kurulu raporundaki veya iade dönüşü gelen giriş raporundaki bulgu, teşhis, dilim ve karara göre öğrenci olup olamayacağına karar verilir.

Çelişkili durum devam ediyorsa, giriş raporu veya danışman hastane raporu aynı hastaneye iade edilebilir veya öğrenci adayı hakkında netlik oluşana kadar 19 uncu maddede belirtilen danışman hastanelerin görüşüne başvurulabilir. Bulgu, teşhis, dilim ve karar yönünden bu Yönetmelik hükümlerine uygun olan sağlık kurulu raporuna göre karar verilir.

(3) Sağlık komisyonunun gerekli gördüğü durumlarda, öğrenci adayı Daire Başkanlığına çağrılarak, sağlık komisyonunca değerlendirilir. Daire Başkanlığına çağırılan öğrenci adayının, tebliğ tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde sağlık komisyonuna gelmesi şarttır. Bu değerlendirme sonucunda veya hiç çağırılmadan hastanelere sevk edilenler, aynı ilde sevk edildi ise, tebliğ tarihini takip eden bir sonraki mesai günü bitimine kadar, il dışına sevk edildi ise tebliğ tarihinden itibaren en geç üç iş günü içerisinde sevk olunan hastaneye müracaat etmek zorundadırlar. Hastanelere müracaat etmeyen veya müracaat etmelerine rağmen işlemlerini yarıda bırakarak ayrılan öğrenci adaylarının, adaylık hakları okul yönetimince sona erdirilir.

(4) Öğrenci adayı hakkındaki kesin karar, inceleme tarihindeki mevcut sağlık durumuna göre verilir. Tedavi veya operasyonla düzelebilen patolojilerin adaylıktan önce düzeltilmiş olması gerekmektedir. Bu tür tedavi ve operasyonlar için inceleme tarihinden sonra hiçbir şekilde süre verilemez. Öğrenci adayı hakkındaki “Öğrenci Olur” veya “Öğrenci Olamaz” şeklindeki nihai kararlar sağlık komisyonu tarafından verilir.

(5) Sağlık komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonuçları, Daire Başkanlığı tarafından ilgili birimlere bildirilir." hükmüne,

"Öğrencilerin sağlık durumlarının değerlendirilmesi ve sağlık dosyası oluşturulması" başlıklı 11. maddesinde;

" (1) Öğrencilerin sağlık durumlarının takibi ve okullardaki koruyucu hekimlik hizmetleri, okuldaki veya il emniyet müdürlüğündeki kurum tabipliklerince yapılır. Bu birimlerde hekim bulunmadığı takdirde il sağlık müdürlüğünden hekim talep edilir.

(2) Her öğrenci için okulu tarafından sağlık dosyası oluşturulur. Bu dosyada; kan grubu, baskın kullanılan el, ilaç ve benzeri alerjileri belirtilen belgeler ile sağlık bilgi formu, giriş raporu, sağlık raporları, geçirilmiş olan hastalıklara ve tedavilere ait belgeler bulunur.

(3) Öğrenci için oluşturulan bu sağlık dosyasında; kişinin sağlık geçmişini tanımlayan bütün evraklar, sağlık durumları ile ilgili taleplerini belirten dilekçeler veya birim amirinin, kişinin sağlık durumu ile ilgili değerlendirmelerini içeren belgeler ve bu konularla ilgili Daire Başkanlığından gelen cevabi yazılar da muhafaza edilir. Sağlık durumu takip edilecek öğrencinin sağlık dosyası atandığı birime gönderilir.

(4) Okullarda her eğitim-öğretim yılı başında, o yıl kayıt olan öğrenciler hariç diğer öğrencilerin sağlık durumlarının anamnez ve fizik muayene ile genel değerlendirmesi kurum tabipliklerince yapılır. Kurum tabipliği bulunmayan birimlerde il sağlık müdürlüğünden hekim talep edilir.

