Danıştay 8. Daire E.2020/5016 K.2024/3678

Dava konusu istem: Davacıya ait ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süre ile trafikten men edilmesine dair ...günlü ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; izinsiz yolcu taşımacılığı/servis taşımacılığı yapıldığından bahisle işlem tesis edilebilmesi için öncelikle izinsiz olarak yolcu taşımacığılı/servis taşımacılığı yapıldığının tespitinin gerektiği, dava dilekçesi ekinde ... plaka sayılı araca yönelik olarak davacı araç sahibi adına İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 07/12/2017 tarihinde düzenlenmiş "servis taşımacılığı kartı" bulunduğu ve bu belgenin 10/11/2026 tarihine kadar geçerli olduğu,

keza İstanbul Umum Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odası tarafından 04/03/2019 tarihinde davacı adına düzenlenmiş mesleki faaliyet belgesinde davacı adına kayıtlı aracın faaliyet konusunun; şehir içi, banliyö ve kırsal alanlarda kara yolu ile personel, öğrenci vb. grup taşımacığılı (şehir içi personel ve okul servisleri vb.) olarak belirtildiği, davacı tarafından ibraz edilen, araca ait ruhsat bilgilerinde de aracın kullanım amacının "Okul Servisi-Ticari" olarak belirlendiği,

dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler göz önünde bulundurularak uyuşmazlığa konu araçla izinsiz yolcu taşımacılığı/servis taşımacılığı yapıldığından bahsedilmeyeceğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi kararıyla, İdare Mahkemesi'nce aracın trafikten yasaklanmasına dair işlemin dayanağı olarak 2918 sayılı Yasanın Ek 2/3-a maddesi alındığı, oysa, işlemin dayanağının anılan Yasanın Ek 2/3-b maddesi olduğu, bu madde kapsamında da maddi olay değerlendirilerek,

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nce, araç için 07/12/2017 tarihinde düzenlenen ve 10/11/2026 tarihine kadar geçerli olan "servis taşımacılığı kartı"nın bulunduğu İstanbul Umum Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odası tarafından davacı adına düzenlenen mesleki faaliyet belgesinde davacı adına kayıtlı aracın faaliyet konusunun; şehir içi, banliyö ve kırsal alanlarda kara yolu ile personel, öğrenci vb.grup taşımacığılı (şehir içi personel ve okul servisleri vb.) olarak belirtildiği ve aracın ruhsatında da, kullanım amacının "Okul Servisi-Ticari" olarak yer aldığı,

araç ile yapılan yolcu taşımacılığının 2918 sayılı Yasanın Ek 2/3-b maddesini ihlal eden bir yolcu taşımacılığı olmadığı, alınan izin ve belgeler kapsamında olduğu, işlemde hukuka uygunluk görülmediği, İdare Mahkemesi'nce, eylemin 2918 sayılı Yasanın Ek 2/3-a maddesi kapsamında iptaline dair verdiği kararının gerekçesinde isabet bulunmamakta ise de, karar sonucu itibariyle yerinde olduğu sonucuna varılarak istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, verilen kararın hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait ... plakalı araçla ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... günlü ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, 27/02/2019 tarihinde polis memurlarınca düzenlenen denetim tutanağında, araç içerisinde Şehit Münür Alkan Ortaokuluna giden öğrencilerin bulunması sebebiyle sürücüden Şehit Münür Alkan Ortaokulu okul servisini taşıdığına dair Okul Servisi Güzergah Belgesi istenildiği, sürücü tarafından 10/01/2020 tarihine kadar geçerli ... Deri Sanayi ve Dış Ticaret Anonim şirketi isimli iş yerinin servisini yaptığına dair Personel Servisi Güzergah belgesini ibraz ettiğinden 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca işlem yapılarak 30 gün süreyle trafikten men edilmesine dair işlemin tesis edildiği, araç sürücüsü bilgilerinin bulunduğu, imzasının yer aldığı, tutanağı düzenleyen polis memurlarının imzalarının bulunduğu görülmüştür.

Bu durumda, Okul Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi bulunmayan aracın denetimde izin belgesi olmadan taşımacılık yaptığının tespiti üzerine tesis edilen aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.