Danıştay 8. Daire E.2020/3889 K.2021/6774

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi istemine ilişkin dilekçede öne sürülen düzeltme nedenleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uygun bulunduğundan düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Sekizinci Dairesinin 11/12/2019 tarih ve E:2015/659, K:2019/11738 sayılı kararı kaldırılarak işin esası yeniden incelendi. Dava, Dokuz Eylül Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu okutman kadrosu için yapılan sınav puanına ve değerlendirmeye davacı tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; dosya üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda, puanlama sistemi ne şekilde yapılmış olursa olsun, sınav kağıtlarının genel değerlendirilmesinde …’un, tüm sorulara yeterli yanıt vererek, konusuna ve alanına hakim ve bir İngilizce öğretmeninde aranılan niteliklere haiz olduğu gerekçesiyle diğer adaylara göre daha başarılı bulunduğu, davacının, 2. sorunun b şıkkına yanıt vermemiş olmasına rağmen, diğer sorulara verdiği yanıtlar esas alındığında konusuna ve alanına hakim, İngilizce gramer bilgisi yeterli, mesleki bilgi ve beceriye haiz olması nedeniyle başarılı bulunduğu,

…’in hem alanla ilgili bilgi ve becerisini aktarmada zorlandığı ve eksiklerinin olduğu, soruyla cevap arasındaki ilişkiyi yanlış kurduğu ve İngilizce yeterlilik konusunda diğer iki adaydan bariz bir şekilde geride kaldığı ve eksikleri olduğu gerekçesiyle, bilirkişi heyeti tarafından oy birliğiyle başarısız bulunduğu, dolayısıyla …’a toplam 90 puan, …’e toplam 37 puan, davacıya toplam 73 puan takdir edildiği yönünde görüş belirtildiği, taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna davalı idarece yapılan itirazın, bilirkişi raporundaki açıklamalar karşısında raporu kusurlandırır nitelikte görülmediği,

dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, okutman kadrosu için yapılan sınavda davacının sınav puanının ölçme ve değerlendirme kurallarına aykırı hesaplandığı anlaşıldığından, sınav puanı ve değerlendirmeye davacı tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Naklen Veya Açıktan Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Genel Şartlar” başlıklı 6. maddesinde; “ (1) Bu yönetmelik kapsamındaki öğretim elemanı kadrolarına yapılacak atamalarda genel olarak;

a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde belirtilen şartları taşımak,

b) Öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadrolarına naklen veya açıktan yapılan her türlü atamada ALES'den en az 70, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından (KPDS) veya Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavından (ÜDS) en az 50 puan veya eşdeğerliliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen bir sınavdan bu puan muadili bir puan almış olmak, şartı aranır.

(2) Üniversite ve yüksek teknoloji enstitüleri senato kararıyla, birinci fıkranın (b) bendinde belirlenen puan barajlarının üzerinde bir puanı asgari puan olarak belirleyebilirler.

(3) Yabancı dille eğitim-öğretim yapılan programlarda bu Yönetmeliğe tabi öğretim elemanı kadrolarına naklen veya açıktan yapılacak atamalarda aranacak dil puanında Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Eğitim-Öğretimi ve Yabancı Dille Eğitim-Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır.

(4) Yükseköğretim kurumları, bu Yönetmeliğe tabi öğretim elemanı kadro ilanlarında lisans veya lisansüstü mezuniyet alanları dışında adayı tanımlayan özel şartlar koyamazlar.” hükmü, “Özel Şartlar” başlıklı 7. maddesinin 5. fıkrasında; “ Okutman kadrosuna başvuru için aranacak özel şartlar şunlardır:

a) Yabancı dil okutmanları hariç olmak üzere lisans düzeyinde eğitim yapılan birimlerde (rektörlüğe bağlı bölümler dahil) atanacak okutman adaylarında en az yüksek lisans mezunu olmak,

b) Yabancı dil okutmanı başvurularında Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı (KPDS) veya Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavı (ÜDS)'den en az 80 puan veya eşdeğerliliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen bir sınavdan bu puan muadili bir puana sahip olmak.” hükmü, “Ön değerlendirme” başlıklı 10. maddesinde.