(5) Öğrencilerin hastalık, kaza, yaralanma ve diğer nedenlerden dolayı aldıkları raporlar, okul kurum tabipliklerine veya İl Emniyet Müdürlüğü kurum tabipliklerine incelettirilir. Bu birimlerde hekim yoksa ilgili raporlar il sağlık müdürlüğüne incelettirilir. Tüm branşlar için C-D-E dilimi sağlık şartlarını, psikiyatrik hastalıklar için B-C-D-E dilimi sağlık şartlarını taşıdığı kanaati oluşan öğrencilere bu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu aldırılır. Öğrenci hakkında düzenlenmiş herhangi bir rapor bulunmasa dahi, sağlık komisyonunun veya idarenin lüzum görmesi halinde, öğrenci tam teşekküllü hastanelere sevk edilerek, bu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu aldırılır.

(6) Aldırılan bu raporlardan; tüm branşlar için C-D-E dilimi, psikiyatrik hastalıklar için B-C-D-E dilimi sağlık şartlarını taşıyanların raporları sağlık dosyasına ilave edilerek Daire Başkanlığına gönderilir. Sağlık komisyonunda, öğrencilerin son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporları ve sağlık dosyaları incelenir. A-B-C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlara, “öğrenciliğe devam eder”, D-E dilimi sağlık şartlarını taşıyanlara ise “öğrenciliğe devam edemez” kararı verilir.

(7) Psikiyatrik hastalıklar açısından C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar öğrenciliğe devam edemezler.

(8) Psikiyatrik rahatsızlıklar hariç, D dilimi sağlık şartlarını taşıyan öğrencilerden isteyenler, Emniyet Teşkilatında Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında uygun bir hizmet sınıfına atanırlar. E dilimi sağlık şartlarını taşıyan öğrenciler ile psikiyatrik rahatsızlık nedeniyle okullardan ilişiği kesilenler Emniyet Teşkilatında Devlet memurluğuna atanamazlar." düzenlemesine,

"Devlet memurluğuna ilk giriş ve naklen atamalarda giriş raporu aldırma" başlıklı 12. maddesinde;

" (1)Çarşı ve mahalle bekçisi adaylarının Devlet memurluğuna ilk girişlerinde, Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan diğer hizmet sınıflarına açıktan yapılan atamalarda ve naklen atamalarda, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine göre sözleşmeli personel alımında, her ne sebeple olursa olsun öğrencilikten veya Devlet memurluğundan altı aydan uzun süreli ayrıldıktan sonra tekrar dönüşlerde, giriş raporu aldırılır ve Daire Başkanlığına gönderilir. Bu raporlar, tam teşekküllü hastaneler tarafından, 7 nci maddenin ikinci fıkrası hükümlerine göre düzenlenir.

(2) Öğrencilikten altı aydan uzun süreli ayrıldıktan sonra tekrar dönüşlerde aldırılan giriş raporlarına, 11 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır. Devlet memurluğundan altı aydan uzun süreli ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde veya Devlet memurluğuna ilk girişlerde aldırılan giriş raporları hakkında 13 üncü madde hükümlerine göre işlem yapılır.

(3)Okullarda; öğrenciliğe girişte aldırılan giriş raporları eğitim-öğretim süresince öğrencilerin sağlık durumlarında öğrenciliğe devam etmeye ve memuriyete girişe engel bir değişiklik oluşmaması halinde, memuriyete giriş raporu olarak kabul edilir. Mezuniyete kadar ilgililerin sağlık durumlarında değişiklik olması halinde, 11 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır." hükmüne,

"Devlet memurluğuna ilk giriş ve naklen atamalarda aranacak sağlık şartları ve aldırılan giriş raporlarının değerlendirilmesi" başlıklı 13. maddesinde;

" (1) 12 nci madde gereğince aldırılan giriş raporları, raporu aldıran birim tarafından usule uygunluğu yönünden incelenir. Bu incelemede, 7 nci maddede belirtilen esaslar aranır. Adayı hastaneye sevk eden birim tarafından incelenen ve eksiklikleri giderilen raporlar Daire Başkanlığına gönderilir.

(2) Eksiklikleri giderilmemiş, adayı sevk eden birim tarafından "usulen incelenmiştir" onayı yapılmamış olan raporlar, sağlık komisyonunda incelemeye tabi tutulmaz.

(3) Sağlık komisyonunda, giriş raporları incelenip karara bağlanır ve yapılacak işlemlere esas olmak üzere ilgili birimlere gönderilir.

