Danıştay 8. Daire E.2020/3107 K.2022/6831

Dava konusu istem: Diş Hekimi olan davacı tarafından, hakkında yürütülen ceza davasında verilen mahkumiyet hükmüne istinaden, şahsının diş hekimliğinden men edilmesi ve … Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'ndeki ortaklığının sona erdirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesi'nce 26.01.2018 günlü karar ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar" başlığı altında düzenlenen "Silahlı Örgüt Kurmak veya Üye olmak" fiilinden dolayı hapis cezasıyla cezalandırılması yönünde hüküm kurulduğu, dolayısıyla 1219 sayılı Kanun'un 28. maddesinde belirtildiği üzere Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan dolayı hakkında hapis cezası verilen kişilerin hekimlik yapamacağı açık olduğundan, işbu davaya konu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, hakkında atılı suç kapsamında kesinleşen herhangi bir mahkumiyet kararının bulunmadığı, masumiyet karinesine aykırı hareket edildiği belirtilerek hukuka aykırı mahkeme kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, 1219 sayılı Kanun'un 28. maddesinde, hekimlik mesleğinin icrası için, hükümde sayılan suçlardan dolayı hapis cezasına mahkum olmamak gerektiğinin açıkça ifade edildiği ve davacının da ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:…, K:… sayılı kararı ile hapis cezasına mahkum edildiği, mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, Diş Hekimi olan davacı tarafından, hakkında İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde yürütülen ceza davasında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar" başlığı altında düzenlenen "Silahlı Örgüt Kurmak veya Üye olmak" fiilinden … tarih ve E:…, K:…. sayılı mahkumiyet kararına istinaden, davacının diş hekimliğinden men edilmesi ve … Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'ndeki ortaklığının sona erdirilmesine ilişkin işlemlerin onayına dair … gün … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 45. maddesinin 1. fıkrası gereği diş hekimliği mesleğinin icrası için, Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile, kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) suçlarından hapis cezasına mahkûm olmamak gerekir.

İşlem tarihinde yürürlükte olan 03.02.2015 tarih ve 29256 sayılı Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğinin "Poliklinik ve ADSM" başlıklı 7. maddesinde, B. Tipi poliklinik; bu Yönetmelikten önce ruhsatlandırılan ve en az iki diş hekimi tarafından müştereken işletilen sağlık kuruluşu olarak, B tipi ADSM ise; Yönetmelikten önce ruhsatlandırılan mesleğini serbest icra etmek hak ve yetkisi olan birden fazla diş hekimi/uzman ortaklığı tarafından işletilen sağlık kuruluşu olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Masumiyet karinesi, Anayasa’nın 38. maddesinin 4. fıkrasında “Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz.” hükmü ile anayasal güvenceye alınmış olup, bunun yanı sıra, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinin 2. fıkrası ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 11. maddesinin 1. fıkrasında da düzenlenerek uluslararası hukukta varlığını korumuştur. Anayasa Mahkemesi'nin 13/06/2013 tarih ve 2012/665 başvuru nolu kararında, masumiyet karinesinin, kişinin suç işlediğine dair kesinleşmiş bir yargı kararı olmadan suçlu olarak kabul edilmemesini güvence altına aldığı vurgulanmıştır.

Davacı diş hekimi hakkında, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyası üzerinden verilen mahkumiyet kararı Yargıtay incelemesinde olup henüz kesinleşmemiştir. 1219 sayılı Kanun'un 45. maddesinde yer alan "diş hekimliği mesleğinin icrası için, (...) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) suçlarından hapis cezasına mahküm olmamak" ifadesinin masumiyet karinesi gereği kesinleşmiş mahkümiyet olarak anlaşılması gerektiği kanaatine varıldığından ve davacı hakkında kesinleşmiş bir mahkümiyet kararı bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir. Bununla birlikte, davacı hakkında verilen mahkümiyet kararının Yargıtay incelemesi sonunda kesinleşmesi halinde davalı İdarece 1219 sayılı Kanun'un ilgili hükmü gereği yeni bir işlem tesis edilebileceği tabiidir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.