“Sınav jürisi; müracaat eden adaylar arasından ilan edilen kadro sayısının dört katına kadar adayı, ALES puanının %60'ını (merkezi sınavdan muaf olan adayların son iki yıla ait ALES notunun bulunmaması halinde, ALES puanı 70 olarak kabul edilir) ve yabancı dil puanının %40'ını; meslek yüksekokullarına müracaatlarda ise ALES puanının %70'ini ve lisans mezuniyet notunun %30'unu dikkate alarak belirler ve kurumun web sitesinde ilan eder.

Bu sıralamaya göre son sırada aynı puana sahip birden fazla adayın olması halinde, bu kişilerin tamamı sınava çağrılır. Başvuru sayısının ilan edilen kadronun dört katından az olması halinde, adayların tamamı giriş sınavına alınır.” hükmü, “Giriş sınavları” başlıklı 11. maddesinde. “Giriş sınavları bu Yönetmelikte belirtilen jüri tarafından yazılı olarak yapılır.

Sınavda adayın mesleki ifade becerisi, analitik düşünme ve akademik yeteneği, genel kültür düzeyi ve başvurduğu alanla ilgili beceri ve ilgi düzeyi değerlendirilir. Raportör olarak belirlenen üye, giriş sınavının soru ve cevaplarını tutanak altına alır.” hükmü, “Değerlendirme” başlıklı 12. maddesinde “Sınav jürisi değerlendirmesinde.

ALES notunun %30'unu (merkezi sınavdan muaf tutulacak adayların değerlendirilmesinde; son iki yıla ait merkezi sınav notunun bulunmaması halinde ALES puanı 70 olarak kabul edilir), lisans mezuniyet notunun %30'unu, yabancı dil puanının %10'unu ve giriş sınavı notunun %30'unu; meslek yüksekokullarında ise ALES notunun %35'ini (merkezi sınavdan muaf tutulacak adayların değerlendirilmesinde;

son iki yıla ait merkezi sınav notunun bulunmaması halinde ALES puanı 70 olarak kabul edilir), lisans mezuniyet notunun %30'unu ve giriş sınavı notunun %35'ini hesaplayarak ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirler.” hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden,.

Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu, Yabancı Diller Hazırlık Bölümünde iki adet okutman kadrosuna okutman alımı için sınav ilanı duyurusunun yapıldığı, 03/12/2013 tarihinde ön değerlendirme yapıldığı, ön değerlendirme sonucunda aralarında davacının da bulunduğu sekiz kişinin sınava girmeye hak kazandığı, 06/12/2013 tarihinde sınavın yapıldığı, dava konusu giriş sınavında; …’un 70 puan, …’in 71 puan, davacının ise 55 puan aldığı, sınav başarı listesine göre; …’un 80,663 toplam puan ile birinci sırada, …’in 76,976 toplam puan ile ikinci sırada başarılı olduğu ve bu kişilerin açılan iki adet okutman kadrosuna atanmaya hak kazandığı,

davacının ise 76,896 toplam puan ile sınavda üçüncü sırada yer alıp ilk yedek aday olduğu, davacı tarafından anılan sınav puanına ve değerlendirmeye itiraz edilerek tarafsız bir jüri tarafından kendi sınav kağıdı ile kazanan iki kişiye ait sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesi talebinde bulunulduğu, bu talebinin reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden.