(4) Okullardan mezun olarak Devlet memurluğuna ilk girişlerde;

a) Öğrencilik sürecinde sağlık sorunu olmayanlar Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanmaya hak kazanırlar.

b) Öğrencilik sürecinde sağlık sorunu olup da 11 inci madde hükümlerine göre haklarında sağlık komisyonu tarafından “öğrenciliğe devam eder” kararı verilenler Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanmaya hak kazanırlar.

c) Öğrencilik sürecinde sağlık sorunu olup da 11 inci madde hükümlerine göre haklarında sağlık komisyonu tarafından “öğrenciliğe devam edemez” kararı verilenler Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanamazlar. Bu durumdaki öğrenciler için 11 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır.

(5) Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan diğer hizmet sınıflarına açıktan yapılan atamalarda ve naklen atamalarda, A-B-C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar Devlet memuru olarak atanmaya hak kazanırlar. Psikiyatrik hastalıklar açısından C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar ile tüm branşlar için D ve E dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar Emniyet Teşkilatında devlet memurluğuna atanamazlar.

(6)Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde, A-B-C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar, Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanmaya hak kazanırlar. D dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanamazlar, istekleri halinde Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında başka bir hizmet sınıfına atanmaya hak kazanırlar. Tüm branşlar için E dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar, Emniyet Teşkilatında devlet memurluğuna atanamazlar.

(7) Engelli personel olarak Emniyet Teşkilatına ataması yapılacak olanlarda, psikiyatrik hastalıklar açısından engel oranı bulunanlar Emniyet Teşkilatında devlet memurluğu na atanamazlar." hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca, Özel Harekat Birimlerinde İstihdam Edilmek Üzere Polis Meslek Eğitim Merkezlerine Alınacak Öğrencilerin Giriş Şartları ve Eğitim-öğretimlerine İlişkin Usul ve Esasların "Okuldan ayrılma ve çıkarılma" başlıklı 30/3 maddesinde;

"İlgili mevzuat hükümleri saklı kalmak şartıyla;

a)Giriş ile ilgili nitelikleri taşımadıkları öğrenimleri sırasında anlaşılanların,

b)Sağlık kurulları tarafından verilecek raporlara dayalı olarak, Genel Müdürlük Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından öğrenci olarak devamına imkân kalmadığı belirlenenlerin,

c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre memur olma niteliğini öğrenimleri sırasında kaybedenlerin Yönetim Kurulunun kararı, POMEM Müdürünün teklifi ve Başkanın onayı ile ilişikleri kesilir." düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının POMEM sınavlarına girdiği tarihte davalı idareye sunduğu 01.01.2017 tarihli Sağlık Bilgi Formunda kulak patolojisini belirttiği, Sağlık Kontrol Komisyonunca 07.01.2017 tarihinde yapılan kontrollerinde davacıda ETSŞY'ne aykırı bir husus tespit edilmediği, 19.06.2017 tarihinde davacı hakkında düzenlenen Giriş Raporunda da davacı hakkında sağlam kararı verildiği, davacı hakkında 24.07.2018 tarihli Geçici Mezuniyet Belgesi düzenlendiği görülmektedir. Giriş Raporunu müteakip davacının "öğrenci adaylığı" statüsünden "öğrenci" statüsüne geçtiğinin ve bu süreçte davacıya atfedilecek herhangi bir kusurun bulunmadığının kabulü gerekmektedir.

Davacı hakkında işleme esas olan Sağlık Kurulu Raporu ile Mahkeme tarafından gönderildiği hakem hastanede, kişinin POMEM öğrencisi olamayacağı belirtilmiş ise de; davacı tarafından, gerekli sağlık şartlarını taşıdığı için geçici kaydının yapıldığı, eğitim süreci sonunda oluşan bu durumun geriye dönük sonuçlar doğurmaması gerektiği ileri sürülmektedir.

Mahkemece öncelikle dosyada mevcut olmayan 01/01/2017 tarihli Sağlık Bilgi Formu, 07/01/2017 tarihli Rapor davalı idareden getirtildikten ve davacının statüsü belirlendikten sonra, davacının rahatsızlığının kayıt sırasında mevcut olup olamayacağının tespiti maksadıyla yeniden hakem hastaneye sevk edilmesi gerekmektedir.

Davacının sağlık sorununun eğitim sırasında oluştuğuna yönelik bir tespit yapılması durumunda ise; statüsü dikkate alınarak işlemin hukukilik denetiminin yapılacağı tabiidir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu …Bölge Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.