Danıştay 8. Daire E.2020/499 K.2022/1800

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın dava konusu işlemin saha dolapları için ...-TL birim fiyat belirlenmesine ilişkin kısmının oyçokluğuyla, diğer kısımlarının oybirliğiyle onanmasına, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 17/03/2022 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

(X)- Dava, Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Merkezi'nin 07/01/2015 tarihli toplantısında alınan kararın 9. maddesi ile bu maddeye dayanak yapılan Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ...tarih ve ...sayılı kararının "Saha dolaplarından bedel alınması", "Ruhsat ücreti", "not başlığının (b) bendi" ile 07/01/2015 tarihli toplantıda alınan kararın 11. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

....

İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararla, dava konusu Adana Büyükşehir Belediye Meclisi Altyapı Koordinasyon Merkezi'nin ...tarih ve ...sayılı kararının 9. maddesinin "altyapı tesisi açım ruhsatı ücret tarifesi" başlıklı kısmında saha dolapları için 70,00 TL birim fiyat belirlenmesi, 9. maddenin "B-Ruhsat Ücreti" başlıklı kısmında açılacak zeminin metrekaresinden 1,50 TL ücret+%18 KDV alınması ve yine 9. maddenin "Not başlıklı kısmının (b) bölümünün" iptaline, 07/01/2015 tarih ve 2015/1 sayılı kararın 11. maddesi yönünden ise davanın reddine karar verilmiş;

kararın iptale ilişkin kısmının davalı idarece temyiz edilmesi üzerine Danıştay Sekizinci Dairesinin 01/10/2018 tarih ve E:2018/4490, K:2018/4997 sayılı kararıyla ''Alt yapı tesis açım ücreti alınırken saha dolaplarından adet başına 70,00-TL alınacağına ve açılacak zeminin metrekaresinden 1,50-TL ücret ve %18 KDV alınacağına ilişkin" kısmın miktarı yasa ile belirlenen ruhsat harcı ile zeminin eski hale getirilmesi için Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği uyarınca miktarı AYKOME'ce belirlenecek ruhsat bedelinin eşdeğer olduğu değerlendirilmek suretiyle ruhsat harcından muaf olan davacı için ruhsat ücreti belirlenmeyeceğinden bahisle işlemin

ruhsat bedeline ilişkin kısmının iptaline ilişkin kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ve ruhsat bedeli belirleme yetkisi kapsamında tesis edilen işlemde yer verilen meblağların hukuki olup olmadığı Mahkemece araştırılmak üzere bozulmasına, diğer kısımların onanmasına karar verilmiştir.

İdare Mahkemesince, bozma kararı üzerine verilen temyize konu kararda ise, davalı idare tarafından alt yapı tesis açım ücreti alınırken saha dolaplarından adet başına 70,00-TL alınması ve açılacak zeminin metrekaresinden 1,50-TL+%18 KDV alınmasına ilişkin kararın 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. maddesinin 9. fıkrası uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca 2015 yılı birim fiyat listesinde belirlenen bedelden yüksek olduğu anlaşıldığından ve ayrıca saha dolaplarından ücret alınabileceğine ilişkin Bakanlık tarafından yapılan bir belirleme olmadığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle bozulan kısım yönünden iptal kararı verilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Alt Yapı Hizmetleri" başlıklı 8. maddesinde; "büyükşehir içindeki alt yapı hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşların temsilcilerinin katılacağı alt yapı koordinasyon merkezi kurulur. Büyükşehir ilçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Alt yapı koordinasyon merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun) temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır." hükmü yer almaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun, 14. maddesinde belediyelerin görev ve sorumlulukları sayılmış, 15/b maddesinde, "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır...Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek." hükmüne, 18/f maddesinde; "Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır...Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirlemek" hükmüne yer verilmiştir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesinde ise; "Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet (...) için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye'ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir." hükmüne yer verilmiştir.

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "kamulaştırma" başlıklı 19.maddesinde; "...8) İrtifak hakkı, kullanma izni ve kiralamaya ilişkin olarak aşağıdaki uygulamalar yapılır: a) Piyasada üretim veya dağıtım faaliyetinde bulunan lisans veya önlisans sahibi özel hukuk tüzel kişileri, faaliyetleri ile ilgili olarak Hazinenin mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar üzerinde irtifak hakkı tesisi, kullanma izni verilmesi veya kiralama yapılabilmesi için Kurumdan talepte bulunur.

Bu talebin Kurulca uygun görülmesi hâlinde, Maliye Bakanlığı ile önlisans veya lisans sahibi özel hukuk tüzel kişileri arasında önlisans veya lisans süresi ile sınırlı olmak üzere irtifak hakkı tesisi, kullanma izni veya kiralama sözleşmesi düzenlenir. Bu sözleşmelerde, sözleşmenin geçerliliğinin önlisans veya lisansın geçerlilik süresi ile sınırlı olacağı hükmü yer alır.

İrtifak hakkı, kullanma izni veya kiralama bedelini ödeme yükümlülüğü, önlisans veya lisans sahibi özel hukuk tüzel kişisine aittir." hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; belediyelerin Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı her türlü hizmet için ücret tarifesi belirleme yetkisinin bulunduğu,

Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Merkezi'nin saha dolaplarından 70,00 TL bedel alınmasına ilişkin 07/01/2015 tarihli kararının da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca 6446 sayılı Kanun'un anılan maddesinde, hazinenin mülkiyeti veya devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar üzerinde irtifak hakkı tesisi, kullanma izni verilmesi veya kiralama yapılabilmesi için piyasada üretim veya dağıtım faaliyetinde bulunan lisans veya önlisans sahibi özel hukuk tüzel kişileri tarafından bedel ödenmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı görüldüğünden,

bu durumda belediyelerin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yol, kaldırım ve refüj olarak kullanılan taşınmazlar üzerine konulan saha dolaplarına ilişkin olarak da özel hukuk tüzel kişileri tarafından bedel ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davalı idarece düzenlenen tarifenin saha dolaplarından bedel alınmasına ilişkin kısmında mevzuata aykırı bir yön bulunmamaktadır.