Mahkeme tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan 11/06/2014 tarihli bilirkişi raporunda; soru kağıdında soruların puanlarının yazılmamış olduğu, ancak soruların düzenleniş tarzından 1. sorunun 50 puan, 2. sorunun a ve b şıklarının ise 25'er puandan olmak üzere 50 puan olması gerektiği konusunda görüş birliğine varıldığı, 1. soru için …’a 45, …’e 10, davacıya 48 puan verildiği, 2. sorunun a şıkkı için ...’a 25, ...’e 12, davacıya 25 puan verildiği, 2. sorunun b şıkkı için ...’a 20, ...’e 15, davacıya 0 puan verildiği, sonuçta ...’a toplam 90 puan, ...’e toplam 37 puan, davacıya toplam 73 puan takdir edildiği,

puanlama sistemi ne şekilde yapılmış olursa olsun, sınav kağıtlarının genel değerlendirilmesinde ...’un, tüm sorulara yeterli yanıt vererek, konusuna ve alanına hakim ve bir İngilizce öğretmeninde aranılan niteliklere haiz olduğu (İngilizce gramer gibi) gerekçesiyle diğer adaylara göre daha başarılı bulunduğu, davacının, 2. sorunun b şıkkına yanıt vermemiş olmasına rağmen, diğer sorulara verdiği yanıtlar esas alındığında konusuna ve alanına hakim, İngilizce gramer bilgisi yeterli, mesleki bilgi ve beceriye haiz olması nedeniyle başarılı bulunduğu, ...’in hem alanla ilgili bilgi ve becerisini aktarmada zorlandığı ve eksiklerinin olduğu,

soruyla cevap arasındaki ilişkiyi yanlış kurduğu ve İngilizce yeterlilik konusunda diğer iki adaydan bariz bir şekilde geride kaldığı ve eksikleri olduğu gerekçesiyle, bilirkişi heyeti tarafından oy birliğiyle başarısız bulunduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Yine dosya içerisinde bulunan ve söz konusu sınav sonucuna göre 2. yedek aday olan … adlı kişinin dilekçesinde, giriş sınavında jüri üyelerinin sınav başında gelerek sınav sorularının puanlamasının 1. soru için 50, 2. soru a ve b şıkları için 25'er puan olduğunu sözlü olarak duyurdukları belirtilmiştir.

Davalı idare tarafından, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde.

1. sorunun …'a ait olup 33 puan değerinde olduğu, 2. sorunun a şıkkının …'e ait olup 33 puan değerinde olduğu, 2. sorunun b şıkkının ise Jüri Başkanı …'e ait olup 34 puan değerinde olduğu, bilirkişi tarafından puan değerlendirmesinin farklı ve hatalı yapıldığı, bilirkişinin idarece belirlenen not baremini değiştiremeyeceği, bilirkişi tarafından ilk sorunun değeri olan 33 puan aşılarak davacıya 48 puan verildiğinin belirtildiği,

yine idare tarafından bilirkişi raporundan önce Mahkemeye sunulan 22/04/2014 tarihli savunma dilekçesi ekinde not bareminin … için %33, … için %33, Jüri Başkanı …'e için ise %34 olduğunun ve 1. sorunun yorum içeren bir kompozisyon yazmayı gerektirdiğinden cevap anahtarının olmadığının belirtildiği görülmektedir.

Ancak adaylara ait sınav kağıtlarının incelenmesinden; idare tarafından 2. sorunun a şıkkının 33 puan olarak belirlendiğinin ileri sürülmesine rağmen ...’e ait sınav kağıdında verilen cevabın 34 puan olarak değerlendirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; idare tarafından belirlenen not baremi net olarak ortaya konulamadığından, öncelikle bu durumun netleştirilmesi ve idarece giriş sınavından önce belirlenen not baremine uygun olarak yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması ve adayların mesleki ifade becerisi, analitik düşünme ve akademik yeteneği, genel kültür düzeyi ve başvurduğu alanla ilgili beceri ve ilgi düzeyinin değerlendirilerek hangi adayın kadro için uygunluğunun açıkça ve tartışmaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiği hususu dikkate alındığında; eksik incelemeye dayanan Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan; dava konusu edilen işlemin iptali istemi ile açılan dava sonucu verilen karar, söz konusu kadroya ataması yapılan … ve …'in menfaatini etkileyebileceğinden, bu kişiler yönünden 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinde öngörülen davanın ihbarı için geçerli koşulların oluştuğu anlaşılmakta olup, Mahkemece yeniden karar verilirken davanın resen adı geçen kişilere de ihbar edilmesi gerekmektedir.